Chương 3

Sáng hôm sau, Trương Bảo dậy từ khi trời còn chưa sáng rõ. Chàng thổi lửa, nấu nồi nước dùng đã ướp từ đêm qua. Mùi xương hầm quyện với sả, gừng và chút mắm cá, thơm lừng cả một góc chợ. Chàng bày biện lại quán, kê những chiếc ghế đẩu xiêu vẹo cho ngay ngắn, lau tấm biển gỗ, rồi ngồi chờ khách.

Khách đến sớm hơn hôm qua. Bà cụ bán trầu dẫn theo hai người bạn già, gã tiểu thương béo tròn dắt thêm một gã gầy nhom. Tiếng khen, tiếng xuýt xoa, tiếng húp sụp soạp vang lên rôm rả. Trương Bảo vừa thoăn thoắt gắp bún, vừa cười đáp lại những câu hỏi tò mò về cách làm món ăn.

Đến giữa buổi, một toán người lạ mặt bước vào quán. Đi đầu là gã đàn ông mặc áo gấm, thắt lưng da, tay cầm quạt giấy phe phẩy dù trời chưa nóng. Sau hắn là bốn tên lính lệ mặc áo nâu, mặt mày lạnh tanh. Gã áo gấm ngồi xuống chiếc ghế đẩu, nhìn quanh quán bằng ánh mắt khinh khỉnh.

"Quán này của ai?" – gã hỏi, giọng the thé.

Trương Bảo đặt rổ bún xuống, lau tay vào tạp dề, đáp: "Thưa quan lớn, quán nhỏ này là của tôi."

Gã áo gấm cười nhạt: "Ta là Lý Sùng, quản lý chợ Đông. Nghe nói món bún chả của ngươi lạ lắm, dân chúng kéo đến đông. Ta muốn nếm thử."

Trương Bảo thoáng chút nghi ngại, nhưng rồi chàng gắp một bát đầy đủ, dọn ra bàn. Gã Lý Sùng cầm đũa, gắp miếng chả nướng vàng ruộm, đưa lên mũi ngửi, rồi ăn thử. Mắt gã mở to, rồi híp lại, nhai chậm rãi. Gã ăn hết bát, không nói một lời, chỉ gật gù.

"Vị này… lạ thật. Ngươi làm bằng gì?" – gã hỏi.

"Thưa, thịt ba chỉ băm nhuyễn, ướp mắm, tiêu, hành, rồi nướng trên than hồng. Nước dùng thì hầm xương, thêm sả, gừng, và chút me chua."

Lý Sùng gật đầu, rồi đột ngột đổi giọng: "Ta muốn mua quán này. Ngươi bán cho ta, giá bao nhiêu cũng được."

Trương Bảo sững người. Chàng nhìn gã, rồi nhìn bốn tên lính đứng sau. "Thưa quan, quán này tôi mới mở, còn chưa thu hồi vốn. Tôi không muốn bán."

Gã Lý Sùng bật cười, tiếng cười khô khốc: "Ngươi không hiểu ý ta rồi. Ta không hỏi ngươi có muốn bán hay không. Ta nói cho ngươi biết: từ mai, món bún chả này chỉ được bán trong quán của ta. Ngươi không được bán nữa."

Trương Bảo cảm thấy máu nóng dồn lên mặt. Chàng siết chặt tay, cố giữ giọng bình tĩnh: "Thưa quan, tôi làm nghề này để kiếm sống. Quán nhỏ, khách quen, tôi không tranh giành với ai. Quan muốn độc quyền món ăn thì tôi không thể đồng ý."

Lý Sùng đứng dậy, phủi vạt áo, giọng lạnh như băng: "Ngươi là kẻ lạ mặt, mới đến đây chưa được bao lâu. Không có giấy tờ, không có người bảo lãnh. Ta chỉ cần nói một tiếng là ngươi bị đuổi khỏi kinh thành, thậm chí là vào ngục. Ngươi nên suy nghĩ lại."

Nói xong, gã quay lưng bỏ đi, bốn tên lính theo sau. Quán bỗng im phăng phắc. Gã tiểu thương béo tròn lúc nãy còn ngồi ở góc, vội vàng đứng dậy, trả tiền rồi lủi đi. Bà cụ bán trầu cũng run rẩy, khẽ nói với theo: "Cậu Bảo ơi, quan lớn đó không phải người dễ chọc đâu. Cậu cẩn thận."

Trương Bảo gật đầu, nhưng lòng nặng trĩu. Chàng dọn dẹp quán, mà tay cứ run run. Chàng biết mình vừa đắc tội với một kẻ có quyền. Nhưng chàng không thể bán đi cái quán – nơi duy nhất chàng có ở thế giới này. Chàng nghĩ đến cô thợ dệt tên Lan, người đã đến ăn hôm qua, mắt sáng lên khi nếm thử bún chả. Chàng không muốn mất đi những ánh mắt như thế.

Chiều hôm đó, Lan đến quán, tay cầm một tấm vải nhỏ. Cô nhìn thấy vẻ mặt Trương Bảo, liền hỏi: "Anh có chuyện gì vậy? Trông anh lo lắng lắm."

Trương Bảo kể lại chuyện gã Lý Sùng. Lan nghe xong, mặt biến sắc: "Lý Sùng là em trai của một quan lớn trong triều. Hắn nổi tiếng tham lam, chuyên cướp đoạt của dân. Anh không thể chống lại hắn đâu."

"Tôi biết. Nhưng tôi không thể nhượng bộ. Nếu tôi bán quán, tôi biết làm gì để sống? Tôi không thể đi làm thuê cho hắn, để hắn sai bảo mình nấu ăn theo ý hắn."

Lan cắn môi, suy nghĩ một lúc rồi nói: "Hay là anh đến gặp quan phụ trách chợ. Có một vị quan tên Trần Thủ Độ, tuy nghiêm khắc nhưng công bằng. Nếu anh trình bày, có khi ông ấy sẽ can thiệp."

Trương Bảo lắc đầu: "Tôi là kẻ lạ mặt, không có giấy tờ. Đến gặp quan, chưa biết chừng bị bắt trước khi kịp nói."

Lan im lặng, rồi khẽ nắm lấy tay chàng: "Vậy thì anh phải cẩn thận. Đừng để hắn bắt được lỗi. Quán này… anh mở cửa lúc nào, tôi sẽ đến giúp."

Trương Bảo nhìn cô, lòng ấm lại đôi chút. Chàng gật đầu: "Cảm ơn cô Lan."

Tối hôm đó, khi quán đã vãn khách, Trương Bảo ngồi một mình bên bếp than. Chàng nghĩ đến lời đe dọa của Lý Sùng. Chàng biết hắn sẽ không bỏ qua dễ dàng. Có thể ngày mai, hoặc ngày kia, hắn sẽ cho người đến phá quán, hoặc kiếm cớ bắt chàng.

Nhưng rồi chàng nghĩ đến hương vị bún chả. Chàng nghĩ đến những con người đã dừng chân nơi đây, những nụ cười, những câu chuyện. Chàng tự nhủ: "Mình không thể để một kẻ như hắn cướp đi tất cả. Phải có cách."

Chàng đứng dậy, lấy một tờ giấy, viết lên đó vài dòng: "Bún chả nhà làm, ngon lành, rẻ. Quán nhỏ ven chợ Đông. Mời quý khách gần xa." Rồi chàng dán tờ giấy lên cột quán. Ngày mai, chàng sẽ mở cửa như thường lệ. Và chàng sẽ chuẩn bị tinh thần cho những gì sắp tới.

Gió đêm lại thổi qua, mang theo mùi khói bếp và hơi lạnh. Trương Bảo khẽ nói: "Bún chả ơi, mày với tao phải sống. Sống cho ra sống, và không để ai bắt nạt."