Chương 12

Văn không biết mình đã chạy bao lâu. Chỉ biết rằng tiếng chuông báo động vang lên từ chiếc đồng hồ đeo tay cũ kỹ đánh thức anh khỏi giấc ngủ chập chờn, và khi anh mở mắt, trần nhà đang rung lên từng đợt như có ai đập búa vào ống nước. Anh bật dậy, vơ vội chiếc áo khoác dày và túi đồ nghề, rồi lao ra khỏi căn hộ nhỏ trên tầng bốn của khu tập thể cũ.

Bên ngoài, sương mù đã tràn qua eo biển từ lúc nào. Nó cuồn cuộn như một dòng sông trắng chảy ngược lên mặt phố, nuốt chửng những gốc cây, những cột điện, những ô cửa sổ đã tắt đèn từ lâu. Nhưng điều khiến tim Văn thắt lại không phải sương. Ở cuối đại lộ, nơi con phố Hàng Đồng chạy dài về phía bến cảng, cả một vùng tối đen đang trải ra như một tấm vải liệm. Không một ngọn đèn nào cháy. Không một vòng sáng nào còn sót lại.

Mười hai năm làm nghề thắp đèn, chưa lần nào Văn thấy chuyện như vậy. Đèn trên đại lộ này là loại đèn cổ do chính tay anh châm lửa mỗi tối, đã cháy liên tục qua bao mùa sương mà không hề tắt. Vậy mà lúc này, cả dãy dài mười bảy ngọn đèn từ ngã tư Hàng Đồng đến bến cảng đều im lìm, như thể có bàn tay nào đó vừa búng tắt tất cả cùng một lúc.

Anh chạy nhanh hơn. Gió từ biển thổi ngược lên mang theo mùi muối và mùi gỉ sắt, và một thứ mùi khác nữa — mùi khói nến lạnh, cái mùi ngọt ngào chỉ tỏa ra khi một ngọn lửa vừa bị dập tắt bằng nước. Chiếc chìa khóa đồng đen trong túi áo anh nóng ran lên, nóng đến mức xuyên qua lớp vải bông dày mà vẫn bỏng rát.

Đến ngã tư, anh khựng lại.

Giữa con phố tối om, một vòng sáng duy nhất còn le lói. Nó nhỏ, yếu ớt, như một đốm lửa sắp bị gió thổi tắt. Và đứng ngay giữa vòng sáng đó, Lam đang quay lưng về phía anh.

Cô mặc chiếc áo choàng xám đã sờn ở gấu, tóc buông xõa che kín vai. Trong tay cô là chiếc đèn lồng nan tre — chiếc đèn mà đêm đầu tiên gặp nhau, nó đã tối om như một cái lồng rỗng. Nhưng lúc này, nó đang cháy. Ngọn lửa nhỏ, vàng óng, bình thản đứng yên trong lồng kính, không hề rung rinh dù gió đang thổi mạnh đến mức vạt áo của cô phần phật như cánh buồm.

Văn bước tới, tiếng giày anh nghiến lên lớp sỏi vang lên khô khốc. Lam không quay lại. Cô chỉ nói, giọng nhẹ như thở:

"Anh đến muộn ba phút."

"Chuyện gì xảy ra với đèn vậy?" Văn hỏi, đứng cách cô một bước chân. Anh nhìn quanh. Những cột đèn cổ bằng gang đen đứng im lìm hai bên vỉa hè, bóng đèn thủy tinh vỡ nát từng mảnh, bấc đèn cháy đen và rụi xuống như những sợi tóc cháy. Không phải tắt. Mà là bị giết.

"Có thứ gì đó đã đi dọc con phố này," Lam nói, và giờ cô mới quay lại. Mắt cô ánh lên thứ ánh sáng màu hổ phách phản chiếu từ ngọn đèn trong tay. "Nó không thắp đèn. Nó hút lửa."

"Là con gì?"

"Không phải con gì cả." Lam nhìn anh, và trong mắt cô có một thoáng do dự — cái kiểu do dự của người đã biết câu trả lời nhưng sợ nó làm người khác đau. "Là một ký ức. Một ký ức bị chôn dưới lòng đất, giờ nó trồi lên và đi lang thang. Nó hút lửa vì lửa là thứ duy nhất nó không thể tạo ra."

Văn đưa tay lên xoa mặt. Những đêm vừa qua, anh đã nghe quá nhiều điều kỳ lạ từ miệng Lam — về thành phố của những người quên cách nhìn thấy nhau, về những cuộc gặp gỡ chỉ có thể xảy ra khi đèn tắt. Nhưng đây là lần đầu tiên anh thấy bằng chứng hữu hình, thấy những ngọn đèn do chính tay mình châm lửa bị hút cạn trong một đêm.

"Nếu nó hút hết lửa trên con phố này," anh nói chậm rãi, "thì chuyện gì xảy ra?"

"Thì nó sẽ no." Lam cầm đèn lồng giơ lên giữa hai người. Ánh sáng từ ngọn lửa nhỏ hắt lên mặt cô những vệt vàng và nâu, làm nổi rõ quầng thâm dưới mắt. "Và khi nó no, nó sẽ ngủ. Nhưng trước khi ngủ, nó sẽ nhả ra thứ nó đã nuốt. Mười bảy năm trước, nó nuốt mất một người. Tối nay, nó muốn nuốt thêm."

"Nuốt ai?"

Lam không trả lời. Cô chỉ nhìn về phía cuối phố, nơi bóng tối đặc quánh như mực đang từ từ nhích lên từng phân một về phía họ. Văn nhìn theo mắt cô, và bỗng nhiên anh hiểu.

"Đèn này," anh nói, giọng khàn đi. "Đêm đầu tiên gặp em, nó tắt. Tại sao bây giờ nó cháy?"

"Vì đêm đó em chưa cần nó cháy." Lam cúi xuống, đặt chiếc đèn lồng xuống mặt đường ngay giữa vòng sáng. "Còn tối nay, em cần. Văn, nghe em nói. Thứ đang đến không phải ma quỷ. Nó là một phần của thành phố này — phần mà người ta đã cố quên đi khi họ chọn sống trong những ngôi nhà không có cửa sổ. Nó chỉ muốn được nhìn thấy. Và nếu anh thắp đèn cho nó, nó sẽ thấy. Nếu nó thấy, nó sẽ nhớ. Và nếu nó nhớ, nó sẽ đòi lại tất cả những gì đã bị lấy khỏi nó."

"Bao gồm cả em?"

Lam im lặng rất lâu. Ngọn lửa trong đèn lồng khẽ lay động, dù không có gió lọt vào. Rồi cô nói, rất khẽ:

"Bao gồm cả em. Nhưng không phải theo cách anh nghĩ."

Bóng tối đã đến cách họ chừng hai chục bước chân. Văn nghe thấy tiếng nó — không phải tiếng gầm gừ hay tiếng thở, mà là tiếng của hàng trăm giọng nói thì thầm chồng lên nhau, những âm tiết rời rạc, những cái tên bị cắt vụn. Anh nghe thấy trong đó có tiếng của ông Bảy, tiếng của bà hàng nước đầu phố, tiếng của đứa bé con nhà bán báo. Tất cả đều đang gọi cùng một cái tên.

"Văn."

Anh rùng mình. Đó là giọng của mẹ anh, người đã mất từ khi anh còn nhỏ. Không thể nào. Ông Bảy đã nói rồi — đừng tin nó. Nhưng giọng nói đó thật quá. Nó có cái ngân điệu mà anh đã quên suốt hai mươi năm, cái ngân điệu chỉ xuất hiện khi bà gọi anh về ăn cơm trong những chiều mưa.

"Đừng nghe," Lam nói, và bàn tay cô nắm lấy tay anh. Lạnh ngắt. "Nó đang đói. Khi đói, nó bắt chước."

"Làm sao em biết nó bắt chước giỏi đến vậy?" Văn hỏi, và ngay khi câu hỏi vừa thốt ra, anh đã biết câu trả lời.

Lam nhìn anh, và lần đầu tiên, cô cười. Một nụ cười mỏng, buồn, như vết dao cắt trên mặt nước.

"Vì mười bảy năm trước," cô nói, "nó đã bắt chước giọng của em."

Bóng tối dừng lại cách chiếc đèn lồng đúng một bước chân. Văn có thể nhìn thấy những sợi sương cuộn xoáy bên trong nó, và đâu đó trong đám sương đó, những hình thù mờ nhạt đang chuyển động — một bàn tay giơ ra, một cái đầu nghiêng nghiêng, một dáng người ngồi bó gối như đang đợi.

"Dùng chìa khóa đi," Lam nói, và giọng cô bỗng nhiên rắn lại như thép nguội. "Anh biết phải làm gì mà."

Văn luồn tay vào túi áo. Chiếc chìa khóa đồng đen nóng đến mức anh phải nghiến răng để không buông ra. Anh rút nó, và ngay lập tức, bóng tối khựng lại. Những tiếng thì thầm im bặt. Sương mù quanh họ đông cứng lại thành những hạt băng li ti lơ lửng trong không trung, như ai đó vừa bấm nút tạm dừng lên cả một thước phim.

"Cắm nó vào đâu?" Văn hỏi.

"Vào cột đèn gần nhất. Cột đèn mà nó vừa hút lửa."

Anh nhìn quanh. Cột đèn ngay bên trái anh — cây đèn cổ thứ ba trên đại lộ, ngọn đèn anh đã châm lửa bằng tay mình không biết bao nhiêu lần. Bóng đèn vỡ, bấc đèn cháy đen, nhưng trên thân cột gang, ngay dưới giá đỡ, có một lỗ khóa nhỏ xíu mà suốt mười hai năm anh chưa từng để ý. Nó ở đó từ trước. Nó luôn ở đó.

Anh bước tới, đưa chìa khóa vào lỗ. Nó trượt vào êm ru, như thể được đúc riêng cho ổ khóa này. Anh xoay một vòng. Có tiếng "cạch" rất khẽ, rồi từ trong thân cột đèn, một luồng sáng trắng xanh bùng lên, chạy dọc theo những đường ống ngầm dưới lòng đất, lan tỏa khắp mặt đường như những mạch máu phát sáng.

Bóng tối bật ngược trở lại. Nó không biến mất, nhưng nó co rúm lại, lùi về phía bến cảng, thu nhỏ dần cho đến khi chỉ còn là một vệt mờ trên nền sỏi ướt. Những tiếng thì thầm tắt hẳn. Sương mù tan ra, và bầu trời trên thành phố — lần đầu tiên trong đêm nay — hiện ra một mảng xanh đen lấm tấm sao.

Văn rút chìa khóa ra. Nó đã nguội trở lại, và trong túi áo anh, nó nằm im như một con thú nhỏ đã ngủ.

Anh quay lại nhìn Lam. Cô vẫn đứng đó, chiếc đèn lồng trong tay đã tắt ngấm. Nhưng trên mặt cô, thứ ánh sáng hổ phách ban nãy đã biến mất. Cô nhìn anh, và trong mắt cô là một nỗi sợ mà anh chưa từng thấy — không phải sợ bóng tối, mà là sợ điều gì đó trong chính anh.

"Em đã nói dối anh một chuyện," Lam nói, giọng khản đặc. "Mười bảy năm trước, nó không nuốt em. Em tự đi vào trong đó. Vì em muốn quên. Và em đã quên thật — quên mất mình là ai, quên mất mình đã từng có một cái tên khác. Chỉ đến khi gặp anh, em mới bắt đầu nhớ lại."

Cô cúi xuống, nhặt chiếc đèn lồng đã tắt, và đưa nó cho anh.

"Tối nay anh đã cứu con phố này. Nhưng từ giờ, mỗi lần anh thắp đèn, anh sẽ nhớ ra thêm một chuyện. Và đến khi anh nhớ đủ, anh sẽ phải chọn — giữa việc tiếp tục thắp đèn, hoặc để thành phố này trở lại như nó đã từng. Khi đó, em không thể giúp anh nữa."

Văn cầm chiếc đèn lồng. Nó nhẹ tênh, nhưng bàn tay anh run lên khi chạm vào nan tre. Ở đâu đó rất xa, dưới lòng đất, có tiếng nước chảy róc rách, và tiếng của hàng nghìn người đang ngủ mơ cùng một giấc mơ.

Anh nhìn Lam, và hỏi câu hỏi mà anh biết cô sẽ không trả lời thật:

"Tên thật của em là gì?"

Lam quay đi, kéo cổ áo choàng lên cao hơn. Cô bước về phía con hẻm dẫn ra bến cảng, nơi bóng tối vừa rút lui để lại một vệt ẩm ướt trên mặt đường.

"Khi nào anh nhớ ra tên của chính mình," cô nói, không ngoảnh lại, "em sẽ nói cho anh biết tên của em."

Rồi cô biến mất vào màn sương mỏng còn sót lại, để Văn đứng một mình giữa con phố Hàng Đồng, tay cầm chiếc đèn lồng không cháy, và trong túi áo, chiếc chìa khóa đồng đen khẽ rung lên như đang cười.