Chương 5

Văn thức dậy với mùi sương còn đọng trên gối. Anh không nhớ mình đã về nhà bằng cách nào. Cửa sổ phòng trọ hé mở từ lúc nào, và tấm rèm mỏng khẽ lay như có bàn tay ai vừa rời khỏi đó. Trên bàn, chiếc đèn lồng không cháy vẫn nằm nghiêng, cạnh mảnh giấy đỏ đã khô lại, chữ “Văn” hiện lên mờ mờ như vết son cũ.

Anh ngồi dậy, kiểm tra túi áo. Mảnh giấy vẫn còn. Anh thở ra, một hơi dài, rồi bước ra ban công. Trời chưa sáng hẳn, nhưng sương đã rút khỏi các con phố. Thành phố trông như mọi thành phố khác vào giờ này — vài người đạp xe đi chợ sớm, một bà cụ quét lá trước hiên nhà, tiếng rao bánh mì vọng lên từ đầu ngõ. Văn nhìn họ, và lần đầu tiên trong nhiều năm, anh tự hỏi: liệu họ có thật không, hay chỉ là những cái bóng mà buổi sáng dựng lên để anh khỏi sợ?

Anh lắc đầu, gạt ý nghĩ đó ra khỏi tâm trí. Công việc đang đợi.

Buổi chiều, Văn đến công ty điện lực nhận bảng phân công. Ông quản lý già đưa cho anh tờ giấy, mắt không rời khỏi cuốn sổ tay. “Đại lộ Trung Tâm đêm nay. Đoạn từ ngã tư cũ đến bến xe. Có mấy ngọn đèn mới thay bóng, mày xem lại cho kỹ.”

Văn nhận tờ giấy, nhưng không đi ngay. Anh đứng tần ngần trước bàn, rồi hỏi: “Ông ơi, có bao giờ ông tự tắt một ngọn đèn không?”

Ông quản lý ngẩng lên. Ánh mắt ông thoáng một cái gì đó rất lạ — không hẳn là sợ, mà giống như một người vừa nghe ai nhắc đến chuyện đã được thống nhất là không nhắc tới.

“Tắt đèn là việc của công ty,” ông nói chậm. “Mày chỉ thắp lên thôi. Đừng làm gì khác.”

“Nhưng nếu lỡ đèn tắt thì sao?”

“Thì mày thắp lại. Đừng hỏi nhiều.” Ông quản lý gấp sổ tay lại, cất vào ngăn kéo. “Về đi. Tối nay sương về sớm đấy.”

Văn gật đầu, bước ra ngoài. Nhưng khi anh đi đến cửa, ông quản lý gọi giật lại: “Văn này.”

Anh quay lại.

“Có ai đó nói gì với mày à?”

Văn lắc đầu. Ông quản lý nhìn anh một lúc lâu, rồi khẽ gật đầu, như thể tự nhủ rằng mọi chuyện vẫn ổn.

Đêm xuống. Sương trắng tràn vào thành phố từ phía eo biển, chậm rãi và lặng lẽ như một con thủy triều không tiếng động. Văn đứng ở đầu đại lộ Trung Tâm, tay cầm cây gậy thắp đèn, mắt nhìn những ngọn đèn cổ lần lượt bật sáng dọc theo vỉa hè. Chúng sáng lên không theo thứ tự nào cả — cái trước, cái sau, cái bên kia đường — như thể có những bàn tay vô hình đang đi trước anh, châm lửa vào từng ngọn một.

Anh đi theo lề đường, ghi chép vào cuốn sổ nhỏ. Đêm nay yên tĩnh hơn mọi đêm. Không tiếng động lạ trong hẻm, không tiếng cửa mở khép sau lưng. Chỉ có tiếng bước chân anh trên nền đá, và tiếng sương tụ lại thành giọt trên những tán cây.

Đến ngã tư cũ, Văn dừng lại. Đây là nơi anh đã gặp Lam lần đầu — trước cửa quán trà nhỏ, nơi những chiếc tách vẫn bốc khói dù không có ai. Anh nhìn vào trong. Quán tối om. Cửa khép hờ, và trên bậc thềm, không có ai ngồi.

Anh rút mảnh giấy đỏ ra khỏi túi, nhìn chữ “Văn” một lúc, rồi cất lại. Anh tự nhủ mình đang chờ đợi điều gì đó. Nhưng đêm nay, thành phố không có gì để trao cho anh ngoài sự im lặng.

Và chính sự im lặng ấy khiến anh nghĩ đến một việc mà trước đây anh chưa từng nghĩ tới.

Anh đứng trước một ngọn đèn cổ, ngay giữa đại lộ. Đó là ngọn đèn anh đã thắp sáng không biết bao nhiêu lần. Cột sắt đen, chụp thủy tinh hình chuông, bên trong là ngọn lửa nhỏ màu vàng cam đang cháy đều đặn. Văn nhìn nó. Rồi anh nhìn cây gậy trong tay.

Anh không biết chuyện gì sẽ xảy ra nếu anh thử. Nhưng Lam đã nói: thành phố này không phải không có người, chỉ là họ quên cách nhìn thấy nhau. Và công việc của anh không phải để soi sáng đường phố.

Anh đưa tay lên, chạm vào chụp đèn. Thủy tinh ấm. Anh ngập ngừng một giây, rồi vặn nhẹ cái chốt nhỏ ở đế đèn — cái chốt mà theo lý thuyết, không bao giờ được phép mở.

Ngọn đèn tắt.

Không phải từ từ như khi hết dầu. Nó tắt phụt, như bị ai bóp nghẹt. Và cùng lúc đó, thành phố rung lên.

Không phải động đất. Đó là một cái rùng mình, một cơn co thắt chạy dọc từ lòng đất lên mặt đường, lan qua các vỉa hè, qua những cột đèn, qua những bức tường nhà. Văn cảm thấy nó trong lồng ngực mình, một nhịp đập lệch đi rồi trở lại bình thường. Những ngọn đèn khác dọc đại lộ khẽ rung, ánh sáng chao đi như ngọn nến trước gió.

Và trong khoảnh khắc ấy — chỉ một khoảnh khắc, ngắn bằng một cái chớp mắt — Văn nhìn lên.

Các cửa sổ đầy bóng người.

Không phải một hai cái. Mà là tất cả. Mỗi ô cửa sổ trên mỗi tòa nhà dọc đại lộ đều có người đứng. Họ đứng im, mặt áp sát vào kính, mắt nhìn xuống đường. Hàng trăm, hàng nghìn cái bóng. Không ai cử động. Không ai nói. Chỉ có những đôi mắt — mở to, sáng quắc trong bóng tối của những căn phòng không đèn.

Văn nín thở. Anh muốn gọi ai đó, nhưng cổ họng anh không phát ra tiếng. Anh chỉ đứng đó, tay vẫn đặt trên cái chốt đèn, và nhìn lại.

Rồi ngọn đèn tự bật sáng trở lại.

Không phải anh vặn. Ngọn lửa bùng lên trong chụp thủy tinh, và ngay khi ánh sáng vàng cam tràn ra mặt đường, thành phố rung lên một nhịp nữa — nhẹ hơn, như một hơi thở phào — và các cửa sổ trở lại trống không. Không một bóng người. Chỉ có những tấm rèm khẽ lay, như thể ai đó vừa bước ra khỏi khung cửa.

Văn lùi lại, va vào cột đèn phía sau. Anh thở dốc. Trán anh ướt đẫm mồ hôi, và tay anh run đến mức suýt đánh rơi cây gậy.

“Anh thấy rồi phải không?”

Giọng nói vang lên từ phía sau lưng anh. Văn quay phắt lại. Lam đứng đó, cách anh vài bước, trên vỉa hè. Cô vẫn mặc chiếc áo khoác cũ, tay cầm chiếc đèn lồng không cháy — chiếc đèn giống hệt cái anh đang giữ trong túi. Khuôn mặt cô bình thản, nhưng trong mắt cô có một nỗi lo mà cô không giấu được.

“Tôi đã bảo anh đừng làm gì cho đến khi tôi đến mà,” cô nói, giọng trách móc nhưng không nặng.

Văn nuốt nước bọt. “Tôi chỉ muốn biết sự thật.”

“Anh vừa thấy sự thật rồi đấy.” Lam bước lại gần, đứng cạnh anh, nhìn lên những ô cửa sổ tối om. “Họ ở đó. Tất cả. Mỗi đêm. Nhưng chỉ khi đèn tắt, họ mới nhớ ra mình là ai.”

“Họ là ai?”

“Là những người đã sống ở thành phố này trước chúng ta. Trước khi sương đến. Trước khi có những ngọn đèn.” Lam khẽ nói, giọng cô như đang kể một chuyện cổ tích buồn. “Một đêm nọ, có ai đó đã thắp ngọn đèn đầu tiên. Và từ đó, họ bắt đầu quên. Quên cách nhìn thấy nhau. Quên cách nói chuyện. Quên cả việc mình còn sống. Đèn càng sáng, họ càng mờ. Chỉ khi bóng tối trở lại, họ mới nhớ ra mình từng có mặt.”

Văn nhìn cô, rồi nhìn lên những cửa sổ. Anh nhớ lại khoảnh khắc vừa rồi — hàng trăm đôi mắt nhìn xuống, như đang chờ đợi một điều gì đó. Như đang chờ ai đó tắt đèn lần nữa.

“Vậy còn tôi?” Anh hỏi. “Tại sao tôi không quên?”

Lam im lặng một lúc. Rồi cô đưa chiếc đèn lồng không cháy ra trước mặt anh. “Vì anh là người thắp đèn. Anh là người duy nhất còn giữ được ký ức về thành phố trước khi đèn sáng. Nhưng mỗi đêm, khi anh thắp thêm một ngọn đèn, anh lại quên đi một chút. Mảnh giấy đỏ đó — đó là cách tôi giữ anh lại.”

Văn nhìn mảnh giấy trong túi áo. “Cô đã ở đó từ đầu?”

“Tôi ở đó từ khi thành phố bắt đầu quên. Tôi là người cuối cùng còn nhớ tên mình.” Lam cười, một nụ cười rất nhẹ. “Và tôi đã chờ anh rất lâu. Chờ anh nhớ ra tôi.”

Văn mở miệng định hỏi thêm, nhưng Lam giơ tay ngăn lại.

“Không phải bây giờ. Anh đã làm thành phố rung chuyển một lần rồi. Lần sau, họ sẽ biết anh đang tìm hiểu.” Cô nhìn quanh, rồi hạ giọng. “Đêm mai, đừng thắp đèn ở đoạn này nữa. Đến chỗ tôi. Quán trà cũ. Tôi sẽ kể cho anh nghe về thứ bên dưới lòng đất — thứ mà những ngọn đèn này đang giữ cho ngủ yên.”

Cô quay đi, bước vào màn sương đang tràn lại qua các con hẻm. Văn đứng nhìn theo, nhưng lần này anh không gọi cô lại. Anh biết cô sẽ ở đó. Cô đã đợi anh rất lâu rồi, và cô sẽ đợi thêm một đêm nữa.

Anh cúi xuống, nhặt cây gậy lên. Ngọn đèn phía trên đầu anh vẫn cháy sáng, bình thản như chưa từng có gì xảy ra. Nhưng khi Văn đưa tay lên, anh nhận ra những ngón tay mình vẫn còn run.

Anh nhìn lên các cửa sổ lần cuối. Rèm đã buông. Không còn ai đứng đó. Nhưng ở một khung cửa sổ tầng ba, nơi ánh đèn đường chiếu vào, anh thấy một bàn tay nhỏ đặt trên kính. Nó khẽ áp vào, rồi rút đi, để lại một vệt mờ trên mặt kính ẩm.

Văn cúi đầu, đi tiếp dọc đại lộ. Anh không ghi chép gì thêm vào cuốn sổ đêm nay. Anh biết mình sẽ không cần ghi nữa.

Trong túi áo, mảnh giấy đỏ nằm yên, và lần đầu tiên sau nhiều năm, Văn cảm thấy nó ấm — như thể có ai đó vừa nắm lấy tay anh từ phía bên kia thành phố.