Chương 23

Dưới gầm cầu, ngọn lửa than bập bùng hắt bóng những khuôn mặt lên vòm bê tông thấp. Ông Tám ngồi trên chiếc ghế gỗ ọp ẹp, tay vẫn cầm gáo nước dùng như cầm một thứ gì đó thiêng liêng hơn là dụng cụ nấu ăn. Bát mì trước mặt Mai đã vơi quá nửa, hơi nóng không còn bốc lên nghi ngút nữa, chỉ còn lại mùi hành phi và tiêu thơm lặng lẽ len vào không khí ẩm mốc.

Mai đặt bát xuống, lau miệng bằng mu bàn tay. Giọng nó còn run nhưng mắt đã sáng hơn: "Cửa bên hông có hai lớp. Lớp ngoài là tôn gỉ, lớp trong là lưới sắt. Chỗ giao với bờ kè thì hở một đoạn chừng hai gang tay, con chui thử rồi, vừa đủ lọt con nít. Trên gác có một thằng ngồi canh, nhưng nó ngủ gật, súng để dựa tường. Đèn dầu chỉ thắp một ngọn, leo lét. Bên trong có tiếng con nít khóc, chừng ba bốn đứa gì đó."

Bà Sáu đan hai tay vào nhau, khớp ngón tay kêu răng rắc: "Trời ơi, tụi nó nhốt con nít thật."

"Ba bốn đứa, bà ạ. Con đếm được tiếng khác nhau. Có đứa ho, ho sù sụ cả đêm." Mai nói thêm.

Ông Tám gật đầu, chậm rãi như nuốt từng lời. Rồi ông đứng dậy, đi vòng quanh bếp than, mắt nhìn xuống đất như đang đếm từng viên sỏi dưới chân.

Anh bác sĩ thất lạc — người vẫn được gọi là "bác sĩ" dù chẳng còn mấy ai nhớ tên thật — đẩy cặp kính gọng gãy lên sống mũi. Anh ta nói, giọng trầm và dứt khoát: "Phải đánh. Không đánh thì tụi nó chuyển chỗ khác, mình mất dấu. Mà nếu mình chờ, con nít chết trước."

Bình, cậu thanh niên tóc rối cầm khẩu súng gỉ, đập báng súng xuống nền đất: "Em đồng ý với bác sĩ. Ông Tám, ông cứ nói một tiếng. Em với thằng Hùng, thằng Tèo, ba đứa đủ. Đánh đêm, lúc thằng canh ngủ gật."

Từ trong góc tối, một giọng khàn khàn vang lên. Ông già cựu binh mà mọi người vẫn gọi là "chú Ba Cụt" — mất một bàn tay từ thời chiến tranh nào đó xa lắm — chậm rãi lên tiếng: "Đánh thì đánh được. Nhưng đánh rồi sao? Giết tụi nó, hôm sau băng khác tới. Băng khác lại có súng. Mình còn bao nhiêu đạn? Ba viên? Bốn viên? Rồi lấy gì đánh tiếp?"

Im lặng. Ngọn lửa than nổ một tiếng lép bép nhỏ. Bà Sáu nhìn quanh, thấy không ai nói gì, bà mới lên tiếng, giọng run run: "Tôi thì tôi nghĩ… hay mình dọn đi. Dọn sâu vào trong kia, chỗ cống cũ. Chỗ đó khuất, tụi nó không rờ tới."

"Dọn đi rồi sao, bà Sáu?" Bình phản ứng ngay. "Mình dọn được, tụi nó đuổi theo được. Con nít trong đó thì sao? Bỏ mặc à?"

Bà Sáu cúi mặt, không đáp. Bà biết mình vừa nói ra điều ai cũng nghĩ nhưng không ai dám nói thành lời. Bỏ chạy thì dễ. Nhưng chạy khỏi chỗ này, chạy khỏi cái gầm cầu mà bao nhiêu người đã coi là nhà, thì còn lại gì?

Ông Tám dừng bước. Ông đặt gáo nước dùng xuống cạnh nồi, rồi chậm rãi ngồi lại xuống ghế. Ông nhìn từng người một, ánh mắt dừng lại lâu hơn ở Bình, ở anh bác sĩ, ở Mai. Rồi ông nói, giọng không to nhưng rõ ràng từng chữ:

"Tôi hỏi các người một câu. Cái tiệm mì này tồn tại để làm gì?"

Không ai trả lời. Bình há miệng định nói nhưng ông Tám giơ tay lên.

"Để bán mì kiếm sống, phải không? Nhưng các người thấy rồi đó. Nước sạch quý hơn vàng. Bột mì còn khó kiếm hơn nước. Ai tới đây ăn cũng trả bằng thứ gì đó — lon cá, gói muối, củi khô. Có người không có gì trả, tôi vẫn cho ăn. Vì họ đói. Vì cái đói nó làm người ta thành thú. Mình cho họ ăn, mình kéo họ lại làm người."

Ông ngừng một nhịp, tay chạm vào vết nứt trên mặt bàn gỗ.

"Bây giờ tụi bắt cóc con nít kia, tụi nó cũng là người. Chỉ là tụi nó đang đói — đói tiền, đói quyền, đói cái cảm giác mình mạnh hơn người khác. Đánh tụi nó chết dễ lắm. Nhưng chết rồi, cái đói đó vẫn còn. Nó chui sang băng khác. Mình đánh mãi được không?"

Bình đứng bật dậy: "Vậy ông tính cho tụi nó ăn à? Cho tụi nó ăn rồi nó quay lại cướp tiệm mì của mình?"

"Tôi không nói cho tụi nó ăn," ông Tám đáp, mắt vẫn bình thản. "Tôi nói cho kẻ đói ăn. Kẻ đói ở đây là con nít trong cái kho kia. Còn tụi canh kho, tụi nó không đói theo kiểu đó. Tụi nó chỉ sợ — sợ mất phần, sợ bị băng khác cướp. Mình đánh vào cái sợ đó, khác với đánh vào người tụi nó."

Anh bác sĩ nhíu mày: "Ông nói rõ hơn đi. Tôi chưa hiểu ý ông."

Ông Tám rót thêm nước dùng vào bát của mình, khuấy nhẹ. Ông nhìn Mai rồi nhìn Bình.

"Tối nay mình nấu một nồi mì lớn, đúng như tôi nói. Nhưng mình không đem đi bán. Mình đem tới trước cái kho đó. Đặt nồi mì ở chỗ con Mai chui ra được, chỗ hở hai gang tay đó. Rồi mình… mình gọi vào."

"Gọi?" Bình bật cười khan. "Ông gọi tụi nó ra ăn mì chung à? Tụi nó bắn liền."

"Tụi nó bắn nếu mình tới với súng, với đông người, với vẻ mặt đòi đánh nhau. Còn nếu tôi tới một mình, tay không, bưng nồi mì, đứng trước cửa tôn gỉ đó, nói to lên rằng: 'Tôi già rồi, tôi nấu mì, tôi cho các con nít trong kia ăn, không cần gì cả'. Các người nghĩ thằng canh ngủ gật kia sẽ bắn tôi trước hay nó sẽ chạy vào báo với đại ca nó?"

Chú Ba Cụt trầm ngâm: "Nếu đại ca nó ra, nó thấy ông già tay không bưng nồi mì. Nó thấy con nít trong kho được ăn. Một số thằng trong băng đó cũng từng là dân lang thang, cũng từng đói. Có khi…"

"Có khi nó không bắn," ông Tám tiếp. "Còn nếu nó bắn, thì ít nhất con nít trong kho đã được ăn một bữa. Còn hơn mình đánh đêm nay, súng nổ, tụi nó hoảng, tụi nó giết con nít rồi chạy."

Bà Sáu run run: "Nhưng lỡ tụi nó bắt ông thì sao? Ông già rồi, tay chân yếu…"

"Tôi già rồi," ông Tám cười, nụ cười hiếm hoi làm khuôn mặt chai sạn của ông bớt đi vẻ nặng nề. "Nên tụi nó bắt tôi cũng chẳng đáng. Mà tôi đi một mình, tụi nó thấy tôi không phải mối đe dọa. Cái tôi đem tới không phải súng, mà là nồi mì. Mà mì thì… mì là thứ tụi nó đang thèm. Các người nghĩ tụi nó nhịn đói bao lâu rồi?"

Anh bác sĩ chậm rãi gật đầu: "Tôi hiểu ý ông. Đánh vào dạ dày, không đánh vào đầu. Nhưng vẫn phải có phương án dự phòng. Tôi với Bình sẽ nấp ở bờ kè, cách đó chừng ba chục mét. Nếu ông ra hiệu, hoặc nếu có tiếng súng, chúng tôi xông vào."

Ông Tám nhìn Bình: "Cậu chịu nghe tôi không?"

Bình nắm chặt khẩu súng, gân tay nổi lên. Rồi cậu thở hắt ra, hạ súng xuống: "Ông nói gì em nghe đó. Nhưng ông mà bị gì, em không tha cho tụi nó đâu."

"Được," ông Tám nói. "Vậy thì chia việc. Bà Sáu nấu mì. Nồi lớn nhất. Thêm thịt hộp, thêm mấy củ khoai hôm qua ông Bảy đào được. Anh bác sĩ với Bình lo phần nấp. Chú Ba Cụt ở lại giữ tiệm với Mai. Còn tôi…"

Ông đứng dậy, vươn vai. Xương sống ông kêu răng rắc.

"…tôi đi bưng nồi mì."

Mai bỗng lên tiếng, giọng nó rắn rỏi hơn hẳn: "Con đi với ông. Con biết chỗ chui. Con dẫn đường."

Ông Tám nhìn nó một lúc lâu. Rồi ông lắc đầu: "Không. Con ở lại. Nhưng con có việc khác. Con nhớ mặt thằng canh không? Con vẽ lại cho Bình. Cửa sổ nào, cầu thang nào, chỗ nào khuất. Tối nay, nếu mọi chuyện không như ông tính, Bình sẽ cần cái bản đồ đó."

Mai cắn môi, nhưng rồi gật đầu. Nó hiểu. Đây không phải là bỏ nó ra ngoài cuộc chơi. Đây là chuẩn bị cho trường hợp xấu nhất.

Đêm xuống nhanh trên thành phố hoang. Gió thổi qua gầm cầu mang theo mùi tro ẩm và mùi rác rưởi từ bờ kè. Bà Sáu quạt lò, mùi nước dùng xương hầm tỏa ra ngào ngạt, quyện với mùi hành phi vàng ruộm. Những người lang thang quanh khu vực ngửi thấy, lục tục kéo tới, nhưng Bình đứng chặn ở đầu cầu, lắc đầu: "Hôm nay không bán. Mai mốt quay lại."

Bên trong, Mai ngồi bên ngọn đèn dầu, dùng thanh củi cháy dở vẽ lên phiến gỗ những đường nét nguệch ngoạc nhưng rõ ràng: hình vuông là kho, hình tròn là chỗ thằng canh, mũi tên là lối chui ra. Bình cúi xuống nhìn, gật gù.

Ông Tám bưng nồi mì ra khỏi bếp. Nồi gang nặng trĩu, hơi nóng bốc lên làm mờ cả khuôn mặt ông. Ông quay lại nhìn mọi người lần cuối.

"Tôi đi đây. Nếu tôi về với nồi không, coi như mọi chuyện ổn. Nếu tôi về với nồi đầy… cũng coi như ổn. Còn nếu tôi không về…"

"Ông đừng nói mấy lời đó," bà Sáu cắt ngang, mắt đỏ hoe.

Ông Tám cười: "Tôi già rồi, tôi nói gì chẳng được. Nhưng các người nhớ cho — cái tiệm mì này không phải chỗ bán mì. Nó là chỗ người ta tới để nhớ mình còn là người. Cho nên tối nay, mình không cho kẻ ác chết. Mình cho kẻ đói ăn. Kẻ ác đói hay no thì nó vẫn ác. Nhưng con nít trong kho kia, tụi nó đói thật. Mà tụi nó mà chết đói trong lúc mình ngồi đây bàn chuyện đánh nhau, thì mình khác gì tụi bắt cóc?"

Không ai nói gì thêm. Ông Tám bưng nồi mì, bước ra khỏi gầm cầu, đi về phía bờ kè tối om. Phía sau ông, Bình và anh bác sĩ lặng lẽ bám theo, mỗi người một hướng, chìm vào bóng đêm.

Trong gầm cầu, Mai ngồi bên bếp than đã tắt, tay nắm chặt khẩu súng gỉ mà Bình để lại. Nó nhìn theo bóng ông Tám nhỏ dần, rồi quay sang chú Ba Cụt, khẽ hỏi: "Chú ơi, ông Tám có về không?"

Chú Ba Cụt nhìn ngọn lửa than lụi dần, giọng khàn khàn: "Ông ấy về. Ông ấy mà không về thì cái tiệm mì này đâu còn ai mở. Mà ông ấy thì chưa bao giờ để tiệm đóng cửa."