Chương 6

Lão Mạc đang ngồi vá lại cái sọt tre bên hiên nhà thì nghe thấy tiếng động lạ từ phía vườn nho. Tiếng lạo xạo như có ai bước trên lá khô, rồi tiếng sột soạt của dây leo bị kéo căng. Lão đặt cái sọt xuống, vểnh tai nghe ngóng. Mấy chục năm sống với đất, lão biết rõ tiếng nào là gió, tiếng nào là chim, và tiếng nào là kẻ không mời mà đến.

Lão đứng dậy, chậm rãi bước ra vườn. Nắng chiều đã ngả sang màu mật ong, đổ dài trên những luống rau. Lão Mạc đưa mắt nhìn khắp lượt. Giàn nho vẫn im lìm, những chùm quả tím sẫm nặng trĩu. Không có gì bất thường. Nhưng lão vẫn đứng yên, đôi mắt già nua nheo lại.

"Lạ thật," lão lẩm bẩm. "Rõ ràng vừa có tiếng động mà."

Đúng lúc ấy, một bóng nhỏ từ trên cây dẻ lao vút xuống, bám vào cành nho gần nhất rồi tót lên vai lão. Sóc Bông thở hổn hển, đôi mắt đen láy ánh lên vẻ sốt ruột.

"Lão Mạc! Lão Mạc!" con sóc nói, giọng the thé. "Con cáo Vện nó đang âm mưu gì đó. Nó vừa cãi nhau với bầy quạ trên đồi. Nó nói sẽ có kế hoạch mới, kế hoạch mà không ai bắt bẻ được."

Lão Mạc khẽ gật đầu, không tỏ vẻ ngạc nhiên. Lão đưa tay vuốt bộ lông xù của con sóc, rồi nói chậm rãi: "Ta biết. Mấy hôm nay ta để ý thấy dấu chân nó quanh quẩn ở đầu vườn. Nó chưa vào được, nhưng nó đang rình."

"Vậy lão tính sao?" Sóc Bông hỏi, đôi tai nhỏ vểnh lên.

Lão Mạc không đáp ngay. Lão cúi xuống, nhặt một cành khô, vạch vạch xuống đất như đang tính toán. Rồi lão ngẩng lên, nhìn về phía chuồng chó ở góc vườn.

"Con Bông ạ," lão nói, giọng trầm ấm. "Cáo già thì khôn, nhưng khôn đến mấy cũng có lúc sơ hở. Ta cần mày giúp một việc."

Con sóc nghiêng đầu: "Việc gì ạ?"

"Đêm nay, mày gọi con Vàng ra đây. Ta có chuyện muốn nói với cả hai đứa."

Sóc Bông gật đầu, rồi phóng vút đi. Lão Mạc đứng lại một mình giữa vườn, mắt nhìn lên giàn nho. Những chùm quả căng mọng, tím đến mức như sắp rỉ ra nước ngọt. Lão biết, chỉ vài ngày nữa thôi là chúng chín hoàn toàn. Và lão cũng biết, con cáo kia sẽ không chờ lâu hơn thế.

Khi mặt trời lặn hẳn sau rặng tre, con Vàng – chú chó giữ vườn – được Sóc Bông dẫn ra. Con Vàng to con, bộ lông vàng óng, đôi tai cụp xuống trông hiền lành nhưng cặp mắt thì sáng quắc. Nó ngồi xuống bên chân lão Mạc, chiếc đuôi khẽ ngoáy.

Lão Mạc ngồi xuống theo, xoa đầu con chó rồi nói: "Vàng ạ, mấy đêm nay tao cần mày thức canh vườn nho. Không phải canh như mọi khi đâu. Tao sẽ giăng thêm lưới ở phía đông, chỗ giáp bờ rào. Mày nằm ngay dưới giàn, hễ nghe động lạ là sủa lên."

Con Vàng nghiêng đầu, rồi cất tiếng "gâu" nhẹ như để hỏi.

"Ừ, tao biết mày thắc mắc tại sao phải căng thẳng thế," lão Mạc nói tiếp, như hiểu ý con chó. "Vì con cáo Vện đó không phải loại cáo thường. Nó đã lừa không biết bao nhiêu kẻ. Bầy quạ, đàn sóc, cả mấy con chồn nữa. Nó dùng mánh khóe chứ không dùng sức. Mà cái loại đấy thì mày phải đề phòng cả ban ngày lẫn ban đêm."

Con Vàng khẽ gừ gừ trong cổ họng, như thể đã hiểu.

Sóc Bông từ trên cành dẻ nhảy xuống, đậu lên vai lão Mạc: "Lão Mạc, lão có nghĩ con cáo sẽ mắc lưới không?"

Lão Mạc lắc đầu: "Không dễ thế đâu. Nó tinh lắm. Tao giăng lưới không phải để bắt nó, mà để nó biết rằng tao đã đề phòng. Khi kẻ khôn ngoan biết đối thủ của mình cũng khôn, nó sẽ chùn bước. Mà chùn bước thì dễ lộ sơ hở."

Đêm hôm ấy, lão Mạc ra vườn từ lúc trăng mới nhú. Lão mang theo cuộn lưới đay, loại lưới mắt nhỏ mà lão vẫn dùng để chắn gà. Lão chọn chỗ giáp bờ rào phía đông – nơi có bụi gai rậm rạp, chỗ mà bất kỳ con vật nào muốn lẻn vào cũng phải chui qua. Lão cẩn thận buộc từng góc lưới vào cọc tre, kéo căng, rồi phủ lên trên một lớp lá khô để giấu đi.

"Đấy," lão nói, phủi tay. "Giờ thì xem con cáo khôn đến đâu."

Con Vàng nằm dưới giàn nho, cái mõm đặt lên hai chân trước. Nó không ngủ, đôi tai vẫn dựng đứng, thỉnh thoảng lại khẽ ngọ nguậy như đang bắt tín hiệu từ xa. Sóc Bông thì chọn một cành dẻ cao, nơi có thể nhìn bao quát cả khu vườn. Nó cuộn mình trong ổ lá, nhưng mắt vẫn mở.

Đêm yên tĩnh đến lạ. Gió thổi nhẹ, mang theo mùi nho chín ngọt lịm. Thỉnh thoảng có tiếng dế kêu rỉ rả, tiếng ếch nhái từ ao bên cạnh. Nhưng không có bóng dáng con cáo.

Đến canh ba, khi trăng đã lên cao, Sóc Bông bỗng giật mình. Nó nghe thấy tiếng sột soạt rất khẽ, từ phía bờ rào đông. Nó nín thở, nhìn xuống. Một bóng đen mảnh khảnh đang luồn qua bụi gai. Con cáo Vện! Nó đang cúi thấp người, bước từng bước nhẹ như không chạm đất. Đến chỗ lưới giăng, nó khựng lại. Cái mũi đánh hơi, đôi tai vểnh lên.

Sóc Bông nín thở. Nó thấy con cáo đưa chân trước khẽ chạm vào lưới, rồi rụt lại ngay. Con cáo đứng im một lúc lâu, như đang cân nhắc. Rồi nó quay đầu, lặng lẽ rút lui, biến mất vào bóng tối.

Con Vàng dưới giàn khẽ nhúc nhích, nhưng Sóc Bông vội vàng ra dấu. Con chó hiểu ý, nằm im.

Sáng hôm sau, Sóc Bông kể lại cho lão Mạc nghe. Lão Mạc nghe xong, không nói gì, chỉ gật gù. Rồi lão bảo: "Nó đã thấy lưới. Nó sẽ không dùng lối đó nữa. Nhưng nó cũng biết tao đã đề phòng. Giờ thì nó sẽ nghĩ ra cách khác."

"Vậy mình phải làm gì?" Sóc Bông hỏi.

Lão Mạc mỉm cười, nụ cười của người đã đi qua quá nhiều mùa màng: "Mình chờ. Nhưng không chờ suông. Mày và con Vàng cứ canh như đêm qua. Còn tao, tao sẽ đi gặp bầy quạ."

"Bầy quạ?" Sóc Bông tròn mắt. "Lão định làm gì?"

"Con cáo đã cãi nhau với bầy quạ. Nó coi thường chúng. Nhưng tao thì không. Tao cần biết nó đã nói gì với bầy quạ, và bầy quạ nghĩ gì về nó. Kẻ thù của kẻ thù có thể là bạn."

Nói rồi, lão Mạc xách gậy, bước về phía đồi dẻ. Sóc Bông nhìn theo bóng lưng lão, bỗng thấy lão không chỉ là một nông dân già khó tính. Lão là người biết lắng nghe, biết tính toán, và quan trọng hơn, biết tin vào những kẻ nhỏ bé như nó. Nó khẽ nghĩ: "Con cáo Vện khôn, nhưng lão Mạc còn khôn hơn. Vì lão không bao giờ nghĩ mình là kẻ khôn nhất."

Dưới giàn nho, con Vàng vươn vai, ngáp một cái dài, rồi bắt đầu một ngày mới. Nó vẫn chưa biết đêm nay sẽ ra sao, nhưng nó biết một điều: nó sẽ không để con cáo kia bước vào vườn. Không phải vì nó mạnh hơn, mà vì nó đã hứa với lão Mạc.