Chương 16

Chuyến xe khách đêm về thành phố dừng ở bến cuối lúc gần mười một giờ. An bước xuống, chiếc ba lô nặng trĩu trên vai, mùi bụi đường và mùi khói xe quen thuộc xộc vào mũi. Cô đứng một lát nhìn dòng người hối hả tản ra các ngả, rồi bắt một chuyến xe ôm về khu trọ. Con đường qua ngã tư có gốc bàng già ấy, cô bảo bác tài chạy chậm lại.

Gánh xôi không có ở đó.

An ngồi sau xe, mắt dáo dác tìm. Gốc bàng vẫn sừng sững, cái ghế đẩu nhựa đỏ bà Lan hay ngồi vẫn dựng sát gốc cây, nhưng chiếc bàn gỗ nhỏ, cái nồi hông, xửng hấp, mâm bát đĩa – không thấy đâu cả. Chỉ có một khoảng tối trống hoác, vài vỏ hộp sữa ai đó vứt lại nằm chỏng chơ. Gió đêm thổi qua tán bàng, lá rào rạc như tiếng ai thở dài.

"Bác ơi, bác có biết bà cụ bán xôi ở đây không?" An hỏi.

Bác xe ôm tóc đã hoa râm, chép miệng: "Cái bà bán xôi đêm ấy hả? Hai bữa nay tôi chạy ngang không thấy. Bình thường giờ này đông khách lắm, mấy anh xe ôm tụi tôi hay ghé. Chắc bà ốm hay sao ấy."

Tim An chùng xuống. Cô lấy điện thoại, bấm số bà Lan. Chuông đổ dài, không ai nhấc. Cô gọi lại lần nữa, vẫn vậy. Cô nhắn tin: "Bà ơi, con về tới thành phố rồi. Bà đang ở đâu ạ?" Rồi cô ngồi im, chờ. Màn hình sáng lên hai phút sau, nhưng là tin nhắn từ một số lạ: "Cháu là người nhà bà Lan phải không? Bà đang nằm ở bệnh viện Đa khoa quận, phòng cấp cứu chuyển lên khoa Nội. Bà bảo cháu gọi số này."

An đọc đi đọc lại dòng tin nhắn, tay run run. Cô bảo bác xe ôm quay đầu, chạy thẳng tới bệnh viện.

Hành lang bệnh viện đêm khuya sáng trưng một màu đèn huỳnh quang lạnh lẽo, mùi thuốc sát trùng nồng nặc. An đi theo chỉ dẫn, tới phòng bệnh số bảy. Qua khung cửa kính, cô thấy bà Lan nằm ở giường thứ hai, người gầy rộc đi trong bộ quần áo bệnh nhân sọc xanh, tay đang truyền dịch. Bên cạnh là chị Hạnh, chị công nhân ca đêm mà An từng gặp ở gánh xôi, đang ngồi gọt táo.

An đẩy cửa bước vào. Bà Lan đang nhắm mắt, nghe tiếng bước chân liền mở ra, và đôi mắt già nua ấy sáng lên như có ai thắp đèn bên trong.

"Con… con về rồi đấy à?" Giọng bà yếu ớt, nhưng nụ cười thì vẫn tươi như mọi khi.

An chạy lại, nắm lấy bàn tay nhăn nheo, lạnh ngắt của bà. "Bà ơi, bà làm sao thế này? Sao bà không gọi con?"

Chị Hạnh đặt con dao xuống, thở ra: "Bà bị tụt huyết áp, ngất ngay ở chỗ bán xôi tối hôm kia. May có anh Tuấn xe ôm chạy ngang thấy, chở vào đây. Bác sĩ bảo phải nằm theo dõi mấy ngày, bà già rồi, thức khuya bán đêm hoài không tốt cho sức khỏe."

Bà Lan khẽ xua tay: "Tôi có làm sao đâu. Tại trời trở gió, người ta già rồi thì trệu trạo thế thôi. Bác sĩ làm quá lên."

An siết chặt tay bà, mắt cay xè. "Bà nói thế mà nghe được à? Bà nằm đây, còn gánh xôi thì sao? Ai lo cho bà? Sao bà không cho con biết?"

Bà Lan nhìn cô, ánh mắt dịu dàng: "Con mới về nhà thăm cha con, bà gọi làm con phân tâm. Bà tính khỏe rồi gọi con sau. Ai ngờ cái thân già này nó èo uột quá."

Chị Hạnh cười: "Bà cứng đầu lắm, cháu ạ. Bác sĩ bảo nằm, bà còn đòi về cho bằng được, bảo gánh xôi bỏ hai đêm rồi, khách người ta chờ. Tôi phải dỗ mãi mới chịu yên."

An nhìn bà, rồi nhìn chị Hạnh, lòng ngổn ngang. Cô ngồi xuống cạnh giường, kéo chiếc chăn mỏng đắp lại lên chân bà cho ngay ngắn. "Từ giờ bà đừng giấu con chuyện gì nữa. Con về rồi, con ở đây với bà. Gánh xôi để con lo."

Bà Lan chép miệng: "Con biết gói xôi không mà lo."

"Con học. Bà bảo gì con làm nấy. Con gói xôi không đẹp bằng bà, nhưng con gói được. Bà quên con là đứa hay ngồi nhìn bà gói xôi mỗi tối à?"

Bà Lan bật cười, tiếng cười khàn khàn nhưng ấm áp. "Ừ thì con giỏi. Nhưng mà…" Bà ngập ngừng, "mà con không phải ở đây mãi. Con còn phải lo cho con. Con về thăm cha con thế nào, kể bà nghe."

An kể. Kể chuyện cha cô đứng trước cổng nhà, tay run run, mắt đỏ hoe khi thấy con gái. Kể chuyện mâm cơm có con cá kho và đĩa rau muống, cha cô gắp cho cô miếng cá rồi quay mặt đi, giấu nước mắt. Kể chuyện cô ngủ lại căn phòng cũ, thấy cuốn vở năm lớp chín vẫn nằm trong ngăn kéo, và trên trang giấy có dòng chữ nguệch ngoạc của cha cô viết: "Con gái tôi học giỏi nhất nhà." Cô kể tới đó thì nghẹn, phải ngừng lại.

Bà Lan nghe, mắt lim dim, tay vẫn nắm tay cô. "Vậy là tốt rồi. Con tha thứ được cho cha con, tức là con tha thứ được cho chính mình. Bà mừng."

Chị Hạnh đứng dậy, vươn vai: "Thôi, cháu ở đây với bà, tôi về ca. Mai tôi ghé. Mà này An, cậu bé bán vé số tên Bin mấy hôm nay cứ hỏi thăm bà đấy. Nó bảo bà không bán xôi, nó đói. Tội nghiệp."

An gật đầu, tiễn chị Hạnh ra cửa. Quay vào, cô thấy bà Lan đã nhắm mắt, hơi thở đều đều. Cô ngồi xuống chiếc ghế nhựa cạnh giường, tựa đầu vào thành giường, mắt vẫn mở nhìn lên trần nhà. Cái cảm giác vừa đi xa về, tưởng chừng sẽ được ăn một gói xôi nóng, được ngồi dưới gốc bàng nghe bà kể chuyện, vậy mà giờ lại ngồi đây, trong mùi thuốc và tiếng máy theo dõi nhịp tim đều đều. Cô chợt nhận ra, bà Lan đã già hơn cô tưởng. Cái tuổi bảy mươi lăm, bán xôi đêm hai mươi năm, đâu phải chuyện đùa.

Sáng hôm sau, bác sĩ đi buồng, bảo huyết áp đã ổn định, nhưng cần theo dõi thêm hai ngày, và dặn dò người nhà không để bà thức khuya, không làm việc nặng. Bà Lan nghe, mặt buồn thiu. "Vậy là gánh xôi của tôi phải nghỉ à? Khách quen người ta chờ."

An đang lau mặt cho bà, nghe vậy liền nói: "Bà yên tâm. Tối nay con ra bán."

Bà Lan tròn mắt: "Con bán? Con biết bán không?"

"Con biết. Bà nằm đây, con chạy về nhà bà lấy đồ, gói xôi, ra gốc bàng. Bà chỉ con cách nấu nếp, cách rang đậu, cách làm ruốc. Con làm không ngon bằng bà thì khách người ta chê, con chịu."

Bà Lan im lặng một lúc, rồi thở dài: "Thôi được. Nhưng mà con phải gọi thằng Bin tới phụ. Nó nhỏ nhưng nhanh nhẹn. Với lại anh Tuấn, chị Hạnh, ai rảnh thì nhờ. Đừng làm một mình."

Chiều hôm đó, An về căn nhà trọ của bà Lan ở cuối hẻm nhỏ. Căn nhà cấp bốn, đồ đạc đơn sơ, nhưng sạch sẽ. Cái nồi hông to nằm ở góc bếp, xửng hấp treo trên vách, mâm bát đĩa xếp gọn gàng. Cô bắt đầu từ những việc nhỏ nhất: vo gạo nếp, ngâm đậu xanh, thái ruốc. Mùi gạo nếp thơm lừng, mùi đậu xanh bùi bùi lan tỏa khắp gian bếp nhỏ. Cô chợt nhớ những đêm ngồi bên bà, nhìn bà thoăn thoắt gói từng nắm xôi trong lá chuối, buộc lạt tre, rồi xếp ngay ngắn vào thúng. Bà bảo: "Gói xôi phải chặt tay, nhưng đừng chặt quá, kẻo nó nát. Cũng như đối nhân xử thế, phải có lòng, nhưng đừng để lòng mình bị người ta bóp nát."

Tối đến, An đẩy xe xôi ra gốc bàng. Bin đã đứng chờ sẵn, trên tay cầm xấp vé số, mắt sáng rỡ: "Chị An! Chị bán thật à? Bà Lan khỏe chưa chị?"

"Bà khỏe rồi, nhưng phải nằm viện mấy hôm. Tối nay chị bán thay bà."

Bin gật gù, rồi nhanh nhảu bày ghế, lau bàn. Anh Tuấn xe ôm cũng ghé, mua hai gói xôi, ngồi ăn ngay tại chỗ, vừa ăn vừa nói: "Xôi cháu gói chặt tay đấy, nhưng mà thiếu cái mùi… mùi gì nhỉ… mùi của bà Lan. Chắc tại bà nấu bằng nồi gang, còn cháu nấu bằng nồi inox."

An cười: "Chú cứ chê đi, mai mốt bà khỏe, bà nấu lại, chú lại khen nức nở."

Khách đêm đầu tiên không đông, nhưng đủ để An hiểu công việc bà Lan làm mỗi đêm vất vả thế nào. Ngồi dưới gốc bàng, nghe tiếng xe buýt lao qua, nhìn những gương mặt mệt mỏi ghé vào mua gói xôi, cô thấy mình như đang đứng trong một thước phim quay chậm, nơi mỗi con người là một mảnh ghép lặng lẽ của thành phố. Và ở giữa, gánh xôi nhỏ bé của bà Lan là sợi dây vô hình nối họ lại.

Mười giờ đêm, điện thoại An rung lên. Tin nhắn từ chị Hạnh: "Bà Lan cứ đòi xuống giường, bảo nhớ gánh xôi. Tôi phải giữ bà lại. Cháu bán được không?"

An nhắn lại: "Cháu bán được. Chị bảo bà yên tâm, tối mai cháu vào thăm bà, mang xôi cho bà."

Rồi cô cất điện thoại, nhìn về phía bến xe buýt cuối đường. Ánh đèn pha của một chuyến xe đêm đang tiến lại, hắt lên mặt đường ướt một vệt sáng dài. An chợt nhớ đêm mưa nào cô đứng ở đây, lạc lõng và tuyệt vọng, và bà Lan đã gói cho cô nắm xôi nóng. Bây giờ cô ngồi vào chỗ của bà, gói xôi cho những người khác. Cô mỉm cười, thấy lòng mình ấm lên giữa cái lạnh đầu đông.

Có tiếng bước chân dừng trước gánh xôi. Một giọng nói quen quen: "Cho tôi một gói xôi đậu, thêm ruốc."

An ngẩng lên. Đó là người yêu cũ của cô.