Chương 5: Những Ký Ức Bốc Hơi

Buổi sáng, Linh thức dậy trong tiếng gà gáy lạc nhịp. Con gà trống nhà bà Tư Hảo hàng xóm dường như cũng mệt mỏi, cất tiếng gáy mà nghe như ho. Linh ngồi dậy, chạm tay lên mặt gỗ giường — lạnh, ẩm, và có mùi của đất. Cô quay sang cửa sổ. Ngoài kia, khu vườn đứng im trong nắng sớm. Nhưng có gì đó không đúng.

Những chiếc lá me hôm qua còn xanh mướt, nay rủ xuống, vàng vọt ở rìa. Một cây cau non cạnh bờ ao — cây cau mà đêm qua cô nhìn thấy ông Bảy “chôn” lời dối dưới gốc — giờ chỉ còn thân khô quắt, tàu lá rũ như giấy cháy. Linh đứng lặng nhìn nó, tim đập trong cổ họng.

— Con dậy rồi à?

Ông Bảy xuất hiện ở cửa buồng, tay cầm chén trà. Áo bà ba của ông vẫn bạc màu như hôm qua, nhưng ánh mắt ông khác lạ. Nó trống trải. Linh chờ. Chờ ông nhìn cô như mọi khi. Nhưng ông chỉ đứng đó, tay xoay chén trà, rồi hỏi:

— Con là… con của thằng Hùng phải không?

Linh chết lặng.

— Dạ… dạ phải.

— Ừ. Vô ăn cơm. Bà Tư Hảo mới đem qua.

Ông bước ra bàn, rót trà, không thêm một câu nào. Không hỏi vì sao cô ngủ ở đây. Không nhắc tên cô. Linh ngồi xuống, chén cơm nguội trong tay mà cổ nghẹn đắng. Cô nhìn bộ bàn ghế, nhìn bức ảnh trên vách — ảnh thờ bà nội, ảnh cưới thời trẻ — và nhận ra: ông Bảy không nhìn bà. Ông nhìn khoảng không phía trên bàn thờ, như thể khung ảnh chỉ là vật trang trí.

— Ông… — cô lên tiếng, giọng run — Ông không nhớ bà nội hồi đó ra sao hả ông?

Ông Bảy chớp mắt. Đôi mắt hổ phách vẫn đẹp, vẫn xa xăm. Nhưng ông lắc đầu, chậm rãi:

— Bà hả? Bà rửa bát giỏi lắm. Còn lại… chắc già rồi, quên.

Linh đặt đũa xuống. Cô đứng dậy, đi ra vườn, không xin phép.

Ánh nắng trưa dần vàng, đổ xuống khoảng đất giữa hai luống cải. Gió thổi lên từ mé sông, mang mùi bùn phù sa. Khu vườn rộng hai công mà hôm nay nghe đặc quánh, không có tiếng chim. Cây cau khô dựng đó như một cột mốc của lỗi lầm.

Linh đi thẳng đến cây me già. Cô áp lòng bàn tay lên thân cây xù xì, mắt nhắm nghiền.

— Mày hôm qua nói gì với tao? — cô thì thầm. — “Ông chôn một cái cây là một miếng trí nhớ chôn theo”. Vậy giờ trong nhà còn gì của bà nội nữa không?

Không có tiếng trả lời. Thân cây im lìm, nóng lên dưới nắng như một tảng đá. Nhưng rồi, từ dưới rễ, một tiếng thở dài trồi lên. Lạnh. Rùng mình.

“Đừng hỏi nữa, Linh. Ông mất cái ông không biết mình mất. Muốn lấy lại thì phải trả bằng một miếng khác.”

Giọng cây me hôm nay không còn khàn vỡ như hôm trước. Nó mệt. Như một người ốm nằm nói mớ.

— Trả bằng gì?

“Bằng ký ức vui. Một nụ cười cũ. Một ngày mưa nằm bên nhau. Một buổi sáng bà gội tóc sau hè. Cây càng chôn nhiều, nhà càng trống.”

Linh quay người, định bụng chạy vào nhà chất vấn ông Bảy. Nhưng chân cô chựng lại. Qua khe hàng rào tre, bà Tư Hảo đang lom khom nhổ cỏ bên luống hành nhà bà, tay run, mũi dao cắm xuống đất mà người như không ở đó.

Linh bước ra. Tiếng chân làm bà Tư Hảo giật mình. Bà ngẩng lên, đôi mắt đỏ hoe như đêm trước.

— Bà Tư… bà nói con nghe đi. Ông con bị gì?

Bà Tư Hảo thở ra, đặt dao xuống, lấy vạt áo lau tay.

— Con về đi. Chuyện người lớn, con nít đừng xen vô.

— Ông con hôm nay không nhớ con là ai!

Bà Tư Hảo đứng bật dậy. Mặt bà tái đi, tay bà bấu lấy cột hàng rào tre, mắt nhìn về phía khu vườn.

— Vậy là ông đã chôn rồi hả… — bà nói, không phải hỏi Linh, mà hỏi cây cối phía bên kia. — Ổng chôn cái gì?

— Con không biết. Cây cau non chết khô rồi.

Bà Tư Hảo khép mắt lại. Khi bà mở mắt, giọng bà lặng đi:

— Con không hiểu đâu. Ngoài vườn đó, mỗi cây là một lời dối ông con nói ra. Hồi bà con qua đời… — Bà ngừng lại, nuốt nước miếng. — Thôi. Tao hứa với ông rồi. Tao không được nói. Con hỏi thêm, cây ngoài vườn tự nó chết. Rồi ông con cũng chết theo.

Bà quay vào nhà, đóng cửa. Tiếng cửa gỗ đóng lại như một dấu chấm, đầy hơn là một sự im lặng.

Đêm đó, Linh ngồi trước bàn, mở cuốn sổ nhỏ, lật trang mới nhất. Cô ghi:

Ngày 5: Ông mất ký ức về con. Cây cau chết. Cây me mệt. Bà Tư không nói. Có luật: hỏi = mất. Không hỏi = mãi không biết.

Cô nhìn lại dòng chữ, rồi viết thêm một câu:

Ông đã quên cái gì? Và ai sẽ nhớ giùm ông?

Đêm xuống sâu, trăng lên muộn. Linh nghe tiếng động rất khẽ. Cô ra cửa sổ. Ngoài vườn, một dáng người còng đang đứng bên gốc cau khô. Ông Bảy. Tay ông cầm một cái gáo dừa nhỏ. Ông đang tưới cây cau — cây cau đã chết. Ông tưới như tưới một người còn sống, rồi thì thầm gì đó. Giọng ông nghẹn đặc, như nói với một người bạn già:

— Liên ơi… cái cau này… bữa nay mày cũng đi rồi hả?

Linh chết điếng. Liên. Bà nội cô tên Liên. Ông không nhớ bà, nhưng lại gọi tên cây cau khô bằng tên bà.

Cô chạy ra vườn.

— Ông! — cô đứng cách ông ba bước. Gió từ sông thổi lên, lạnh.

Ông Bảy quay lại. Mắt ông lần đầu trong ngày có gì đó — hoảng hốt, rồi mờ đi.

— Con… con nít nào vậy?

Linh mím môi, nước mắt ứa ra nhưng cô gạt phắt. Cô tiến lên, nắm tay ông. Bàn tay chai sần, lạnh. Cô kéo ông đứng dậy, dẫn vào nhà, không nói một lời. Ông đi theo như một người mộng du.

Linh đưa ông vào buồng, đắp mền. Cô đứng bên cửa một phút. Rồi cô xuống bếp, rót nước, uống cạn một ly. Tay cô run, nhưng đầu cô lại lạnh. Cô đi ra vườn lần nữa, một mình.

Đêm nay cây me già không nói. Nhưng dưới gốc cây, cô thấy điều mình chưa thấy bao giờ: mặt đất nứt nhẹ, một sợi rễ nâu vươn dài như con rắn đang bò. Nó đi về hướng nào?

Linh bám bụi cây, lần theo nó bằng mắt. Sợi rễ ấy len qua gốc chuối, chui xuống dưới gạch tàu, rồi chuồi thẳng đến nền nhà. Đêm im đến mức cô nghe được cả tiếng rễ cào nhẹ trên lớp đất. Nó dừng lại dưới khung cửa sổ buồng ông Bảy.

Rồi cây me cất tiếng. Nhưng lần này không phải tiếng thì thầm kể chuyện. Nó thì thào như đứa trẻ nằm mơ bị lạc:

“Ngày mai người ta kéo tới. Một thầy giáo xách cây lạ về trồng ngoài kia. Lời dối cũ mọc mầm mới. Ông không giữ được vườn nữa đâu.”

Trong bóng đêm, Linh đứng dậy, giẫm chân xuống sợi rễ trước khi nó có thể luồn thêm. Cô tưởng nó sẽ ngừng. Nhưng sợi rễ khẽ co lại, xoay vòng như một con vật, rồi rút thẳng xuống đất. Trên mặt cỏ, chỗ nó vừa nằm, nổi lên một vết sẹo ngang cỡ ngón tay — vết đất phẳng lì, không cây nào mọc được nữa.

Cô vào buồng mình, nhưng không nằm xuống. Cô ngồi bên cửa sổ đến gần sáng. Khi gà gáy lần thứ ba, có một tiếng xe máy vang ngoài ngõ. Người ta tới.

Và Linh biết mình phải chọn: hoặc để khu vườn tự mở lời, hoặc tự cô phải nói cho ông Bảy nghe — trước khi cây nói hết thay cô. Nhưng cô có thể nói gì đây? Cô chỉ mới biết có một sự thật, mà để có nó, cô đã làm ông nghèo đi từng ngày.