Chương 3

Sáng hôm sau, Lucia đến căn nhà bên kênh khi sương còn chưa tan hết. Cô đứng trước cửa, tay ôm giỏ nến, nghe ngóng. Bên trong vọng ra tiếng leng keng đều đặn của kim loại chạm kim loại — Ercole đang mài kiếm. Cô gõ cửa ba tiếng, khoảng cách giữa các tiếng không đều, như cách ông đã dặn hôm qua: hai tiếng ngắn, một tiếng dài.

Tiếng mài kiếm ngừng. Rồi giọng ông vọng ra, trầm và khô: "Vào đi. Cửa không khóa."

Lucia đẩy cửa. Mùi dầu mài và mùi gỗ ẩm xộc vào mũi cô. Ercole ngồi trên băng ghế dài, thanh kiếm đặt ngang đùi, đá mài trong tay. Ông không quay đầu về phía cửa, nhưng cô biết ông đang nghe.

"Ông biết là tôi chứ?" cô hỏi.

"Bước chân của cô nhẹ hơn người khác, nhưng gót trái của cô hơi nặng hơn. Cô bị đau chân trái phải không?"

Lucia sững lại. Rồi cô bật cười, tiếng cười nhỏ như hơi thở: "Hồi nhỏ tôi ngã cầu thang. Vẫn còn hơi đau khi trời lạnh."

"Tốt. Đó là bài học đầu tiên. Cô không cần phải giấu nó. Tôi cần biết mọi thứ về cô để có thể tin vào những gì cô kể." Ercole đặt thanh kiếm xuống bàn, chậm rãi như đang đặt một đứa trẻ ngủ. "Hôm nay cô sẽ học cách đứng."

"Đứng?" Lucia nhíu mày. "Tôi biết đứng từ khi lên hai tuổi rồi."

"Đứng vững," ông sửa lại. "Không phải đứng cho khỏi ngã. Mà là đứng để không ai đẩy cô ngã được."

Ông đứng dậy, bước về phía cô. Dù không nhìn, ông vẫn đi chính xác giữa những khoảng hẹp giữa bàn và ghế, như thể căn nhà in sẵn trong trí nhớ ông. Ông dừng cách cô một bước chân. "Đặt giỏ nến xuống. Rồi dang hai tay ra."

Lucia làm theo. Ercole đưa tay ra, tìm thấy vai cô, rồi đặt hai bàn tay lên đó. Bàn tay ông nặng và ấm, những ngón tay chai sạn vì cầm kiếm.

"Bây giờ tôi sẽ đẩy cô. Cô phải giữ nguyên vị trí. Không bước lùi."

"Ông đẩy mạnh không?"

"Đủ mạnh để cô hiểu."

Ông đẩy. Lucia lảo đảo, bước lùi một bước, suýt ngã. Cô kêu lên một tiếng nhỏ.

"Lại nào," Ercole nói, không hề tỏ ra thương hại. "Lần này, đừng chống lại bằng vai. Hãy chống lại từ dưới chân. Bám đất bằng gót chân, rồi hạ thấp trọng tâm xuống."

Lucia cắn môi, đặt chân lại tư thế. Lần này, khi ông đẩy, cô cảm thấy lực truyền từ vai xuống hông, xuống đùi, xuống gót chân đang bám chặt nền đá. Cô chỉ lùi nửa bước.

"Tốt hơn," Ercole nói. "Nhưng cô vẫn còn sợ. Nỗi sợ làm cô cứng người lại. Cô phải mềm ở đầu gối, nhưng cứng ở ý chí."

Họ lặp lại bài tập ấy mười lần. Đến lần thứ mười, Lucia đứng vững như một cây cột nhỏ, dù Ercole đẩy mạnh đến mức cô cảm thấy máu dồn xuống chân.

"Đủ rồi," ông nói, rút tay lại. "Cô học nhanh đấy. Có lẽ vì cô đã quen chịu đựng."

"Chịu đựng khác với đứng vững mà," Lucia nói, thở hổn hển.

"Không khác lắm. Cả hai đều cần biết mình đang đứng ở đâu." Ercole quay về băng ghế, ngồi xuống. "Bây giờ đến lượt cô dạy tôi. Hôm qua tôi nhờ cô viết tên con phố. Cô đã tìm hiểu chưa?"

Lucia gật đầu, rồi nhớ ra ông không thấy. "Rồi. Calle dei Fabbri. Nó nằm gần quảng trường San Marco, nhưng nhỏ hơn nhiều. Tôi đã đi qua đó sáng nay. Đó là một con hẻm hẹp, hai bên là nhà cao, nên dù trời sáng cũng tối như chạng vạng. Có một tiệm kim hoàn ở góc phố, tiếng búa gõ lách cách suốt ngày. Và có một mùi… mùi như sắt gỉ trộn với nước hoa hồng."

Ercole im lặng một lúc lâu. Lucia thấy ông siết nhẹ tay trên đầu gối. Rồi ông nói: "Cô có nghe thấy gì ở cuối phố không? Một tiếng động lạ, như tiếng nước chảy qua ống dẫn?"

Lucia suy nghĩ. "Có. Nhưng đó là tiếng nước từ máng xối trên cao, tôi nghĩ vậy."

"Không phải máng xối." Giọng Ercole trầm xuống. "Đó là một lối đi ngầm. Ta sẽ nói về nó sau. Bây giờ, hãy kể cho tôi nghe về con kênh trước nhà cô. Từ nhà cô đến đây, cô đi qua những đâu?"

Lucia ngồi xuống chiếc ghế đối diện, kéo giỏ nến vào lòng. Cô nhắm mắt lại, không phải vì buồn ngủ, mà vì cô muốn nhìn bằng tai, như ông đã nói.

"Từ nhà tôi, tôi đi qua cầu Rialto. Cầu đá có ba nhịp, nhịp giữa cao hơn. Khi bước lên, tôi nghe tiếng chân mình vang lên khác — tiếng dội lại từ vòm cầu. Dưới chân cầu, nước chảy xiết hơn, vì có mấy cọc gỗ đóng dày. Qua cầu, tôi rẽ trái, đi qua một dãy nhà có mái hiên thấp. Ở đó có một bà cụ bán bánh mì, giọng bà khàn khàn, lúc nào cũng ho. Rồi tôi đi qua quảng trường nhỏ có giếng nước. Giếng đó cạn rồi, nhưng người ta vẫn để đó, và lũ trẻ con hay ném sỏi vào, nghe leng keng."

"Tiếng leng keng đó," Ercole ngắt lời. "Nó vang hay đục?"

"Vang. Như tiếng chuông nhỏ."

"Tốt. Giếng còn sâu. Nếu nó đục, nghĩa là có nước. Cô nhớ điều đó — nếu có ai nói với cô rằng giếng ấy đã lấp, cô biết họ nói dối."

Lucia mở mắt, nhìn ông. Khuôn mặt ông không biểu cảm, nhưng cô thấy những nếp nhăn quanh mắt ông hơi giãn ra. Đó là cách ông mỉm cười.

"Ông đang dạy tôi cách do thám à?" cô hỏi.

"Tôi đang dạy cô cách nhìn. Mắt tôi mù, nhưng tai tôi nghe được những gì mắt người khác bỏ qua. Cô có đôi mắt tốt, Lucia. Nhưng mắt có thể bị lừa. Tai thì không, nếu cô biết lắng nghe."

Ông đứng dậy, đi về phía cửa sổ. Ánh sáng lọt qua tấm rèm vải thưa, hắt lên mặt ông những vệt mờ. "Cô sợ hoàng hôn," ông nói, không phải hỏi. "Tại sao?"

Lucia im lặng. Ngón tay cô miết lên thành giỏ nến. Rồi cô nói, giọng nhỏ hơn bình thường: "Mẹ tôi mất khi trời tối. Bà bị cảm, nằm trên giường, và tôi ngồi bên cạnh thắp nến. Nhưng nến cháy hết, và trời tối dần, và tôi không kịp thắp cây khác. Bà ra đi trong bóng tối. Từ đó, mỗi khi hoàng hôn buông xuống, tôi cảm thấy như mình lại ngồi đó, tay cầm cây nến đã tắt."

Ercole không nói gì. Ông đứng yên rất lâu, rồi quay lại, bước về phía cô. Khi ông đứng ngay trước mặt, ông đưa tay ra, chạm nhẹ vào vai cô, rồi lên má cô. Ngón tay ông lạnh.

"Tôi cũng mất người thân trong bóng tối," ông nói. "Nhưng tôi học được một điều: bóng tối không phải kẻ thù. Nó chỉ là khoảng trống giữa hai ngọn nến. Cô không cần phải thắp sáng cả thành phố. Cô chỉ cần thắp cây nến tiếp theo."

Lucia ngẩng lên. Cô muốn hỏi ông đã mất ai, nhưng cô biết mình chưa có quyền hỏi. Thay vào đó, cô nói: "Hôm nay tôi có mang theo hai cây nến. Một cây mùi hoa nhài, một cây mùi gỗ thông. Ông muốn thử không?"

Ercole hơi nghiêng đầu. "Cô đang dạy tôi nhìn bằng mũi à?"

"Cô giáo của tôi nói rằng mỗi loại nến có một câu chuyện. Nến hoa nhài là của những đêm hè, khi người ta mở cửa sổ và hoa nhài leo đầy tường. Nến gỗ thông là của mùa đông, khi người ta đốt lửa trong lò sưởi. Nếu ông ngửi, ông có thể đoán được mùa."

Ercole đưa tay ra. Lucia đặt cây nến hoa nhài vào lòng bàn tay ông. Ông đưa lên mũi, hít nhẹ. Rồi ông cười — một tiếng cười khẽ, như tiếng gió lùa qua khe cửa.

"Mùi này giống mùi phòng the của một nữ công tước tôi từng bảo vệ," ông nói. "Bà ta có một khu vườn đầy hoa nhài. Nhưng bà ta không bao giờ thắp nến. Bà ta nói nến làm hỏng da."

Lucia bật cười. "Vậy ông thấy mùi này thế nào?"

"Tôi thấy mùa hè. Và tôi thấy cô đã chọn đúng — cây nến này không quá ngọt. Nó có mùi của đất, của lá. Cô mua ở đâu?"

"Tôi tự làm. Tôi trộn sáp ong với dầu hoa nhài. Mẹ tôi để lại công thức."

Ercole gật đầu, đặt cây nến xuống bàn. "Từ mai, mỗi ngày cô đến đây, cô sẽ kể cho tôi nghe một con phố. Không phải những gì cô thấy, mà là những gì cô nghe, ngửi, cảm nhận. Và tôi sẽ dạy cô cách đứng vững, cách đi qua bóng tối mà không run."

"Đổi lại, tôi được gì?" Lucia hỏi, nửa đùa nửa thật.

"Đổi lại, cô có một người bạn già không nhìn thấy gì nhưng có thể nghe được tiếng tim cô đập nhanh mỗi khi hoàng hôn đến. Và tôi có đôi mắt để nhìn Venice một lần nữa." Ông dừng lại, rồi thêm: "Đó là món hời, Lucia ạ. Tôi không phải người dễ dãi."

Cô đứng dậy, xếp lại giỏ nến. Khi cô bước ra cửa, Ercole gọi với theo: "Lucia."

Cô quay lại. "Dạ?"

"Đêm nay, khi trời tối, cô hãy thắp cây nến gỗ thông. Và cô hãy nghe tiếng nó cháy. Nến cháy có tiếng đấy — tiếng xèo xèo nhỏ xíu, như tiếng thở dài. Nếu cô nghe được, cô sẽ biết bóng tối không im lặng. Nó chỉ chờ cô lên tiếng trước."

Lucia gật đầu, dù ông không thấy. Cô bước ra ngoài, khép cửa lại. Bên ngoài, sương đã tan, và mặt trời lên cao, vàng nhạt như màu sáp ong. Cô đi dọc con kênh, giỏ nến nhẹ tênh, nhưng lòng cô nặng trĩu một điều gì đó mới mẻ — không phải nỗi sợ, mà là một sự chờ đợi. Lần đầu tiên trong nhiều năm, cô mong hoàng hôn đến, để được thử thắp cây nến gỗ thông, và lắng nghe tiếng thở dài của nó.