Chương 5

Bà Tư im lặng rất lâu. Ánh đèn hành lang vàng vọt hắt lên khuôn mặt nhăn nheo của bà, làm những nếp gấp nơi khóe mắt hằn sâu hơn. Lam đứng nép vào khung cửa, hai tay bấu chặt lấy vạt áo, chờ đợi. Cô tưởng bà sẽ nổi giận, sẽ mắng, sẽ đòi lại cuốn sổ ngay lập tức. Nhưng bà chỉ thở ra một hơi dài, như trút hết hơi thở của ba mươi năm dồn nén.

Bà Tư khẽ nói, giọng khàn hẳn đi: "Con cho cô vào nhà được không. Đứng đây, hàng xóm nghe."

Lam gật đầu, lùi lại mở rộng cửa. Bà Tư bước vào, đặt bịch nước mía lên chiếc bàn nhỏ kê sát tường, rồi ngồi xuống chiếc ghế đẩu ọp ẹp. Căn phòng trọ chật hẹp bỗng như ngột ngạt hơn. Lam rót một cốc nước lọc đưa cho bà, nhưng bà lắc đầu.

"Con đọc đến đâu rồi?" – bà hỏi, mắt nhìn xuống sàn nhà.

Lam ngồi xuống đối diện, giọng lí nhí: "Con đọc hết rồi cô ạ. Con đọc một mạch. Con xin lỗi, con biết là sai…"

"Không sao." – bà Tư ngắt lời, giọng bình thản đến lạ. "Cái gì giấu lâu quá, nó cũng phải có ngày lòi ra. Cô chỉ không ngờ lại là con."

Bà ngẩng lên, nhìn thẳng vào Lam. Đôi mắt bà không giận dữ, chỉ có một nỗi buồn mênh mông như con nước lớn ngoài kia. "Con biết chuyện cô gái bán vải rồi, phải không. Cái Hạnh. Con biết chuyện nó biến mất."

Lam khẽ gật đầu. "Con đọc thấy cô ghi. Cô ghi là cô ấy bằng tuổi con bây giờ. Con không hiểu tại sao cô lại…"

"Con đừng hỏi." – bà Tư đột ngột nâng giọng, rồi hạ xuống ngay, như sợ chính tiếng mình. "Con đừng hỏi những chuyện cô chưa kể. Cuốn sổ đó, cô viết ra không phải để người khác đọc. Cô viết để cô nhớ. Để cô không quên mình đã từng là người thế nào."

Bà đứng dậy, chậm rãi bước tới bên giường, chỗ Lam vừa giấu cuốn sổ dưới gối. Bà không lấy nó. Bà chỉ đứng đó, nhìn cái gối một lúc lâu, rồi quay lại.

"Sáng mai con mang trả cô. Cô cất đi. Chuyện này chấm dứt ở đây. Con nghe rõ chưa?"

Lam cúi đầu: "Dạ, con nghe rồi."

Bà Tư đi rồi, Lam nằm vật ra giường, mắt mở trừng trừng nhìn trần nhà. Cô không ngủ được. Những dòng chữ trong cuốn sổ cứ chạy qua chạy lại trong đầu cô như một cuốn phim quay chậm. Cái Hạnh, cô gái bán vải. Biến mất. Không ai tìm. Không ai hỏi. Ba mươi năm. Lam đưa tay sờ lên cuốn sổ dưới gối. Nó vẫn còn đó, còn ấm hơi người. Cô tự hỏi, nếu là cô, cô có dám viết ra sự thật rồi giấu đi ba mươi năm không. Hay cô sẽ chọn im lặng ngay từ đầu.

Sáng hôm sau, Lam dậy sớm. Trời còn chưa sáng hẳn, sương còn đọng trên mấy tấm tôn trước cửa phòng trọ. Cô cầm cuốn sổ, định bụng mang trả bà Tư trước khi chợ đông. Nhưng vừa bước ra khỏi hẻm, cô đã thấy một người đứng chờ.

Đó là bà Bảy, chủ sạp vải ngay cạnh chỗ bà Tư bán nước mía. Bà Bảy ngoài năm mươi, người đẫy đà, lúc nào cũng mặc bộ đồ bà ba màu nâu đã bạc, tóc búi cao, miệng ngậm cọng tăm. Lam biết mặt bà, nhưng chưa từng nói chuyện.

Bà Bảy chặn ngay đầu hẻm, hai tay chống nạnh, cười cười: "Cô bé sinh viên. Đi đâu sớm vậy."

Lam khựng lại, theo phản xạ giấu cuốn sổ ra sau lưng. "Dạ, con đi… con đi mua đồ ăn sáng."

Bà Bảy nhìn cái tay giấu sau lưng của Lam, rồi nhìn lên mặt cô, nụ cười vẫn không tắt: "Mua đồ ăn sáng mà cầm gì sau lưng đó. Đưa bà coi."

"Dạ không có gì đâu bà. Con chỉ cầm… cầm cái ví."

"Ví." – bà Bảy nhắc lại, giọng kéo dài đầy ẩn ý. "Ví mà dày như cuốn sổ. Con nhỏ này, bà già rồi, bà không có mù đâu."

Lam cắn môi, không nói. Bà Bảy bước tới một bước, khoảng cách giữa hai người rút ngắn lại. Mùi mồ hôi và mùi vải ẩm từ người bà phả sang. "Bà nghe nói. Đêm qua bà Tư sang phòng con. Đứng trước cửa nói chuyện lâu lắm. Chuyện gì vậy."

"Dạ… cô Tư sang hỏi con chuyện… chuyện cái xe nước mía. Cô nhờ con sáng nay ra phụ cô một tay."

Bà Bảy cười khẩy, cọng tăm trên miệng giật giật: "Con nhỏ này, nói dối không chớp mắt. Bà Tư cần gì con phụ. Một mình bà ấy làm ba chục năm rồi. Mà thôi, con không muốn nói thì bà không ép."

Bà quay người đi được hai bước, rồi đột ngột dừng lại, quay phắt lại. Giọng bà đổi hẳn, không còn vẻ đùa cợt nữa: "Nhưng bà nói cho con nghe. Khu chợ này, mỗi người có một chỗ đứng. Con là sinh viên, con ở trọ, con học hành rồi con đi. Con đừng xen vào chuyện người lớn. Nhất là chuyện của bà Tư."

Lam nuốt nước bọt: "Dạ, con chỉ…"

Bà Bảy giơ tay lên, cắt ngang: "Bà chưa nói hết. Con nghe cho kỹ. Ba chục năm trước, bà Tư cũng trẻ như con bây giờ. Cũng tò mò. Cũng tưởng mình biết hết. Rồi sao. Rồi có một người biến mất. Con hiểu bà nói gì không."

Lam cảm thấy lạnh sống lưng. Cô khẽ hỏi: "Bà nói… cô Hạnh?"

Bà Bảy nhìn Lam chằm chằm, đôi mắt nheo lại: "Con biết tên nó. Vậy là con đọc cuốn sổ đó rồi. Con đọc rồi thì con phải hiểu. Không phải chuyện của con. Trả sổ lại cho bà Tư. Rồi lo học hành. Nghe chưa."

Lam run run: "Nhưng bà ơi, cô Hạnh biến mất. Không ai tìm. Không ai hỏi. Chuyện đó…"

"Chuyện đó," – bà Bảy nhấn từng tiếng, giọng trầm xuống – "đã được xếp lại từ lâu rồi. Con không phải người mở nó ra. Con không có quyền."

Bà bước lại gần Lam, hạ giọng, gần như thì thầm: "Con có biết ở cái chợ này, người ta sống với nhau bằng gì không. Không phải bằng sự thật đâu con. Người ta sống với nhau bằng những chuyện không ai nói ra. Ai cũng biết. Nhưng không ai nói. Nói ra là chết. Con hiểu không."

Lam nhìn bà Bảy, môi mấp máy: "Bà đang đe dọa con?"

Bà Bảy bật cười, lần này cười thật, tiếng cười khô khốc như ai đó bẻ củi khô: "Đe dọa. Con nhỏ này, bà đe dọa con làm gì. Bà chỉ cảnh báo thôi. Con không tin bà thì cứ thử. Cứ mang chuyện đó đi hỏi người này người kia. Xem ai trả lời con. Xem ai còn đứng bán ở cái chợ này sau đó."

Bà quay lưng, lần này đi thẳng. Nhưng vừa đi được vài bước, bà nói vọng lại, không quay đầu: "Mà bà nói thêm cái này. Bà Tư không phải người xấu. Bà ấy chỉ là người hèn. Còn hèn vì sao, con tự hỏi đi. Hỏi cho kỹ vào. Rồi con sẽ hiểu tại sao bà ấy giấu cái sổ đó ba chục năm."

Lam đứng im nhìn theo bóng bà Bảy khuất dần sau dãy sạp vải. Trong các sạp, người ta đã bắt đầu dọn hàng, tiếng kéo sạp, tiếng hàng hóa đặt xuống đất, tiếng nói cười rộn ràng. Một ngày mới bắt đầu ở cái chợ này, như mọi ngày. Không ai biết chuyện gì vừa xảy ra. Không ai biết có một cô sinh viên đang đứng giữa hẻm, run tay cầm cuốn sổ của một bà bán nước mía, mà trong đó là cả một quá khứ chôn sâu.

Lam cúi xuống nhìn cuốn sổ. Cái bìa da đã sờn, có vết mốc. Cô mở ra, lật lại mấy trang cuối. Nét chữ run run của bà Tư hiện lên, khác hẳn những trang đầu viết nắn nót. Lần này không phải mấy dòng nhật ký ngày thường. Là một đoạn viết nguệch ngoạc, như viết trong lúc hoảng loạn.

"Có người biết. Hôm nay có người hỏi. Tôi sợ. Nếu tôi không giữ im, chắc tôi cũng như con Hạnh. Nhưng tôi không nói. Tôi thề tôi không nói. Đừng tìm tôi nữa. Tôi chỉ bán nước mía. Tôi không biết gì hết."

Lam đọc đi đọc lại đoạn đó. "Tôi không biết gì hết." Bà Tư đã viết như vậy. Ba mươi năm trước. Vậy là không phải bà giấu bí mật. Mà là có ai đó đã bắt bà giấu. Ai đã hỏi bà. Ai đã khiến bà phải viết những dòng đó trong nỗi sợ hãi tột cùng.

Lam cất cuốn sổ vào trong cặp, lấy vạt áo lau vội hai bàn tay đang ướt mồ hôi. Cô nhìn về phía sạp nước mía của bà Tư. Bà đang ngồi đó, cúi gằm mặt lau từng chiếc ly, như mọi sáng. Cái dáng ngồi nhỏ bé, lọt thỏm giữa cái chợ đông người, bỗng trở nên cô độc lạ thường. Lam biết, cô không thể mang cuốn sổ trả lại một cách đơn giản như bà Tư đã dặn. Bởi vì cô đã nhìn thấy những dòng cuối. Cô đã biết rằng người đàn bà bán nước mía kia không chỉ im lặng vì sợ. Bà im lặng còn vì một người khác. Một người vẫn có thể đang ở rất gần. Trong cái chợ này.