Chương 2

Mưa từ chiều tối đã nặng hạt. Những giọt nước đập lộp độp lên mái tôn của mấy quán ven đường, chảy thành dòng xuống vỉa hè, cuốn theo lá bàng khô và những vỏ lon bia ai đó vứt vội. Bà Lan ngồi co ro bên gánh xôi, tấm ni lông xanh căng trên đầu che chắn cho nồi xôi đang bốc khói. Bà đã quen với những đêm như thế này. Hai chục năm bán xôi, bà thuộc lòng từng cơn mưa, từng nhịp xe qua, từng gương mặt người lao động khuya lướt qua bến đỗ dưới gốc bàng già.

Đồng hồ điện tử trên cột đèn báo mười một giờ bốn mươi. Chuyến xe buýt cuối cùng sẽ tới lúc mười hai giờ mười lăm. Bà Lan nhìn về phía đầu phố, nơi ánh đèn vàng vọt hắt xuống mặt đường ướt nhẹp. Chưa có ai. Thường thì giờ này chỉ còn vài người khách quen: anh Thắng xe ôm hay ghé mua gói xôi mang về cho vợ đang ốm, chị Hoa công nhân ca đêm vội vã mua một nắm để lót dạ trước khi vào ca. Nhưng đêm nay mưa to quá, có lẽ người ta ở nhà cả.

Bà Lan vừa đậy nắp nồi xôi, vừa đưa tay lau những giọt nước đọng trên mặt bàn nhựa. Bất chợt, bà nghe tiếng bước chân. Lộp bộp, lộp bộp, tiếng guốc vội vã trên vỉa hè. Rồi một bóng người đổ dài trước gánh xôi. Bà ngẩng lên.

Một cô gái trẻ đứng đó, ướt sũng từ đầu tới chân. Tóc cô dài ngang vai, rối bời, từng sợi dính bết vào trán và hai bên má. Chiếc áo sơ mi trắng trẻo giờ đã thấm nước, bó sát vào người. Quần jean xắn vội tới đầu gối, đôi guốc mộc cũng ướt nhẹp bùn. Cô gái không mang theo ô, không có túi xách, chỉ có một chiếc điện thoại kẹp trong lòng bàn tay run rẩy. Và ánh mắt cô nhìn về phía xa xăm, nơi con đường tối om đổ dốc xuống, như thể đang chờ đợi một điều gì đó không phải là chiếc xe buýt.

Bà Lan khẽ lên tiếng: "Cô bé, đứng đây làm gì cho ướt? Vào trú mưa đi."

Cô gái giật mình, quay lại như vừa tỉnh khỏi cơn mộng. Ánh mắt cô chớp chớp vài cái, rồi cô khẽ lắc đầu: "Dạ, cháu đứng chờ xe buýt. Chắc sắp tới rồi ạ."

Bà Lan nhìn đồng hồ: "Xe cuối còn gần nửa tiếng nữa. Mà cô ướt thế kia, đứng ngoài này đến lúc xe tới thì cảm mất. Ngồi đây với bà, bà có cái ghế nhựa. Mưa thế này chắc cũng chẳng ai buýt với chả buýt đâu."

Cô gái ngần ngừ một lát, rồi bước lại gần. Cô ngồi xuống chiếc ghế nhựa đỏ bà Lan đẩy ra, hai tay vẫn ôm lấy vai mình, run nhẹ. Bà Lan mở nắp nồi xôi, hơi nóng bốc lên nghi ngút. Bà nhanh tay gói một nắm xôi to, thêm một miếng chả, vài sợi ruốc, rồi đưa cho cô gái: "Ăn đi. Chắc chưa ăn gì cả ngày rồi chứ gì."

Cô gái nhìn gói xôi, môi mấp máy: "Dạ thôi, cháu không đói. Bà để bán cho khách."

Bà Lan xua tay: "Khách nào nữa. Đêm nay bà ế rồi. Ăn đi, bà cho. Đừng ngại."

Cô gái chần chừ một lát rồi đưa tay nhận. Gói xôi nóng chạm vào lòng bàn tay lạnh ngắt của cô, cô khẽ rụt lại, rồi ôm chặt lấy. Bà Lan nhìn cô, thấy sống mũi cô gái đỏ lên. Không phải vì lạnh, mà vì điều gì đó bà không rõ. Cô cúi đầu, ăn miếng xôi đầu tiên. Nước mắt cô lặng lẽ rơi, thấm vào hạt xôi nếp. Bà Lan giả vờ không nhìn thấy, quay sang dọn mấy cái làn nhựa.

Một lúc sau, cô gái mới lên tiếng, giọng vẫn còn run: "Bà ơi, bà bán đến khuya thế này có mệt không ạ?"

Bà Lan cười nhẹ: "Quen rồi. Bà bán từ lúc phố này còn chưa có đèn đường. Hồi đó mình bà với gánh xôi, ngồi dưới gốc bàng này từ chín giờ tối đến ba giờ sáng. Mấy chú công nhân xây cầu bên kia sông hay ghé lắm. Giờ thì đỡ hơn, có đèn, có bến xe buýt, người ta đi lại nhiều hơn."

Cô gái im lặng, rồi hỏi: "Cháu nghe nói bà bán hơn hai chục năm rồi. Bà không thấy chán ạ?"

Bà Lan nhìn cô gái, thấy trong đôi mắt ấy có một nỗi buồn sâu thẳm, cái buồn của người đã đi qua quá nhiều giông bão. Bà đáp: "Chán chứ. Nhưng bà không bỏ được. Mỗi đêm nhìn thấy mấy đứa sinh viên đói bụng ghé mua xôi, mấy anh xe ôm ế khách ngồi đây ăn vội gói xôi rồi chạy tiếp, bà lại thấy mình có ích. Với lại…" Bà ngừng một chút, "bà có một đứa con gái. Nó đi lấy chồng xa, lâu lắm rồi không về. Bà bán xôi đêm cũng là để đợi."

Cô gái ngẩng lên: "Đợi gì ạ?"

"Đợi nó về." Bà Lan cười hiền, "Bà biết nó sẽ về thôi. Chỉ là chưa biết khi nào."

Cô gái lại cúi xuống, ăn tiếp gói xôi. Mưa ngoài kia vẫn nặng hạt. Chiếc xe buýt cuối cùng rồi cũng tới, ánh đèn pha quét qua gốc bàng, hắt lên gánh xôi và hai người phụ nữ ngồi bên nhau. Xe dừng lại, cửa mở. Người tài xế thò đầu ra: "Có ai lên không?"

Cô gái đứng dậy, nhưng rồi cô lại ngồi xuống. Cô nói với theo: "Dạ thôi, cháu đi chuyến sau ạ."

Cửa xe đóng lại. Chiếc xe buýt từ từ lăn bánh, ánh đèn đỏ mờ dần rồi khuất hẳn sau khúc cua. Bến xe trở lại im lìm, chỉ còn tiếng mưa và tiếng nồi xôi sôi lục bục.

Bà Lan nhìn cô gái: "Sao không lên xe? Đêm nay còn chuyến nào nữa đâu."

Cô gái khẽ lắc đầu: "Cháu không có nhà để về ạ."

Câu nói nhẹ như gió, nhưng nặng như đá đè lên ngực bà Lan. Bà nhìn cô gái, thấy cô ôm chặt gói xôi đã ăn gần hết, như thể đó là vật duy nhất cô còn giữ được. Bà Lan thở dài, đứng dậy, với tay lấy chiếc áo khoác cũ treo trên cành bàng. Bà khoác lên vai cô gái: "Vậy thì ngồi đây với bà. Đêm nay bà bán tới sáng. Cô muốn kể gì thì kể, không muốn thì thôi. Bà không hỏi đâu."

Cô gái nhìn bà, đôi mắt long lanh. Rồi cô bật khóc, tiếng khóc nức nở của một đứa trẻ lạc đường. Bà Lan ngồi xuống bên cạnh, đưa tay vỗ nhẹ lên lưng cô. Dưới gốc bàng già, giữa thành phố mênh mông, gánh xôi nhỏ bé vẫn tỏa hơi ấm, như một bến đỗ cho những mảnh đời không biết đi đâu về đâu.

Mưa dần ngớt. Những hạt cuối cùng lất phất rơi, như tiếng thở dài của bầu trời. Cô gái ngừng khóc, ngồi thẳng lên, lau mặt bằng tay áo. Cô nhìn bà Lan, khẽ nói: "Cháu tên An ạ."

Bà Lan gật đầu: "Ừ. An. Tên hay đấy. An nhiên, an lành."

An cười, nụ cười mếu máo: "Cháu ước gì được an nhiên như bà nói."

Bà Lan mở nắp nồi xôi, gói thêm một nắm nữa, đưa cho An: "Ăn thêm đi. No rồi mới tính được chuyện ngày mai. Đêm nay bà không để cháu đi đâu hết. Sáng mai bà về, cháu theo bà. Nhà bà chật, nhưng có chỗ nằm."

An nhìn bà, nước mắt lại trào ra: "Bà không sợ cháu là người xấu ạ?"

Bà Lan cười: "Bà bán xôi hai chục năm, nhìn người không sai đâu. Cô gái đứng chờ xe buýt lúc nửa đêm, ướt sũng, không mang theo gì, thì chỉ có thể là người đang mất hết mọi thứ. Bà không cứu được ai, nhưng một nắm xôi với một chỗ ngồi thì bà có thừa."

An cúi đầu, ôm gói xôi vào lòng. Bà Lan quay sang dọn dẹp, miệng vẫn nói: "À, bà tên Lan. Bà bán xôi ở đây. Người ta gọi bà là bà Lan xôi. Cháu cứ gọi bà là bà Lan."

An khẽ đáp: "Dạ. Bà Lan."

Rồi cô ngồi im, nhìn về phía bến xe buýt trống trơn. Chiếc xe cuối cùng đã đi rồi. Nhưng lần này, cô không còn thấy lạc lõng nữa. Bên cạnh cô, bà Lan vẫn lúi húi bên gánh xôi, như thể bà đã ngồi đó từ rất lâu, đợi cô đến.