Chương 8

Văn giữ mẩu giấy trong tay suốt buổi sáng. Anh không dám vứt nó đi, cũng không dám cất nó vào ngăn kéo. Mẩu giấy nhẹ như một chiếc lông, nhưng nằm trong lòng bàn tay anh lại nặng như một viên đá. Vết ố vàng nhạt hình tròn ở góc giấy khiến anh nhớ đến ngọn đèn trong giấc mơ — ngọn đèn cháy giữa quảng trường trống, và bàn tay lạnh đặt lên cánh tay anh.

Anh đến chỗ làm sớm hơn thường lệ. Trong phòng trực của công ty điện lực, những bóng đèn tuýp trắng chiếu lên mặt bàn gỗ đầy vết xước. Văn ngồi xuống, mở sổ ghi chép, lật qua những trang viết nguệch ngoạc về tiếng động trong các con hẻm, về những lần anh dừng lại giữa đại lộ và nghe thấy tiếng cười ở đâu đó rất xa. Không có gì mới. Không có gì giải thích được mẩu giấy.

Cửa phòng trực mở ra. Lam bước vào, mang theo mùi sương mặn của eo biển bám trên áo choàng. Cô đặt một chiếc cặp da cũ lên bàn, mở khóa, lấy ra một tập hồ sơ mỏng.

“Tôi tìm thấy cái này trong phòng lưu trữ của tòa nhà bên cạnh,” Lam nói, giọng cô bình thản như đang kể chuyện thời tiết. “Nhưng chỉ có một nửa. Nửa còn lại nằm trong kho của công ty anh.”

Văn nhìn tập hồ sơ. Đó là những tờ giấy can vẽ tay, mực đã ngả màu, mép giấy giòn và ố. Anh nhận ra nét chữ — không phải của mình, nhưng quen thuộc theo cách khiến sống lưng anh lạnh đi.

“Cô muốn tôi đưa cô vào kho lưu trữ của công ty,” Văn nói, không phải câu hỏi.

“Đêm nay,” Lam gật đầu. “Khi sương xuống. Kho lưu trữ chỉ mở cửa cho nhân viên thắp đèn. Anh có chìa khóa.”

Văn im lặng một lúc. Anh nghĩ đến mẩu giấy trong túi áo, đến dòng chữ “Đêm nay nghỉ”. Ai đó đã biết anh sẽ cần nghỉ đêm nay. Ai đó đã biết trước.

“Tại sao cô cần tôi?” anh hỏi. “Cô có thể tự vào.”

Lam nhìn anh, đôi mắt cô có màu xám nhạt như sương sớm. “Vì tôi đã thử. Cửa kho tự khóa lại khi tôi chạm vào. Nhưng khi anh chạm vào, nó sẽ mở. Anh là người thắp đèn. Thành phố nhận ra anh.”

Chiều hôm đó, Văn đi bộ dọc đại lộ để kiểm tra những ngọn đèn trước khi sương xuống. Anh dừng lại ở quảng trường — nơi anh không nhớ mình đã đến bằng cách nào đêm hôm trước. Mặt đất lát đá xám, những hàng cột đèn cổ bằng gang đen đứng im lìm. Anh cúi xuống, chạm tay vào một phiến đá. Nó lạnh, nhưng không lạnh như đá thường. Có một rung động rất nhẹ, như tiếng thở của ai đó ngủ sâu dưới lòng đất.

Khi màn sương trắng đầu tiên tràn qua eo biển, Văn và Lam đứng trước cửa kho lưu trữ của công ty điện lực. Đó là một tòa nhà thấp, tường gạch đỏ đã bạc màu, nằm ở cuối một con hẻm cụt. Văn rút chìa khóa, tra vào ổ. Tay anh run nhẹ. Cửa mở ra không một tiếng động.

Bên trong tối om. Văn bật đèn pin, luồng sáng quét qua những giá sắt cao ngất, chật kín những cuộn bản đồ, hộp hồ sơ, và những cuốn sổ bìa da xếp thành hàng. Không khí có mùi giấy cũ, mùi bụi, và một mùi gì đó ngai ngái như dầu hỏa.

“Bản đồ thành phố ở khu cuối,” Lam thì thầm, chỉ tay về phía góc phòng. “Tôi đã xem qua danh mục. Có một tủ kính đặc biệt.”

Họ đi qua những dãy giá. Tiếng bước chân của họ vang lên khô khốc trên nền xi măng. Văn cảm thấy có gì đó đang quan sát mình — không phải bằng mắt, mà bằng một thứ gì đó nặng hơn, như thể bức tường đang lắng nghe.

Tủ kính nằm ở cuối dãy hành lang hẹp. Bên trong, một tấm bản đồ lớn được trải phẳng dưới lớp kính, mép được ghim chặt. Văn áp đèn pin lên mặt kính. Đó là bản đồ thành phố — nhưng không giống bất kỳ bản đồ nào anh từng thấy. Những con phố quen thuộc vẫn ở đó, nhưng bên dưới chúng là một mạng lưới những đường nét mảnh, cong queo, chạy dọc theo các đại lộ và uốn lượn dưới các quảng trường. Những đường hầm.

Và trên khắp bản đồ, rải rác theo một trật tự mà Văn không hiểu ngay, là những dấu chấm đỏ nhỏ xíu. Anh đếm được hàng chục. Chúng nằm đúng vị trí của những ngọn đèn cổ mà anh vẫn thắp mỗi đêm.

“Những dấu đỏ này,” Lam nói, giọng cô khẽ run. “Chúng là các ngọn đèn. Nhưng không phải để soi sáng đường phố.”

Văn nhìn kỹ hơn. Bên cạnh mỗi dấu đỏ, có một ký hiệu nhỏ bằng mực đen — những chữ cái và con số xếp thành hàng. Anh đọc được một dòng: “Lò 1 — Đại lộ Bắc — chu kỳ 7.” Rồi “Lò 2 — Quảng trường Trung Tâm — chu kỳ 12.”

“Lò?” anh lẩm bẩm.

“Không phải lò đèn,” Lam nói, chỉ tay vào một đường hầm chạy thẳng xuống dưới quảng trường. “Lò như trong lò hơi. Lò đốt. Những ngọn đèn này không thắp sáng thành phố. Chúng là nắp van. Chúng giữ cho thứ gì đó bên dưới không thoát ra ngoài.”

Văn lùi lại một bước. Anh nhớ đến những đêm đi thắp đèn, cảm giác như có ai đó đi theo sau lưng mình, tiếng thì thầm trong các con hẻm vắng mà anh ghi chép lại mỗi đêm. Anh luôn nghĩ đó là những người khác — những người đã biến mất khi sương xuống. Nhưng bây giờ, nhìn những đường hầm trên bản đồ, anh nhận ra những tiếng động đó không đến từ trên mặt đất.

“Còn nửa bản đồ kia?” anh hỏi.

Lam mở cặp, lấy ra tập giấy can cô mang theo. Cô đặt nó lên trên tủ kính, những nét vẽ của hai nửa khớp vào nhau như một bức tranh hoàn chỉnh. Nửa của Lam cho thấy phần phía đông thành phố, nơi có bến cảng và những con dốc dẫn xuống eo biển. Ở đó, mạng lưới đường hầm dày đặc hơn, và có một dấu đỏ lớn hơn tất cả những dấu khác, nằm ngay dưới ngọn hải đăng cũ.

“Đó là lò chính,” Lam nói. “Ngọn đèn hải đăng. Nó đã tắt từ rất lâu.”

“Tại sao tôi chưa từng thấy bản đồ này?” Văn hỏi. “Tôi làm ở đây bao nhiêu năm.”

“Vì anh chỉ được giao việc thắp đèn, không phải đọc bản đồ.” Lam nhìn anh, ánh mắt cô có gì đó vừa thương hại vừa nghiêm khắc. “Công ty điện lực không muốn người thắp đèn biết mình đang làm gì. Họ chỉ cần anh làm đúng chu kỳ. Thắp đèn, ghi chép, về nhà. Như một cái máy.”

Văn cảm thấy mặt mình nóng lên. Anh muốn phản bác, nhưng không tìm được lời nào. Anh nhớ những đêm mình đi dọc đại lộ, cẩn thận châm lửa vào từng ngọn đèn, tự hào vì mình là người duy nhất còn thức. Nhưng có lẽ anh chưa bao giờ thực sự thức. Anh chỉ đang mơ một giấc mơ mà người ta đã sắp đặt cho anh.

“Ai viết mẩu giấy đó?” anh hỏi, rút mẩu giấy trong túi ra. “Ai bảo tôi đêm nay nghỉ?”

Lam cầm mẩu giấy, lật qua lật lại. Cô đưa nó lên mũi ngửi, rồi đặt ngón tay lên vết ố vàng. “Mùi dầu hỏa,” cô nói. “Và mùi này nữa — mùi muối. Đây là giấy từ khu bến cảng. Chỉ có người ở đó mới dùng loại giấy này.”

“Ý cô là có người khác?”

“Tôi không biết.” Lam cất mẩu giấy đi. “Nhưng nếu có ai đó biết về lò và biết về anh, thì chúng ta không phải những người duy nhất còn nhớ.”

Họ đứng im lặng trong kho lưu trữ một lúc lâu. Bên ngoài, sương đã phủ kín thành phố. Văn có thể nghe thấy tiếng sương chạm vào mái tôn — một âm thanh rất nhẹ, như tiếng thở dài. Anh nhìn những dấu đỏ trên bản đồ, và lần đầu tiên trong nhiều năm, anh tự hỏi mình đã thắp đèn cho ai.

“Đêm nay chúng ta không thắp đèn nào cả,” Lam nói, như đọc được suy nghĩ của anh. “Chúng ta sẽ đi xuống đường hầm. Dưới quảng trường. Tôi muốn xem cái lò đó là gì.”

Văn nhìn cô. “Cô điên rồi.”

“Có thể.” Lam mỉm cười, nụ cười đầu tiên anh thấy trên mặt cô. “Nhưng anh không tò mò sao? Về những gì bên dưới chân mình?”

Văn không trả lời. Anh gấp bản đồ lại, cẩn thận, và đặt nó vào cặp của Lam. Khi họ rời khỏi kho, cửa tự khóa sau lưng họ với một tiếng “cạch” khô khốc. Sương trắng đặc quánh, và thành phố im lìm như chưa từng có ai sống.

Nhưng khi Văn bước xuống bậc thềm, anh nghe thấy tiếng bước chân khác — rất nhẹ, rất xa, ở phía cuối con hẻm. Anh quay lại, nhưng chỉ thấy sương. Và một ngọn đèn vàng nhạt, rất nhỏ, vừa lóe lên rồi tắt ngấm.