Chương 8

Sáng hôm sau, màn tro mỏng như sương, ánh lên một thứ màu xám đục như nước vo gạo để qua đêm. Ông Tám dậy từ lúc trời còn chưa rõ mặt người, đun lại nồi nước dùng cũ, thêm một nắm lá khô hái được sau bờ kè, mùi thơm bay ra khỏi gầm cầu, quyện với mùi ẩm mốc của bê tông. Mai đã ngồi bên cái thau nhôm, vo gạo bằng thứ nước tiết kiệm từng giọt. Con bé vo xong, chắt nước đục vào một cái can, để dành rửa bát. Ông Tám nhìn nó làm, không nói gì, chỉ gật đầu.

Lực bước ra từ tấm bạt che, mắt còn ngái ngủ: "Ông Tám, đêm qua tôi nghe tiếng chân người đi qua cầu. Nhiều lắm. Không phải một hai mống đâu."

Ông Tám khuấy nồi nước, đáp chậm rãi: "Ừ. Tao cũng nghe. Người ta đói, thì đi tìm cái ăn. Đi tìm cái ăn, thì đi tìm cái nơi có khói."

Lực cau mày: "Ông định làm gì?"

"Làm mì. Còn làm gì nữa."

Đến giữa buổi sáng, tin đồn đã đi trước cả bước chân người. Một gã đàn ông gầy nhom, vai đeo cái túi rách, đứng từ xa nhìn vào gầm cầu, hít hít mũi như con chó săn. Rồi một bà cụ dắt đứa cháu, hai người phụ nữ ôm nhau, ba gã thanh niên lấm lem bùn tro. Họ không dám vào ngay. Họ đứng bên kia đường, nhìn cái quán dựng tạm bằng ván ép và bạt cũ, nhìn ngọn đèn dầu leo lét giữa ban ngày, nhìn ông Tám đang thái hành trên cái thớt gỗ.

Rồi gã gầy nhom bước tới trước, giọng khàn: "Ông ơi… nghe nói chỗ ông bán mì. Bán bằng gì?"

Ông Tám ngẩng lên: "Bằng gì cũng bán. Có gì đổi nấy. Không có gì thì ngồi xuống, ăn một bát, rồi đi."

Gã sững người, tưởng mình nghe lầm. Hắn lục túi, móc ra hai viên pin còn tốt: "Cái này… đổi được không?"

Ông Tám nhìn hai viên pin, gật đầu: "Được. Một bát."

Gã ngồi xuống cái ghế nhựa thấp, hai tay run run đỡ lấy bát mì nóng. Hắn ăn, húp sùm sụp, nước mắt chảy ròng vì cay, vì nóng, vì cái gì đó không gọi tên được. Ăn xong, hắn đứng dậy, cúi đầu: "Cảm ơn ông. Tôi đi."

Ông Tám gọi với theo: "Khoan. Đi đâu?"

"Đi… kiếm cái gì đó. Mai quay lại."

"Quay lại thì mang củi. Tao cần củi."

Gã gật đầu lia lịa, rồi lẫn vào màn tro.

Bà cụ dắt cháu tới. Bà móc trong người ra một cái nhẫn vàng, run run đặt lên bàn: "Cái này… đổi được mấy bát hả ông?"

Ông Tám cầm cái nhẫn lên, nhìn, rồi đặt lại vào tay bà: "Bà giữ đi. Vàng giờ không bằng hạt gạo đâu. Nhưng cháu bà còn nhỏ, tao cho cháu ăn. Bà ngồi xuống."

Bà cụ khóc, nước mắt chảy xuống nếp nhăn như nước mưa chảy xuống rãnh đất. Đứa cháu ngồi ăn, còn bà ngồi nhìn, miệng lẩm bẩm cái gì đó như cầu kinh. Ông Tám múc thêm cho bà nửa bát nước dùng, bảo: "Bà húp đi. Nước dùng không tính tiền."

Đến trưa, dưới gầm cầu đã có hơn hai chục người. Họ ngồi la liệt trên những tấm bạt, trên thùng xốp, trên nền đất ẩm. Mai chạy đi chạy lại, bưng bát, lau bàn. Lực đứng chắn ở lối vào, mắt nhìn ra ngoài, tay thủ sẵn cây gậy sắt. Chị Hòa ngồi dậy được, tựa vào cột, giúp Mai rửa rau.

Ông Tám đứng giữa quán, nhìn cái dãy người đang chờ, rồi nhìn cái thùng gạo đã vơi quá nửa. Ông gõ cái muôi vào thành nồi, tiếng kêu lanh canh. Mọi người im bặt, nhìn ông.

Ông Tám nói, giọng không to nhưng rõ: "Nghe đây. Từ giờ, mỗi người một suất. Một bát. Không ai được hai. Trẻ con thì nửa bát, nhưng được thêm nước. Ai muốn thêm, sáng mai quay lại. Tao không có nhiều gạo. Tao chia đều. Ai không chịu, đứng dậy đi. Không ai giữ."

Một gã đàn ông to con, mặt mũi bặm trợn, đứng dậy: "Một bát thì ăn thua gì? Ông bán mì mà keo thế?"

Ông Tám nhìn thẳng vào mặt hắn: "Tao không keo. Tao giữ cho ngày mai. Mày ăn hết hôm nay, mai mày đói, mày quay lại đây, tao cũng hết. Mày muốn ăn no một bữa rồi chết đói ba ngày, hay muốn ăn lưng lửng bảy ngày?"

Gã kia im, ngồi xuống, không nói nữa.

Mai bưng bát tới, đặt trước mặt gã, giọng con bé lạnh tanh: "Bát của chú đây. Ăn đi."

Gã nhìn con bé, rồi nhìn bát mì, cúi đầu ăn.

Đến xế chiều, một nhóm khác kéo tới. Lần này không phải người lang thang. Ba gã đàn ông mặc áo rằn ri, đi giày bốt, vai đeo súng. Chúng đứng ở đầu cầu, nhìn xuống. Một tên trong bọn huýt sáo: "Chà, có quán ăn giữa cái đống tro này. Hay thật."

Lực siết chặt cây gậy, bước lên trước. Ông Tám đặt tay lên vai anh, kéo lại. Ông bước ra, đứng trước mặt ba gã lính, giọng bình thản: "Ăn mì không? Một bát một suất. Đổi bằng gì cũng được."

Tên cầm đầu, mặt có vết sẹo dài bên má, cười nhạt: "Ông già, ông biết bọn tôi là ai không?"

"Biết chứ. Lính. Nhưng lính cũng phải ăn. Ngồi xuống đi."

Ba gã nhìn nhau. Rồi tên sẹo ngồi xuống, đặt cây súng lên bàn. Hai tên kia cũng ngồi. Ông Tám múc ba bát, bưng ra. Tên sẹo ăn một miếng, nhai chậm, rồi nói: "Ngon. Ông già, ông nấu bằng gì mà ngon thế?"

"Nước dùng. Ninh từ hôm qua. Có xương cá khô, có lá rừng. Bí quyết là ninh lâu."

Tên sẹo ăn hết bát, rồi đẩy bát ra: "Thêm bát nữa."

Ông Tám lắc đầu: "Một suất một người. Quy định rồi."

Tên sẹo nhìn ông, ánh mắt lạnh đi: "Ông biết tôi có thể san bằng cái quán này không?"

Ông Tám gật đầu: "Biết. Nhưng san bằng rồi, mai lấy gì ăn? Các anh có súng, có thể cướp. Nhưng cướp được một lần. Còn cái quán này, nó nuôi được các anh mỗi ngày. Anh chọn đi."

Im lặng kéo dài. Rồi tên sẹo đứng dậy, cười: "Ông già, ông khôn đấy. Được. Mai tôi quay lại. Mang theo gạo. Đổi một bát."

Hắn vác súng lên vai, bước đi. Hai tên kia theo sau. Lực thở phào, buông gậy xuống. Ông Tám quay vào, múc nước dùng, tay không run.

Tối đến, quán vắng. Mai ngồi bên cái thùng gạo, đếm từng hạt như đếm vàng. Con bé ngẩng lên: "Ông ơi, còn đủ cho ngày mai không?"

Ông Tám ngồi xuống cạnh nó, nhìn vào thùng: "Còn. Nhưng không đủ cho ngày kia. Mai mình phải đi kiếm thêm. Hoặc là… phải tính cách khác."

Lực ngồi bên kia, nói: "Ông Tám, tôi thấy rồi. Người ta kéo tới đây không chỉ vì mì. Họ kéo tới vì ông. Vì cái chỗ này nó… nó khác. Ông có nghĩ tới chuyện mở rộng không?"

Ông Tám im lặng một lúc, rồi đáp: "Mở rộng thì lấy gì mà nấu? Tao chỉ có một cái nồi. Một cái bếp. Một mình tao."

"Một mình ông, nhưng có tụi tôi. Có Mai. Có chị Hòa. Có những người hôm nay ăn xong, mai quay lại. Họ sẽ giúp. Họ phải giúp. Vì họ cần ông."

Ông Tám nhìn Lực, rồi nhìn Mai, rồi nhìn ra ngoài. Màn tro đêm nay lại dày hơn, nhưng dưới gầm cầu, ngọn đèn dầu vẫn sáng. Trên bàn, cái bát thứ bảy đã được lau sạch, đặt ngay ngắn. Và bên cạnh nó, Mai đã đặt thêm bảy cái bát nữa, xếp thành hàng, chờ người tiếp theo.