Chương 21

Sáng hôm sau, Hòa thức dậy trước cả tiếng chuông báo thức của chiếc đồng hồ cơ cũ kỹ. Anh nằm yên trên tấm đệm rơm, mắt nhìn lên trần nhà thờ đầy vết nứt. Ánh sáng xám chì vẫn tràn qua những ô cửa kính vỡ, nhưng hôm nay nó không còn lạnh lẽo như mọi ngày. Có gì đó khác. Một chút ấm áp len lỏi trong không khí, mỏng manh như hơi thở.

Anh ngồi dậy, với tay lấy ống nghe treo trên cột gỗ. Thói quen cũ. Đeo lên tai, anh đặt đầu dò lên ngực mình. Nhịp tim vẫn đều. Nhưng phía sau nó, anh nghe thấy một thứ âm thanh khác – tiếng bước chân lộp cộp trên sàn gỗ, tiếng ai đó đang khuấy nồi cháo, và xa hơn, tiếng một đứa trẻ đang ngân nga.

Hòa bật cười. Anh tháo ống nghe, khoác vội chiếc áo bảo hộ đã sờn vai, bước ra ngoài hành lang.

Ông Tư đang ngồi bên bếp lò, con mèo tam thể nằm cuộn tròn bên chân. Ông lão ngẩng lên, nheo mắt cười:

“Hôm nay nghe được gì không?”

“Nghe được nhiều thứ,” Hòa đáp, ngồi xuống cạnh ông. “Tiếng chân, tiếng cháo, tiếng con bé hát. Hình như nó đang dạy mấy đứa nhỏ khác.”

Ông Tư gật gù, tay vuốt bộ lông xơ xác của con mèo. “Con bé đó có giọng hay. Hôm qua ta nghe nó ngân nga bài gì đó không lời, tự nhiên thấy trong ngực nhẹ hẳn.”

Linh từ trong bếp bước ra, trên tay bưng một khay cháo nóng. Cô đặt khay xuống, rồi giơ bảng phấn lên. Nét chữ nguệch ngoạc nhưng rõ ràng: “Hôm nay chúng ta nên đi quanh khu chợ cũ. Có người nói nghe thấy tiếng hát từ hướng đó.”

Hòa nhíu mày. “Tiếng hát? Từ khu chợ cũ? Chỗ đó bỏ hoang từ sau cơn mưa đầu tiên mà.”

Linh gật đầu, viết tiếp: “Chính vì vậy mới lạ. Dũng nói nó nghe được từ đêm qua. Không phải tiếng gió. Là tiếng người.”

Dũng từ ngoài bước vào, tay xách một xô nước. Anh chàng gầy rộc, tóc tai rối bù nhưng mắt sáng. “Tôi nghe rõ mà. Có một giọng nữ, the thé, hát bài gì đó giống như đồng dao. Rồi có cả tiếng cười nữa. Không phải tiếng cười ma quái đâu, mà là cười thật. Cười như trẻ con ấy.”

Hòa im lặng một lúc. Anh nhớ lại những ngày đầu tiên sau cơn mưa tro. Cả thành phố chìm trong im lặng đến mức người ta có thể nghe thấy tiếng tro rơi trên mái tôn. Rồi giáo phái Tĩnh Lặng xuất hiện, tuyên bố rằng sự im lặng là ân sủng, rằng âm thanh là tội lỗi, rằng con người phải học cách câm lặng để được cứu rỗi. Họ đi khắp nơi, dập tắt từng tiếng nói, từng tiếng hát, từng tiếng cười. Họ thu gom những chiếc loa cũ, đập vỡ đàn, đốt sách. Họ dạy người ta rằng chỉ khi im lặng, con người mới nghe được tiếng của đấng tối cao.

Nhưng giờ đây, giữa lòng thành phố chết, tiếng hát đang trở lại.

“Đi thôi,” Hòa đứng dậy. “Mang theo ít nước. Nếu đúng là có người, họ sẽ cần.”

Nhóm năm người – Hòa, Linh, Dũng, ông Tư và cô bé tên Mai – rời nhà thờ không chuông, men theo con phố chính dẫn về khu chợ cũ. Tro vẫn phủ trắng mặt đường, nhưng hôm nay có gì đó khác. Những dấu chân. Không phải dấu chân của họ. Có dấu giày, dấu dép, cả dấu chân trần. Rất nhiều dấu chân, hướng về phía trước.

Mai – cô bé mười tuổi với đôi mắt to tròn – nắm chặt tay Linh, khẽ hỏi: “Cô ơi, có phải ma không?”

Linh lắc đầu, viết lên bảng: “Không phải ma. Là người. Người thật.”

Mai thở phào, nhưng vẫn bám chặt lấy tay Linh.

Khi họ đến khu chợ, cảnh tượng trước mắt khiến Hòa sững người. Quảng trường nhỏ trước chợ – nơi từng là bãi rác khổng lồ của thành phố – giờ đây có ít nhất ba chục người đang tụ tập. Họ ngồi thành vòng tròn, đứa trẻ thì chạy nhảy, người lớn thì vỗ tay theo nhịp. Ở giữa vòng tròn, một phụ nữ trung niên đang hát. Giọng bà không hay, khàn khàn và lạc điệu, nhưng bà hát rất to, rất say sưa. Và mọi người xung quanh đều cười.

Một người đàn ông gầy nhom đứng dậy, giơ tay lên: “Tôi! Tôi cũng biết hát! Bài gì đó của Trịnh Công Sơn ấy nhé!”

Cả đám đông vỗ tay rào rào. Người đàn ông hắng giọng, rồi cất lên một giai điệu méo mó nhưng đầy nhiệt huyết. Có người hát theo, có người chỉ ngồi nghe, mắt rưng rưng.

Hòa quay sang ông Tư. Ông lão đang lau mắt, con mèo tam thể ngồi trên vai ông, tai vểnh lên nghe ngóng.

“Ông ổn không?” Hòa hỏi.

“Ổn,” ông Tư đáp, giọng khàn đi. “Chỉ là… lâu lắm rồi ta mới nghe thấy tiếng người hát. Từ hồi cái giáo phái Tĩnh Lặng kia nổi lên, ai hát là bị bắt. Con bé nhà ta hồi đó cũng hát hay lắm. Rồi một đêm, bọn chúng đến, bảo rằng tiếng hát của nó là tội lỗi. Nó sợ quá, từ đó không hát nữa. Rồi sau cơn mưa thứ hai, nó biến mất.”

Hòa đặt tay lên vai ông lão. Không nói gì. Anh hiểu.

Linh bước đến, giơ bảng phấn lên: “Có người muốn gặp chúng ta. Người phụ nữ hát lúc nãy.”

Hòa gật đầu, theo Linh len qua đám đông. Người phụ nữ ngồi trên một chiếc ghế nhựa gãy chân, tay cầm chai nước, mặt đỏ bừng vì hát nhiều. Bà nhìn Hòa, cười toe toét:

“Cậu là người đội mũ bảo hộ đúng không? Tôi nghe danh cậu rồi. Cậu là người tìm ra hồ nước ngầm phải không?”

“Vâng. Còn bà là…?”

“Tôi tên Hạnh. Trước đây tôi là giáo viên dạy nhạc. Sau cơn mưa, tôi trốn trong hầm nhà mình. Ba tháng. Ba tháng không dám hé răng. Rồi một hôm, tôi nghe thấy tiếng trẻ con khóc ngoài đường. Tôi không chịu được, tôi mở cửa, và tôi thấy một đứa bé ngồi giữa tro, khóc vì đói. Tôi bế nó vào nhà, nấu cháo cho nó ăn. Rồi tôi hát cho nó nghe. Bài hát ru của mẹ tôi. Và tự nhiên, tôi thấy mình sống lại.”

Bà Hạnh ngừng lại, uống một ngụm nước. “Rồi tôi đi khắp nơi, tìm những người còn biết hát, biết cười. Chúng tôi lập thành một nhóm nhỏ. Không phải để chống lại ai, chỉ để nhắc nhau rằng chúng ta vẫn là người. Nhưng bọn Tĩnh Lặng không tha. Chúng nói chúng tôi làm ô uế sự im lặng. Chúng đập vỡ cái loa duy nhất của chúng tôi, đốt hết sách nhạc. Rồi chúng bắt đi hai người trong nhóm.”

“Giờ chúng ở đâu?” Hòa hỏi.

“Tan rã rồi,” bà Hạnh đáp, mắt sáng lên. “Cậu không biết à? Đêm qua, một nhóm người từ ga tàu điện ngầm kéo lên, đập tan cái điện thờ của chúng ở nhà thờ lớn. Tên thủ lĩnh – cái gã mặt lúc nào cũng như đưa đám – bị bắt. Hắn ta khai rằng cả giáo phái chỉ còn hơn chục người, số còn lại bỏ đi từ lâu vì không chịu nổi cái luật cấm nói cấm cười.”

Hòa quay sang Linh. Cô gái câm mỉm cười, giơ bảng phấn lên: “Chính chúng ta đã làm điều đó. Đêm qua, khi anh ngủ, tôi và Dũng đã dẫn một nhóm đi. Tôi định nói với anh, nhưng anh ngủ say quá.”

Hòa tròn mắt. “Các người… đánh nhau à?”

“Không đánh,” Dũng từ đâu chạy đến, thở hồng hộc. “Chỉ là… chúng tôi hát. Cả một đoàn người, kéo đến trước cửa nhà thờ lớn, hát thật to. Bọn Tĩnh Lặng không chịu nổi, chúng bịt tai, chạy tán loạn. Có mấy tên còn khóc. Rồi tên thủ lĩnh ra lệnh rút lui. Nhưng không kịp nữa, người dân xung quanh kéo đến đông lắm. Chúng tôi không đánh ai cả. Chỉ hát. Hát đến khi chúng không còn chỗ trốn.”

Hòa im lặng một lúc lâu. Anh nhìn quanh quảng trường. Đâu đâu cũng là người. Có người đang thổi sáo bằng ống tre. Có người đang gõ vào mấy cái xô nhựa làm trống. Có đứa trẻ đang nhảy dây, miệng hát nghêu ngao. Một người đàn ông ngồi góc chợ, tay cầm cây đàn guitar cũ, dây đàn đã gỉ nhưng vẫn bật lên được vài nốt. Không ai hát hay. Không ai hát đúng nhịp. Nhưng tất cả đều đang cất tiếng.

Ông Tư bước đến bên Hòa, con mèo tam thể nhảy xuống đất, chạy lon ton về phía đám trẻ.

“Cậu biết không,” ông lão nói, mắt nhìn xa xăm. “Ta nhớ có lần, hồi còn trẻ, ta đọc được một câu trong sách. Đại ý là: Âm thanh không phải là kẻ thù của sự im lặng. Chúng là hai mặt của một tờ giấy. Không có âm thanh, sự im lặng chỉ là cái chết. Không có im lặng, âm thanh chỉ là tiếng ồn. Chỉ khi có cả hai, con người mới thực sự sống.”

Hòa cười. “Ông Tư, ông nói mấy câu triết lý này từ bao giờ vậy?”

“Từ lúc ta nghe con bé Mai hát,” ông lão đáp, mắt rưng rưng. “Nó hát bài gì mà ‘một con vịt xòe ra hai cái cánh’ ấy. Ta nghe mà muốn khóc.”

Đến chiều, nhóm của Hòa quay trở lại nhà thờ không chuông. Nhưng lần này, họ không đi một mình. Bà Hạnh và gần hai chục người khác đi theo. Họ mang theo chăn màn, nồi niêu, và cả một cây đàn organ cũ kỹ mà ai đó tìm thấy trong đống đổ nát của trường nhạc.

Khi họ đến nhà thờ, Hòa bất ngờ thấy một nhóm người khác đã đứng đợi sẵn. Đó là những người từ ga tàu điện ngầm – những người sống sót đầu tiên mà anh gặp sau cơn mưa. Họ đứng thành hàng, mỗi người cầm một thứ gì đó – cái xô, cái nồi, cái chảo. Và khi Hòa bước tới, họ đồng loạt gõ vào những thứ đó, tạo thành một thứ âm thanh hỗn độn nhưng vui tai.

“Chào mừng trở về,” một người trong số họ nói, giọng run run. “Chúng tôi nghe tin rồi. Giáo phái Tĩnh Lặng tan rã. Thành phố bắt đầu có tiếng hát. Chúng tôi… chúng tôi muốn đến đây để cùng hát.”

Hòa nhìn cảnh tượng trước mắt. Nhà thờ không chuông – nơi từng là biểu tượng của sự im lặng tuyệt đối – giờ đây tràn ngập tiếng cười, tiếng nói, tiếng hát. Ông Tư đang ngồi giữa đám trẻ, dạy chúng hát một bài đồng dao cổ. Linh đang viết lên bảng phấn những lời bài hát cho mọi người cùng đọc. Dũng thì loay hoay sửa lại cây đàn organ, thỉnh thoảng bật lên một nốt nhạc sai lè.

Mai chạy đến bên Hòa, kéo tay anh: “Chú Hòa ơi, chú cũng hát đi! Cô Linh bảo chú có giọng hay lắm!”

Hòa cười, ngồi xuống cạnh đứa bé. “Chú không biết hát. Chú chỉ biết nghe thôi.”

“Vậy chú nghe đi,” Mai nói, mắt long lanh. “Cháu hát cho chú nghe nhé.”

Và cô bé cất tiếng hát. Giọng trong veo, không vấp, không run. Một bài hát không lời, chỉ là những nốt ngân nga theo một giai điệu nào đó mà Mai tự nghĩ ra. Nhưng khi nghe nó, Hòa cảm thấy tim mình đập nhanh hơn một chút. Anh đưa tay lên ngực, cảm nhận nhịp đập. Vẫn đập. Vẫn đều đặn. Nhưng lần này, nó không chỉ là tiếng tim anh. Nó là tiếng tim của cả một thành phố đang dần tỉnh lại.

Ngoài kia, bầu trời vẫn xám chì. Tro vẫn rơi. Nhưng trong nhà thờ không chuông, tiếng hát đã thay thế cho sự im lặng. Và sự im lặng – lần đầu tiên sau rất lâu – chỉ còn là cái nền khiêm nhường cho những thanh âm nhỏ bé đang cất lên, từng chút một, từng ngày một, như mầm cây đội đất mà vươn lên.

Ông Tư ôm con mèo tam thể vào lòng, khẽ nói với Hòa: “Ta nghĩ thành phố này chưa chết đâu. Nó chỉ ngủ quên thôi. Giờ thì nó tỉnh rồi.”

Hòa gật đầu. Anh nhìn ra cửa, nơi những dấu chân mới vẫn đang in lên lớp tro dày. Những dấu chân hướng về phía họ. Và ở đâu đó, xa xa, một giọng hát lại vang lên, khàn khàn và lạc điệu, nhưng đầy sức sống.