Chương 7

Chiếc xe hơi đen bóng vẫn đỗ đó, động cơ nổ êm ru, như một con thú no nê đang lim dim nằm chờ. Người đàn ông áo sơ mi trắng hạ kính, nói với bà Tư một câu gì đó ngắn ngủi. Lam đứng cách chừng năm bước chân, nghe loáng thoáng như tiếng gió: "Bà Tư, giấy tờ đã xong. Tháng sau khởi công." Rồi kính xe kéo lên, chiếc xe lăn bánh chậm rãi, để lại một làn khói mỏng và mùi nước hoa nồng nặc quyện trong không khí chợ chiều.

Bà Tư đứng nguyên như tượng. Chiếc khăn lau ly trong tay bà rơi xuống đất, không ai nhặt. Lam vội bước tới, cúi xuống nhặt giúp, nhưng bà Tư đã giơ tay ra hiệu không cần. Bà quay lưng, bước vào sau sạp, nơi có chiếc tủ gỗ cũ kỹ đựng ly và đá. Lam nghe tiếng bà lẩm bẩm một mình, giọng khàn đặc như ai bóp nghẹn cổ họng.

"Rồi, tới rồi. Tụi nó tới thiệt rồi."

Lam khẽ hỏi: "Bà Tư, bà không sao chứ? Người đó là ai vậy bà?"

Bà Tư không trả lời ngay. Bà mở nắp tủ, thò tay vào sâu bên trong, sờ soạng như đang tìm thứ gì đó. Rồi bỗng bà khựng lại. Bàn tay bà rút ra, run lẩy bẩy, cầm theo một cuốn sổ bìa da bạc màu nhưng… không phải cuốn sổ Lam từng thấy. Cuốn sổ bà đang cầm mỏng hơn, bìa đã sờn, góc giấy quăn queo. Bà lật nhanh từng trang, mắt dáo dác, rồi bà buông thõng tay, cuốn sổ rơi phịch xuống nền gạch.

"Không có. Mất rồi. Mất thiệt rồi."

Lam hỏi dồn: "Bà mất gì vậy? Cuốn sổ nào?"

Bà Tư ngẩng lên nhìn Lam, ánh mắt thoáng hoảng loạn, rồi bà chợt nhận ra mình đang đứng trước một người lạ. Bà nuốt khan, cố lấy lại vẻ bình thường vốn có, nhưng giọng bà vẫn run: "Không có gì đâu con. Sổ ghi chép tiền nong của bà. Bà già rồi, hay để quên."

Lam biết bà nói dối. Cuốn sổ mà Lam từng thấy hôm trước dày hơn nhiều, bìa da màu nâu sẫm, có cả những trang giấy ố vàng và một sợi dây thun đỏ quấn ngang. Cuốn này chỉ là sổ ghi nợ thông thường. Lam không dám nói ra, chỉ đứng nhìn bà Tư cúi xuống nhặt cuốn sổ lên, đặt vào chỗ cũ, rồi đóng nắp tủ lại.

Trời đã nhá nhem. Khu chợ bắt đầu lên đèn, tiếng người thưa dần, chỉ còn vài sạp bán ế đang dọn hàng. Bà Tư không dọn sạp. Bà ngồi bệt xuống chiếc ghế nhựa thấp sau quầy, hai tay ôm lấy đầu gối, mắt nhìn xa xăm về phía cổng chợ nơi bóng tối đang trùm xuống. Lam ngồi xuống bên cạnh, không hỏi gì nữa. Cô biết, có những nỗi sợ người ta không thể nói ra ngay lập tức.

Một lúc lâu, bà Tư mới cất tiếng, giọng như vọng về từ một nơi rất xa: "Con biết không, ba mươi năm trước, cái sạp này là của chú Bảy. Chú Bảy bán nước mía đầu tiên ở cái chợ này. Rồi một đêm, chú Bảy mất tích. Không ai biết chú đi đâu. Cái sạp bỏ trống, bà dọn vô bán đỡ. Rồi bán luôn tới giờ."

Lam ngồi im. Cô nhớ cuốn sổ. Cô nhớ những dòng chữ nguệch ngoạc mà cô từng đọc: "Ngày 12 tháng 8. Chị Hoa bán vải. Chị nói chị thấy ông Sáu và ông Chín chở bao tải ra bến xe." Rồi: "Ngày 20 tháng 11. Thằng Tèo con bà Lan bán cá. Nó nói nó thấy cái bao chảy nước đỏ." Lam chưa kịp hỏi bà Tư về những dòng đó. Cô đã định hỏi, nhưng rồi chiếc xe hơi đen xuất hiện, và mọi thứ đảo lộn.

Bà Tư tiếp tục, giọng khẽ như sợ vách chợ nghe thấy: "Cuốn sổ đó, bà ghi chép từ hồi đó. Ai nói gì, ai làm gì, bà ghi hết. Không phải để tố cáo ai. Chỉ để bà nhớ. Nhớ để mà sống, để mà giữ cái miệng cho kín. Nhưng hồi chiều, sau khi con đi, bà mở tủ ra thì nó không còn ở đó nữa. Bà lục tung cả xe, cả mấy cái thùng đá, cả gầm ghế. Không thấy. Như có ai đó đã lấy nó."

Bà Tư quay sang nhìn Lam, ánh mắt dò hỏi, và Lam chợt hiểu. Cô vội nói: "Bà nghi con lấy hả bà? Con thề, con chỉ cầm lên xem một chút rồi để lại chỗ cũ. Hôm đó con thấy nó nằm dưới gầm ghế bà, con tò mò mở ra…"

Bà Tư lắc đầu: "Bà không nghi con. Nếu con lấy, con đã không ngồi đây. Nhưng bà sợ… bà sợ cái thằng cha hồi chiều. Nó là thư ký ban quản lý chợ, tay sai của người ta. Nó tới nói tháng sau khởi công xây lại chợ. Mà cái khu này, người ta thèm từ lâu rồi. Đất vàng. Ai có sạp ở đây, ai có bí mật ở đây, đều là cái gai trong mắt tụi nó."

Lam hỏi: "Vậy bà định làm gì?"

Bà Tư cười, một nụ cười nhạt như nước mía đã lạt: "Làm gì được nữa con. Bà già rồi. Ba mươi năm bà giữ cái sạp này, giữ cái miệng này, giờ mất cái sổ, khác nào mất cái phao. Bà sợ lắm. Không phải sợ cho bà. Bà sợ cho những người đã khuất, những người đã bị chôn vùi dưới nền chợ này."

Đêm đó, Lam không về phòng trọ ngay. Cô ngồi với bà Tư thêm một lúc, giúp bà dọn mấy thùng đá, cất mấy chiếc ly. Bà Tư không nói gì nữa, chỉ làm việc như cái máy, đôi tay vẫn còn run. Trước khi chia tay, bà nắm lấy tay Lam, siết mạnh: "Con đừng dây vô chuyện này nữa. Càng biết nhiều càng khổ. Bà đã sai khi để con thấy cuốn sổ. Con còn trẻ, con phải sống."

Lam gật đầu, nhưng trong lòng cô dấy lên một nỗi bất an mơ hồ. Cô đi bộ về phòng trọ, qua con hẻm tối om, nghe tiếng chó sủa sau mấy bức tường rêu. Cô không biết rằng, từ căn gác nhỏ nơi bà Tư ở, ánh đèn vẫn sáng suốt đêm đó. Bà Tư nằm trên chiếc võng cũ, mắt mở thao láo nhìn lên trần nhà. Bà kể lại trong đầu từng trang sổ. Từng cái tên. Từng câu chuyện. Từng nỗi sợ.

Bà nhớ năm đó, cô gái bán vải tên Hoa mất tích. Cô Hoa trẻ, đẹp, hay cười. Một buổi sáng cô không ra sạp. Người ta nói cô theo trai. Nhưng bà Tư biết, đêm hôm trước, cô Hoa có cãi nhau với ông Sáu, người thu thuế chợ. Ông Sáu béo, đeo nhẫn vàng, hay bắt nạt mấy cô bán hàng. Cô Hoa không chịu nộp thêm tiền. Hôm sau, cô biến mất. Bà Tư ghi vào sổ. Rồi bà im lặng. Ba mươi năm im lặng. Ba mươi năm bán nước mía, nghe ngóng, ghi chép, và không nói với ai một lời.

Bà Tư trở mình, võng kẽo kẹt. Bà nhớ cuốn sổ còn ghi cả chuyện ông Chín, chủ tiệm vàng, cùng ông Sáu chở bao tải ra bến xe đêm đó. Bà không dám chắc trong bao là gì. Nhưng bà nhớ thằng Tèo con bà Lan bán cá đã nói với bà: "Cái bao chảy nước đỏ, hôi lắm bà Tư ơi." Rồi thằng Tèo lớn lên, đi làm ăn xa, không bao giờ quay lại chợ. Bà Tư vẫn giữ những trang giấy đó. Giờ thì mất rồi.

Bà ngồi dậy, mở cửa sổ nhìn xuống khu chợ đang ngủ. Bóng tối phủ lên những mái tôn, những sạp hàng, những vũng nước mưa còn đọng lại. Bà thì thầm: "Tụi bây lấy sổ của tao, tụi bây tưởng tao quên sao. Tao còn nhớ. Tao nhớ hết."

Rồi bà nằm xuống, nhưng không ngủ được. Tiếng đồng hồ treo tường tích tắc như đếm ngược. Bà chợt nghĩ tới Lam. Con nhỏ đó, mắt sáng, tò mò, và dại dột. Bà Tư tự hỏi có nên kể hết cho Lam không, hay là đuổi cô đi thật xa. Nhưng bà biết, một khi cuốn sổ đã lọt ra khỏi tay bà, thì chuyện không còn là của riêng bà nữa. Khu chợ này sắp đổi thay. Và những bí mật dưới nền đất, dù có bị chôn sâu đến đâu, rồi cũng sẽ có ngày trồi lên.

Bà Tư thở dài, mắt nhìn trân trân lên trần nhà cho đến khi trời sáng. Đêm đó, bà không ngủ. Và trong giấc ngủ chập chờn của Lam ở phòng trọ, có một giọng nói cứ lặp đi lặp lại: "Con đừng dây vô chuyện này nữa." Nhưng Lam biết, cô đã dây vào rồi. Cô đã cầm cuốn sổ. Cô đã đọc những dòng chữ. Và cô sẽ không thể quay lại làm một sinh viên nghèo vô tư được nữa.