Chương 2: Cây me biết nói

Đêm thứ hai ở làng, Linh thức dậy lúc con gà trống nhà bà Tư Hảo cất tiếng gáy đầu tiên. Ánh trăng chưa tắt, còn vắt trên ngọn me già một thứ ánh bạc nhợt nhạt, nhìn như sương mà không phải sương. Cô nằm im, mắt mở trân nhìn lên trần gỗ, tai vẫn còn văng vẳng câu nói đêm qua. Bà không mất vì bệnh. Bà… Cái “bà…” bị cắt ngang đó là gì?

Linh ngồi dậy. Sàn nhà kêu rột một tiếng dưới chân cô.

— Cháu dậy rồi à?

Giọng ông Bảy từ ngoài hiên vọng vào. Ông đã ngồi đó tự bao giờ, lưng dựa cột gỗ, tay cầm chén trà đã nguội, đôi mắt hổ phách nhìn về phía khu vườn còn chìm trong sương.

— Dạ. Con gà nhà bà Tư gáy to quá.

— Gà gáy là phải gáy. — Ông Bảy nhấp ngụm trà lạnh, không quay lại. — Người ta ngủ được thì gà gáy cũng là tiếng hay.

Linh ra ngồi cạnh ông, hai chân chụm lại. Buổi sáng ở đây lạ lắm, yên tĩnh đến mức cô nghe được tiếng sương tan trên lá. Cô định hỏi ông về bà nội, nhưng nhìn gương mặt ông lúc đó — những nếp nhăn sâu như vỏ cây dưới ánh nắng sớm — cô lại thôi.

— Ông ơi, cây me đó bao nhiêu tuổi rồi?

Bàn tay ông Bảy khựng lại giữa hơi trà.

— Cây đó già rồi. Hồi ông còn trẻ đã thấy nó ở đó.

— Ông trồng à?

— Không. Nó mọc tự nhiên. Có những thứ không phải mình trồng, tự nó mọc. — Ông đứng dậy, phủi tay lên áo bà ba. — Thôi, cháu nấu cơm ăn đi. Hôm nay ông dọn cỏ sau vườn.

— Ông cho con ra vườn với. Con coi thử.

Ông Bảy quay lại. Đôi mắt ông nhìn thẳng vào Linh, thứ ánh nhìn kỳ lạ, vừa dịu vừa như cảnh báo.

— Cháu đừng ra khu vườn sau. Nhất là đừng lại gần cây me. — Giọng ông không to, nhưng từng tiếng rơi xuống rõ ràng. — Ông không nói đùa đâu.

Linh nuốt khan. Cô đã nghe cây me nói. Cô nghe rồi. Nhưng cô không dám nói ra.

— Dạ, con không ra.

— Ừ. — Ông Bảy cầm cuốc đi ra sau, dáng lưng còng khuất dần sau khóm chuối.

Cả buổi sáng Linh ngồi trong nhà, mở cuốn sổ nhỏ, viết. Cô vẽ lại căn nhà, khu vườn, vẽ cây me già với cái tán rộng như một chiếc dù xanh che nửa sân sau. Bên cạnh cô ghi: Nghe tiếng người. Nói đúng tên mình. Nhắc đến bà nội. Ông Bảy không cho lại gần.

Cô gạch dưới chữ “đúng tên mình” ba lần.

Trưa, bà Tư Hảo mang qua một rổ cơm, miệng cười khoe chiếc răng khểnh.

— Linh dậy sớm quá hén. Giống hồi bà Ba của con con nhỏ, người đâu mà rảnh rang ghê.

Linh nuốt miếng cơm, cố giữ giọng tự nhiên:

— Bà Tư quen bà nội con hả?

Bà Tư Hảo ngồi xuống chồng hòm đá trước hiên, hai tay xoa đầu gối. Cái nhìn của người già nó khác người trẻ lắm, Linh thấy vậy. Trông bà như đang cố nhìn đằng sau lưng cô, nhìn về một chỗ nào xa hơn.

— Quen. Trước bả ở đây, cái xóm này còn đông vui. Bả hay bán bánh bò buổi sáng, ai đi ngang cũng kêu vô ăn một cái. — Bà Tư cười, rồi tiếng cười rớt xuống. — Thôi, con ăn đi. Chuyện qua lâu rồi.

— Bà nội con mất hồi nào vậy bà?

Bà Tư Hảo đứng phắt dậy như bị chích.

— Thôi bà về. Chiều bà cho con mấy cái bánh ít.

Linh nhìn theo dáng bà Tư đi khuất sau hàng rào, trong lòng nổi lên một cảm giác nhoi nhói. Không ai trong cái xóm này trả lời câu hỏi đó cả. Như thể câu hỏi đó có gai.

Tối đó, Linh ngủ sớm. Nhưng cô biết mình sẽ không ngủ được. Đúng mười hai giờ, khi ông Bảy đã lên gian trên, ngọn đèn dầu tắt lịm, cả căn nhà chìm trong im lặng, Linh lặng lẽ mở cửa sau.

Sương đêm phủ kín khu vườn, nhìn đâu cũng thấy một thứ trắng đục mờ mờ, như không khí đặc lại. Cây me già đứng sừng sững giữa sân sau, thân người cô một vòng ôm cũng không hết. Vỏ nó xù xì, nứt nẻ thành từng mảng lớn, có mảng bong ra để lộ thân gỗ nhẵn bóng bên trong.

Linh đứng dưới gốc. Cô không dám lại gần hơn.

— Cây ơi… — cô thì thào, giọng tự nhiên mất hết hơi.

Im lặng.

— Mày gọi tên tao phải không? Tối hôm qua.

Vẫn im lặng. Chỉ có một đợt lá xào xạc, như tiếng thở dài.

Rồi.

Một tiếng nói cất lên từ trong thân cây. Không phải từ trên tán, không phải từ mặt đất. Nó vọng ra từ giữa khối gỗ, như có người đứng ở tận đáy gốc, tận tâm trái đất, và nói lên.

— Linh. Con tới rồi.

Linh chụp tay lên miệng. Tim cô đập đến mức ngực muốn vỡ. Nhưng lần này, cô không chạy.

— Mày… mày là cái gì?

— Ta là cây me. — Giọng đó nghe như giọng một người đàn bà, không già không trẻ, vừa ngọt vừa như gió lùa qua kẽ lá. — Nhưng ta không phải là ta. Con hiểu không?

— Không hiểu. — Linh khẽ lùi một bước. — Mày nói cái gì kỳ vậy.

— Ta nói, ta không phải là cây me. Ta là một lời nói dối mà ông con đã gieo xuống đất này từ lâu lắm rồi. Khi một lời dối lớn lao được chôn đủ lâu, nó sẽ đâm rễ, đâm cành, đẻ hoa, đẻ trái. Và nó sẽ nhớ. Nhớ tất cả những gì con người muốn giấu.

Tay Linh lạnh ngắt. Cô cúi xuống nhìn nền đất dưới chân, nơi có rễ me len lỏi như những con rắn nâu khổng lồ.

— Ông tao… nói dối cái gì?

— Ông con nói với cả cái xóm này, với con của ông, rằng vợ ông mất vì bệnh. — Giọng cây me trầm xuống, lá me rung lên một hồi lâu. — Rằng bà Ba bị bệnh mà mất. Nhưng bà không mất vì bệnh.

Không gian dưới gốc me im như tờ. Linh nghe máu mình chảy qua tai.

— Vậy bà mất vì cái gì? — cô hỏi, tiếng run.

Cây me cười. Tiếng cười đó phát ra từ thân cây mà nghe như từ một nơi xa lắc. Nó không có vẻ buồn, cũng không có vẻ vui. Nó chỉ là tiếng của một người đã chôn mình xuống đất quá lâu, chờ được hỏi.

— Con đã sẵn sàng nghe chưa?

Linh gật đầu. Nhưng tim cô thì lắc.

— Nếu con chưa sẵn sàng, ta nói nửa câu. Nếu con sẵn sàng, ta nói hết. Nhưng con phải hứa với ta một chuyện. Ngày nào con biết hết sự thật, con phải nói với ông con rằng… con vẫn thương ông.

— Hứa thì hứa. — Linh cắn răng. — Nhưng bà mất vì cái gì?

Cây me im một hồi. Rồi từ trong thân cây vọng ra một tiếng thở dài rất dài, cuốn theo mùi mưa ở đâu đó.

— Bà mất vì một đêm mưa lớn. Một đêm mà người ta đi tìm bà mà tìm không ra. Một đêm mà ông con phải uống hết ba chén rượu mới dám ra ngoài. Coi như ta nói đến đó thôi. Phần còn lại… con phải tự hỏi cái người đàn ông đêm nay đang đứng sau lưng con kìa.

Linh quay phắt lại.

Ông Bảy đứng cách cô chưa đầy hai bước chân. Áo bà ba ướt đẫm sương, tay cầm ngọn đèn dầu leo lét, và đôi mắt hổ phách sáng rực trong bóng tối — không giận dữ, không trách móc, chỉ có một thứ gì đó lớn hơn tất cả. Như nước dâng ngập bờ.

— Vô nhà đi cháu. — Ông nói. Giọng ông khản đặc. — Đêm nay lạnh.

— Ông Bảy…

— Vô nhà.

Ông Bảy quay lưng. Có cái gì đó rơi xuống từ vai ông — Linh không nhìn rõ, nhưng nó long lanh. Cây me sau lưng cô im bặt như chưa từng nói một lời nào trong đời. Chỉ có những chiếc lá đồng loạt khép lại, như những con mắt giả vờ ngủ.

Linh bước theo ông vào nhà. Một câu hỏi nằm đỏ lửa trong lồng ngực cô, hơn hết tất cả mọi câu hỏi trên đời:

Đêm mưa lớn năm đó, ông Bảy đã đi đâu?