Chương 18

Sáng hôm sau, trời Sài Gòn đổ mưa trái mùa. Những hạt mưa nặng hạt quất xuống mái tôn khu chợ cũ nghe lộp bộp, dội vào những tấm bạt che hàng rách tả tơi, chảy thành dòng xuống nền xi măng loang lổ. Bà Tư vẫn dậy từ bốn giờ sáng như thường lệ, nhóm lò than, rửa sạch từng cây mía, rồi bày biện chiếc xe nước mía sờn cũ ra trước hiên. Nhưng hôm nay tay bà run, cái chày giã mía đập xuống không đều, tiếng cạch cạch vang lên khô khốc như tiếng người đàn bà đang cố nén cơn hoảng loạn trong lồng ngực.

Ông Sáu đến lúc chợ còn vắng. Hắn đi chiếc xe hơi đen bóng đỗ tít ngoài ngõ, rồi thong thả bước vào, đôi giày Tây bóng loáng dẫm lên vũng nước mưa không chút e ngại. Gã đàn ông ấy vẫn phong độ như ngày nào, áo sơ mi trắng là phẳng phiu, tóc chải ngược ra sau, chỉ có đôi mắt là đen và lạnh, như hai hòn đá nhúng trong nước cống. Hắn đứng trước xe nước mía, nhìn bà Tư một lúc lâu rồi mới cất tiếng:

“Bà Tư, dạo này làm ăn khá không? Tôi nghe nói bà mới nhận thêm đứa cháu gái về phụ giúp. Con nhỏ sinh viên thuê trọ gần đây, phải không?”

Bà Tư cầm cây chày mía, khẽ đặt xuống. Bà không nhìn thẳng vào mặt hắn, chỉ nhìn vào đôi giày bóng loáng đang đứng chình ình giữa đống bã mía vương vãi. Giọng bà khô như lá rụng:

“Ông Sáu cần gì thì nói thẳng. Chỗ tôi bán nhỏ, không đủ chỗ cho ông đứng lâu.”

Ông Sáu bật cười. Hắn rút từ túi áo ra một điếu thuốc, châm lửa, rít một hơi dài rồi nhả khói mờ mịt trước mặt bà Tư. Khói thuốc quyện với hơi mía ngọt lịm, tạo nên một mùi vị kỳ quái, vừa ngọt vừa chua, vừa thơm vừa tanh.

“Bà Tư này, chúng ta quen nhau hơn ba mươi năm rồi. Tôi biết bà là người khôn ngoan, hiểu chuyện. Nên tôi không vòng vo. Cuốn sổ tay của bà đâu?”

Bà Tư siết chặt tay, móng tay bấm vào lòng bàn tay đau điếng. Bà cúi xuống, giả vờ lau chiếc bàn gỗ đã sạch bóng. Giọng bà vẫn bình thản:

“Sổ tay nào? Tôi bán nước mía, không có sổ sách gì. Ông Sáu nói gì tôi không hiểu.”

Ông Sáu dập tắt điếu thuốc xuống nền xi măng, rồi dùng mũi giày nghiền nát điếu thuốc. Hắn bước tới, cách bà Tư chỉ một bước chân, cúi xuống thì thầm, giọng đầy vẻ ngọt ngào độc địa:

“Đừng giả vờ với tôi. Con nhỏ Lam đã đến nhà ông Bảy tối qua. Nó mang đi cuốn sổ và một phong bì. Tôi biết hết. Bà Tư, bà nghĩ tôi để yên cho bà làm ăn ở đây ba mươi năm mà không biết bà đang giữ cái gì sao? Tôi cho bà thời gian. Ba ngày. Đem cuốn sổ đó lại cho tôi. Nếu không, chỗ bán này sẽ không còn là của bà nữa. Chợ cũ này sắp quy hoạch. Một cái miệng thổi nhẹ là bà cuốn chiếu đi ngay. Bà hiểu chứ?”

Bà Tư ngẩng lên. Đây là lần đầu tiên sau hơn ba mươi năm, bà nhìn thẳng vào mắt ông Sáu. Ánh mắt bà không còn vẻ hiền lành, cam chịu của một người đàn bà bán hàng rong nhỏ bé. Nó sắc như dao lam, lạnh như nước đá. Bà nói, từng chữ rành rọt:

“Ông Sáu, ông có nhớ năm xưa, cái đêm cô gái bán vải mất tích, ông đã ở đâu không?”

Mặt ông Sáu thoáng biến sắc, nhưng rất nhanh, hắn lấy lại vẻ mặt lạnh lùng. Hắn đứng thẳng dậy, chỉnh lại cổ áo, cười khẩy:

“Bà Tư, bà đừng kéo chuyện cũ ra dọa tôi. Chuyện đó công an kết luận rồi. Cô ta bỏ đi theo trai. Bà cẩn thận cái miệng của bà. Ba ngày. Nhớ cho kỹ.”

Hắn quay lưng bước đi, nhưng trước khi ra khỏi hiên, hắn còn ngoái lại, buông thêm một câu:

“À, bà nói với con nhỏ Lam đó, đừng có dại mà đi Củ Chi. Ở đó không có gì đâu. Chỉ có mồ hoang thôi.”

Chiếc xe hơi đen lăn bánh trong mưa, hất nước bẩn lên tấm bạt che hàng của bà Tư. Mưa vẫn rơi đều đều. Bà Tư đứng bất động rất lâu, tay vẫn cầm khăn lau bàn, nhưng bà không lau nữa. Nước mắt bà lăn xuống, hòa vào nước mưa, không ai nhìn thấy. Bà không khóc vì sợ mất chỗ bán. Bà khóc vì câu nói cuối cùng của ông Sáu. Hắn biết về Củ Chi. Hắn biết về mẩu giấy ông Bảy đưa cho Lam. Điều đó có nghĩa là Lam đang gặp nguy hiểm. Và bà, sau ba mươi năm im lặng, đã đẩy cô gái trẻ vào vòng xoáy mà chính bà từng cố chôn vùi.

Nửa tiếng sau, Lam về đến chợ. Cô gửi xe ở đầu hẻm, chạy vội vào hiên nhà bà Tư, người ướt sũng, ba lô vẫn ôm chặt trước ngực. Cô vừa từ Củ Chi về, khuôn mặt phờ phạc nhưng ánh mắt thì sáng rực lên, như người vừa tìm được lối ra khỏi mê cung.

“Bà Tư, con gặp mẹ cô gái rồi. Bà ấy còn sống. Bà ấy kể hết rồi ạ.”

Bà Tư đưa tay bịt miệng Lam, mắt dáo dác nhìn ra phía cổng chợ. Bà kéo cô vào sâu trong hiên, chỗ khuất nhất, rồi mới buông tay, giọng run run:

“Con nói nhỏ thôi. Ông Sáu vừa mới đến đây. Hắn biết hết rồi. Hắn biết con đến nhà ông Bảy, hắn biết con đi Củ Chi. Lam, con nguy hiểm rồi.”

Lam nắm lấy bàn tay thô ráp của bà Tư. Bàn tay ấy đã ba mươi năm cầm chày giã mía, nhuộm màu nâu vàng của mật đường, chai sần những vết chai. Nhưng giờ đây nó run lẩy bẩy như chiếc lá cuối mùa.

“Bà Tư, con biết rồi. Nhưng bà ơi, mẹ cô ấy kể rằng đêm đó, cô ấy không bỏ đi. Cô ấy đã nhìn thấy ông Sáu và hai người nữa chôn một cái thùng đằng sau chợ. Mẹ cô ấy có một bức thư cô ấy gửi về trước khi mất tích. Trong thư, cô ấy viết tên những người đó. Có cả tên của một người bây giờ là quan chức lớn, bà ạ.”

Bà Tư nhắm mắt lại. Mưa đã ngớt, chỉ còn vài giọt lách tách rơi trên mái tôn. Tiếng rao hàng ngoài chợ bắt đầu thưa dần, nhường chỗ cho tiếng xe cộ buổi trưa. Bà mở mắt, nhìn cô sinh viên nghèo trước mặt. Cô gái này có đôi mắt giống hệt cô gái bán vải năm xưa. Cũng sáng, cũng ngây thơ, cũng đầy tin tưởng. Và bà biết, bà không thể để lịch sử lặp lại.

“Lam này,” bà Tư nói, giọng bà trầm xuống, run run nhưng dứt khoát. “Con đưa cuốn sổ và phong bì đây cho bà. Bà sẽ giấu ở một chỗ khác. Còn con, con phải đi khỏi đây ngay hôm nay. Về quê, hoặc đi đâu cũng được. Đừng quay lại khu chợ này nữa.”

Lam lắc đầu. Cô mở ba lô, lấy ra cuốn nhật ký và phong bì, nhưng không đưa cho bà Tư. Cô đặt chúng lên bàn, rồi nhìn thẳng vào mắt bà.

“Bà Tư, con không đi. Con đã hứa với mẹ cô gái ấy rồi. Bà ấy đã khóc ba mươi năm, chờ một ngày có người đến hỏi. Con đã hứa sẽ tìm ra sự thật. Nếu con bỏ đi, ông Sáu sẽ không bao giờ bị trừng phạt. Cô gái ấy sẽ mãi mãi chỉ là người bỏ đi theo trai.”

Bà Tư nhìn cô, rồi nhìn cuốn sổ trên bàn. Bìa sổ bằng da đã sờn, góc đã quăn, nhưng những trang giấy bên trong vẫn còn nguyên vẹn. Bà biết từng trang viết trong đó. Bà đã viết nó suốt ba mươi năm, ghi lại từng chuyện nhỏ trong chợ, từng người bạn hàng, từng kẻ đến đòi nợ, từng vụ mất tích, từng cái chết bí ẩn. Cuốn sổ ấy là vật chứng cho cả một vùng ký ức mà bà đã cố chôn vùi. Nhưng hôm nay, khi ông Sáu đe dọa, bà nhận ra rằng, im lặng không còn là cách để sống yên ổn nữa. Im lặng chỉ nuôi dưỡng cái ác, để nó lớn lên, rồi một ngày nó sẽ nuốt chửng cả những người vô tội.

“Vậy con tính làm gì?” bà Tư hỏi, giọng bà đã bớt run.

Lam hít một hơi sâu. Cô nhìn ra phía cổng chợ, nơi những người bạn hàng đang dọn dẹp sau cơn mưa. Cô nhìn thấy cô bán rau, bà bán cá, anh xe ôm, tất cả những con người nhỏ bé đã sống cùng khu chợ này bao nhiêu năm. Cô nói, giọng nhỏ nhưng rắn rỏi:

“Con sẽ đưa cuốn sổ này cho công an. Nhưng trước khi làm vậy, con muốn bà giúp con một việc. Bà hãy gọi tất cả những người bạn hàng cũ, những người từng chứng kiến chuyện năm xưa, đến đây. Con muốn họ nghe bà kể lại toàn bộ câu chuyện. Con muốn họ biết sự thật. Bởi vì chỉ khi tất cả cùng biết, ông Sáu mới không thể bịt miệng từng người một.”

Bà Tư im lặng rất lâu. Tiếng mưa đã tạnh hẳn, nắng bắt đầu lên, oi bức và chói chang. Bà nhìn cô sinh viên trước mặt, rồi nhìn cuốn sổ tay của mình. Ba mươi năm, bà đã giữ nó như giữ một con dao hai lưỡi, vừa là vật bảo vệ, vừa là lời nguyền. Giờ đây, bà biết mình phải chọn. Im lặng để sống yên ổn, hay phơi bày sự thật để chuộc lại lỗi lầm.

Bà Tư cầm cuốn sổ lên, vuốt nhẹ bìa da sờn, rồi đưa lại cho Lam.

“Con giữ nó đi. Bà sẽ gọi mọi người đến. Nhưng Lam này, con phải hứa với bà một điều. Dù chuyện gì xảy ra, con cũng phải bảo vệ mình trước. Bà già rồi, bà không sợ gì nữa. Nhưng con còn trẻ. Con phải sống.”

Lam ôm cuốn sổ vào lòng, gật đầu. Cô nhìn bà Tư, người đàn bà bán nước mía ba mươi năm giấu bí mật trong chiếc xe sờn cũ, và cô hiểu rằng, từ giây phút này, bà không còn là người giữ bí mật nữa. Bà là người mở nắp quan tài của quá khứ, để những oan hồn được nhìn thấy ánh sáng. Còn cô, cô là người đốt ngọn đuốc ấy. Và ngọn đuốc ấy, một khi đã cháy, sẽ không gì dập tắt được.