Chương 8

Sáng hôm sau, Lam dậy sớm hơn mọi ngày. Cuốn sổ tay nằm trong cặp, cô đã gói nó trong một lớp giấy báo cũ, buộc dây thun cẩn thận như sợ nó bỏ chạy. Cả đêm qua cô trằn trọc, cứ nghe văng vẳng bên tai cái giọng khàn khàn của bà Tư: "Con đừng dây vô chuyện này nữa." Nhưng càng nghĩ, Lam càng thấy mình không thể làm ngơ. Cô đã đọc những dòng chữ ấy, đã thấy tên những người còn sống, đang đi lại trong chợ mỗi ngày. Cô không thể giả vờ như chưa từng biết.

Trời còn chưa sáng hẳn, khu chợ cũ đã rục rịch. Mấy hàng rau đã dọn ra, tiếng xe ba gác chở hàng lọc cọc trên nền xi măng sứt mẻ. Lam men theo lối nhỏ, đi ngang dãy bán vải đang còn đóng cửa, tới góc chợ nơi chiếc xe nước mía của bà Tư dựng dưới gốc cây me già. Bà Tư đã ở đó, ngồi trên cái ghế nhựa đỏ đã bạc màu, chậm rãi lau từng cái ly. Động tác của bà chậm như người cố níu giữ lấy thói quen cũ, như thể chỉ cần làm đúng những việc ấy thì mọi chuyện sẽ yên ổn trở lại.

Lam đứng nép bên kia đường, đợi bà lau xong cái ly cuối cùng mới dám bước tới. Cô khẽ cất tiếng:

– Bà Tư ơi, con… con tới trả bà cái này.

Bà Tư ngẩng lên. Đôi mắt bà không còn cái vẻ lờ đờ của người già buổi sớm. Nó sắc và lặng, như mặt nước ao tưởng như phẳng mà dưới đáy có gì đó đang động. Bà nhìn cái gói giấy trên tay Lam, nhìn một thoáng, rồi lại cúi xuống lau ly.

– Để trên bàn kia con. – Bà nói, giọng đều đều.

Lam đặt gói giấy lên mặt bàn nhôm cạnh chiếc xe. Cô không quay đi. Cô đứng đó, hai tay đan vào nhau, ngón tay bấu vào da thịt mình. Một lúc lâu, bà Tư mới đặt cái ly xuống, lấy khăn lau tay, rồi chậm rãi mở lớp giấy báo. Cuốn sổ hiện ra, bìa da nâu đã sờn, góc giấy quăn quéo vì ẩm. Bà sờ lên nó như sờ lên một vết thương cũ, không nói gì.

– Bà ơi… – Lam bắt đầu.

– Con đọc rồi hả? – Bà Tư cắt ngang, mắt vẫn không rời cuốn sổ.

Lam cúi đầu, giọng nhỏ lại:

– Dạ… con đọc rồi. Con xin lỗi bà. Con không cố ý. Hôm đó con nhặt được nó trong đống giấy vụn sau quầy. Con tưởng là… con tưởng là sổ ghi chép thường thôi.

Bà Tư im lặng. Cái im lặng dài đến mức Lam nghe được tiếng mình nuốt nước bọt. Bà lật cuốn sổ ra, mở vài trang, rồi gấp lại, đặt ngay ngắn bên cạnh. Bà nhìn Lam, lần này ánh mắt bà không còn sắc nữa. Nó mềm ra, nhưng trong cái mềm ấy lại có một nỗi sợ rất sâu, cái sợ của người đã lỡ để lộ chìa khóa nhà mình cho kẻ lạ.

– Con biết gì rồi? – Bà hỏi, giọng hạ xuống, gần như thì thầm.

– Con biết chuyện chị Hạnh mất tích. – Lam nói, mắt nhìn thẳng bà. – Chị bán vải. Năm đó chị biến mất, ai cũng nói chị theo trai, bỏ chợ đi. Nhưng trong sổ bà ghi… bà ghi chị không đi. Chị bị người ta…

– Thôi!

Bà Tư giơ tay lên, giọng bà bỗng cao và khô, như tiếng cành khô gãy. Lam giật mình, im bặt. Bà Tư hít một hơi thật sâu, hai bàn tay run run đặt lên đùi. Xung quanh, tiếng chợ bắt đầu đông, người ta í ới gọi nhau, nhưng ở cái góc nhỏ này, không gian như bị bịt kín lại.

– Con đừng đọc nữa. – Bà Tư nói, từng chữ rõ ràng, chậm rãi. – Con đem cuốn sổ này về đây là tốt rồi. Coi như con chưa từng thấy nó. Coi như con chưa từng biết gì hết. Rồi con về đi. Đừng quay lại chỗ bà nữa.

Lam há miệng định nói, nhưng bà Tư đã giơ tay ngăn lại.

– Con nghe bà. Con còn trẻ, con còn cha mẹ, còn tương lai. Mấy chuyện này… không phải chuyện của con. Nó dính vô là không gỡ ra được đâu.

Lam nhìn bà. Người đàn bà trước mặt cô, tóc đã bạc gần hết, da mặt nhăn nheo như vỏ trái me chín, nhưng đôi mắt thì vẫn còn cái gì đó rất tỉnh, rất sáng. Và trong cái sáng ấy, Lam đọc được một thứ mà cô không ngờ tới: sự sợ hãi. Không phải sợ cho bà. Mà là sợ cho cô.

– Bà ơi, – Lam nói, giọng run – con không muốn xen vô. Nhưng mà… chị Hạnh. Chị ấy chết oan mà. Trong sổ bà ghi rõ tên người ta…

– Bà biết. – Bà Tư cắt ngang, giọng bà bỗng trùng xuống, mệt mỏi. – Bà biết hết. Ba mươi năm nay bà biết hết. Con tưởng bà không muốn nói sao? Con tưởng bà vui vẻ gì khi cái sổ này nằm trong tay bà mỗi ngày?

Bà ngừng lại, mắt nhìn ra xa, về phía dãy bán vải đang mở cửa dần. Có tiếng ai đó cười nói, tiếng móc áo lách cách. Bà Tư khẽ lắc đầu.

– Hồi đó bà cũng như con. Bà thấy chuyện, bà ghi lại. Bà nghĩ ghi lại rồi sẽ có ngày bà nói ra. Nhưng rồi… con biết không, cái chợ này nó không giống như bề ngoài đâu. Có những người làm ăn hiền lành, nhưng cũng có những người… họ không muốn ai nhớ tới quá khứ. Con đọc rồi, con thấy tên rồi. Con nghĩ cái tên đó bây giờ là gì? Là một ông chủ tiệm vàng, một người đứng ra bảo lãnh cho cả dãy hàng. Con nói ra, ai tin con? Một con sinh viên ở trọ, và một bà bán nước mía già?

Lam im lặng. Cô nghĩ tới những dòng chữ trong sổ. Những cái tên được viết bằng nét mực nguệch ngoạc, có chỗ còn dính vết nước mía khô. Có một cái tên mà bà Tư khoanh tròn nhiều lần, bên cạnh ghi chú: "Nó trả tiền, nó bảo im." Lam không biết người đó là ai, nhưng cô hiểu, bà Tư đã phải im lặng ba mươi năm. Ba mươi năm đứng bán nước mía mà trong lòng ôm một cục đá nặng.

– Bà sợ họ làm hại con. – Lam nói, không phải hỏi.

Bà Tư nhìn cô, ánh mắt thoáng ngạc nhiên, rồi bà thở dài một hơi dài, như trút hết cái gánh trên vai xuống.

– Bà sợ. – Bà thừa nhận, giọng nhỏ như sợ chính mình nghe thấy. – Bà già rồi, bà không sao. Nhưng con… con nhỏ, con ở một mình. Hôm qua bà thấy con đi ngang đây, bà đã muốn kêu con lại, kêu con trả sổ rồi quên đi. Nhưng bà không dám. Bà sợ nói ra thì lại càng làm con tò mò.

Lam cúi gằm mặt. Cô cảm thấy xấu hổ. Cô đã tò mò thật. Cô đã đọc say mê, đã thấy mình như người đi tìm kho báu, mà quên mất kho báu ấy được chôn bằng xương máu của người khác.

– Con xin lỗi bà. – Cô nói, lần này giọng cô thật lòng hơn. – Con sẽ không đọc nữa. Con sẽ coi như chưa biết gì hết.

Bà Tư gật đầu, chậm rãi. Bà cầm cuốn sổ lên, mở nắp thùng đá bên cạnh, nhét nó xuống dưới cùng, dưới mấy lớp đá và chai nước ngọt. Lam nhìn theo, trong lòng có cái gì đó tiếc nuối, nhưng cô đè nó xuống.

– Thôi con về đi. – Bà Tư nói, tay đã cầm lại cái ly. – Hôm nay bà không bán nữa. Bà nghỉ một bữa. Đầu óc bà đang rối.

Lam chào bà rồi quay bước. Cô đi được vài bước, bỗng nghe tiếng bà Tư gọi với theo:

– Lam!

Cô quay lại. Bà Tư vẫn ngồi đó, cái ly trên tay, nhưng mắt bà nhìn cô rất lạ.

– Con hứa với bà một chuyện. – Bà nói, giọng bà bỗng trở nên rắn rỏi. – Nếu có ai hỏi con có biết gì về cuốn sổ không, con nói không. Nếu có ai đưa tiền cho con, con cũng nói không. Và nếu… nếu con thấy có gì lạ trong chợ, con chạy tới đây, bà ở đây. Nghe chưa?

Lam gật đầu, cổ họng cô nghẹn lại. Cô chợt nhận ra, bà Tư không đuổi cô đi. Bà đang giữ cô lại. Bằng một cách khác.

– Dạ con nghe rồi. – Lam nói.

Cô bước ra khỏi góc chợ, lòng nặng trĩu. Ánh nắng đã lên, rọi qua kẽ lá me già, chiếu thành từng vệt sáng trên nền xi măng. Khu chợ vẫn nhộn nhịp như mọi ngày. Nhưng Lam biết, sau lưng cô, ở cái góc nhỏ dưới gốc me, một người đàn bà đang ngồi lại với cuốn sổ và ba mươi năm im lặng. Và cô, dù muốn hay không, đã trở thành người thứ hai biết rằng khu chợ này không hề bình yên như vẻ ngoài của nó.