Chương 2

Buổi chiều buông xuống trên cánh đồng như một tấm lụa vàng óng, nhuộm cả rặng tre lẫn những luống rau xanh thành màu mật ong. Vện nằm dài trên mô đất cao, lim dim mắt, cái đuôi hung đỏ phe phẩy theo nhịp gió. Hắn vừa mới no nê sau bữa trưa là mấy quả trứng vịt lén lấy được ở chuồng nhà bà Tư. Chẳng ai biết, chẳng ai nghi ngờ. Hắn tự nhủ, cuộc đời của một kẻ khôn ngoan phải thế chứ, phải êm ái, nhàn hạ, và trên hết là không bao giờ phải động tay động chân.

Nhưng rồi cái sự nhàn hạ ấy bỗng chốc bị xáo trộn.

Một làn gió đổi chiều thổi vòng qua bức tường đá ong của nhà lão nông Mạc, mang theo một mùi hương mà Vện chưa từng ngửi thấy. Ngọt. Thơm. Ngòn ngọt như mật, lại phảng phất cái vị chua dịu của buổi ban mai. Cái mũi thính của hắn giật giật liên hồi. Hắn ngẩng đầu lên, hai tai vểnh về phía trước, đôi mắt nâu láu lỉnh nheo lại. Mùi hương ấy không đến từ chuồng gà, cũng chẳng phải từ đám trứng vịt quen thuộc. Nó lạ lắm, nó quyến rũ lắm, và nó khiến bụng hắn réo lên dù vừa mới ăn no.

Vện lồm cồm bò dậy, bước từng bước chậm rãi về phía bức tường đá ong. Hắn bám bốn chân lên mấy phiến đá phủ đầy rêu, thò cái đầu nhọn hoắt lên nhìn qua khe hở.

Và rồi hắn chết lặng.

Trước mắt hắn là một giàn nho. Không, phải nói là một cái giàn nho khổng lồ mới đúng. Giàn được dựng bằng những cây tre già thẳng tắp, bắc ngang qua một khoảng sân rộng, cao hơn cả mái nhà lão Mạc. Những chùm nho tím sẫm buông dài xuống, nặng trĩu, căng tròn, mỗi chùm to bằng nắm tay đứa trẻ. Dưới nắng chiều, lớp vỏ nho căng mọng ấy ánh lên như những viên ngọc bọc đường, lấp lánh một thứ ánh sáng mà Vện chưa từng thấy ở bất kỳ loại quả nào trên cánh đồng này.

Hắn nuốt nước bọt đánh ực một cái. Cổ họng hắn khô khốc. Đôi mắt hắn mở to, không chớp, cứ dán chặt vào những chùm nho đang đung đưa trong gió như đang vẫy gọi.

"Trời ơi…" – Vện thì thầm, giọng run run – "Trời ơi, cái của nợ gì thế này? Cả đời ta chưa từng thấy thứ gì đẹp đến vậy."

Hắn đứng ngây ra một lúc lâu, quên cả việc mình đang bám trên bức tường rêu trơn trượt. Đến khi một con thằn lằn chạy ngang qua chân, hắn mới giật mình tỉnh lại. Vện cẩn thận tụt xuống, phủi phủi bụi đất bám trên bộ lông hung đỏ, rồi đi đi lại lại dọc theo chân tường, vừa đi vừa lẩm bẩm.

"Giàn nho ấy… giàn nho ấy là của lão Mạc. Lão già khó tính, keo kiệt, quanh năm chỉ biết cắm mặt vào mấy luống rau. Nhưng lão lại có giàn nho này. Mà nho thì đang chín. Chín mọng. Chín đến mức chỉ cần một cơn gió mạnh là rụng xuống cả loạt."

Hắn dừng lại, ngồi xuống, gãi gãi tai bằng chân sau. Trong đầu hắn, những toan tính bắt đầu quay cuồng như bầy ong vỡ tổ.

"Thế này nhé…" – Vện nói với chính mình, giọng đầy vẻ suy tư – "Nho thì ở trên cao. Giàn tre cao ít nhất ba lần chiều cao của ta. Ta nhảy không tới. Ta trèo thì… trèo tre trơn lắm, không dễ. Nhưng mà…"

Hắn đứng bật dậy, cái đuôi vểnh lên đầy tự tin.

"Nhưng mà ta là Vện! Ta là kẻ khôn ngoan nhất cánh đồng này! Ta đã lừa được lũ gà mái tơ, đã dắt mũi đàn vịt béo, đã khiến con chó giữ vườn nhà bà Tư phải sủa nhầm hướng suốt một đêm. Một giàn nho thì nhằm nhò gì? Chỉ là chuyện nhỏ!"

Hắn phóng nhanh về phía bìa rừng, nơi có bầy quạ đen thường đậu trên rặng tre cao. Vện biết, lũ quạ ấy có cánh, chúng có thể bay lên giàn nho dễ dàng. Và hắn, với cái miệng dẻo quẹo của mình, hoàn toàn có thể thuyết phục chúng hái nho giúp. Đổi lại, hắn sẽ hứa hẹn đủ điều: nào là chia phần, nào là bảo vệ tổ khỏi lũ rắn, nào là chỉ cho chúng chỗ có gió mát. Những lời hứa ấy, hắn chẳng cần phải giữ. Hắn chỉ cần nho. Những chùm nho tím sẫm, mọng nước, ngọt lịm ấy.

Nhưng khi Vện vừa bước tới bìa rừng, hắn khựng lại.

Trên cành tre cao nhất, con quạ đầu đàn – một con quạ già với bộ lông đen bóng và đôi mắt sắc lạnh – đang đậu im lìm, nhìn thẳng xuống hắn. Cái nhìn ấy không có vẻ gì là sợ hãi. Cái nhìn ấy là cái nhìn của kẻ đã đoán trước được mọi chuyện.

Vện chột dạ, nhưng rồi hắn trấn an mình: "Quạ thì vẫn là quạ thôi. Chim chóc thì đầu óc được bao nhiêu. Chỉ cần vài câu ngọt ngào là xong."

Hắn hắng giọng, toan mở miệng nói. Nhưng con quạ già đã lên tiếng trước, giọng khàn khàn, chậm rãi:

"Vện đấy à? Chiều nay mày đến sớm thế? Định rủ ta đi đâu? Hay lại muốn nhờ ta hái hộ thứ gì trên cao?"

Vện giật mình. Hắn chưa kịp nói gì mà con quạ đã đoán trúng phóc. Hắn cười gượng, cái đuôi cụp xuống một chút:

"Ôi dào, bác Quạ nói gì lạ thế! Tôi chỉ là… đi ngang qua đây, thấy bác đẹp lão quá nên ghé thăm. Chứ tôi có nhờ vả gì đâu."

Con quạ già nghiêng đầu, đôi mắt đen láy long lên:

"Thế à? Thế sao mùi nho chín từ vườn lão Mạc lại bay tới tận đây làm tao ngửi thấy? Mày tưởng chỉ mình mày có cái mũi thính à, Vện?"

Lần này thì Vện thực sự im lặng. Hắn đứng sững ra, cái đầu nhọn hoắt nghẹn lại. Con quạ già vỗ cánh một cái, rồi nói tiếp, giọng đầy ẩn ý:

"Tao biết mày đang nghĩ gì. Nhưng này, Vện ạ, mày có biết tại sao giàn nho nhà lão Mạc cao thế không? Không phải tự nhiên đâu. Lão Mạc không phải kẻ ngốc. Lão biết thừa là mùa nho chín thì lũ chim, lũ sóc, lũ cáo như mày sẽ kéo đến. Nên lão mới dựng giàn cao tận mái nhà. Và lão còn nuôi con chó giữ vườn. Con chó ấy không gầy nhom như mày tưởng đâu. Nó chỉ giả vờ gầy thôi. Đêm nào nó cũng chạy ba vòng quanh vườn, nhanh như cắt."

Vện nghe mà lòng nóng như lửa đốt. Hắn ghét cái kiểu người ta dạy khôn mình. Hắn là cáo già, hắn có kinh nghiệm, hắn không cần ai phải chỉ bảo. Hắn hít một hơi thật sâu, cố giữ vẻ mặt bình thản:

"Cảm ơn bác Quạ đã nhắc nhở. Nhưng tôi có cách của tôi. Tôi chỉ muốn hỏi bác một câu thôi: bác có muốn ăn nho không? Nho tím, ngọt, mọng nước. Chỉ cần bác giúp tôi một tay, tôi đảm bảo bác sẽ được phần hơn."

Con quạ già im lặng một hồi lâu. Rồi nó cất cánh, bay vòng một vòng trên đầu Vện, và đáp xuống cành tre thấp hơn, gần mặt hắn hơn. Nó nói, giọng nhỏ nhẹ, nhưng lạnh như băng:

"Phần hơn à? Mày hứa với tao bao nhiêu lần rồi, Vện? Lần trước mày bảo tao hái hộ mấy quả trứng vịt, rồi mày lấy hết, tao chẳng được gì. Lần trước nữa, mày bảo tao dẫn đường cho mày tới chuồng gà nhà bà Tư, rồi mày bỏ tao lại giữa đường, suýt nữa thì chó nhà bà ấy vồ trúng. Tao già rồi, Vện ạ. Tao không còn tin mày nữa đâu."

Nói rồi, con quạ già vỗ cánh bay vút lên trời, để lại Vện đứng trơ trọi dưới bóng tre chiều đang ngả dài. Hắn tức lắm, nhưng không dám nói gì. Hắn chỉ nghiến răng, quay ngoắt đi về phía vườn nhà lão Mạc. Trong đầu hắn, một kế hoạch mới đã thành hình. Nếu quạ không chịu giúp, thì hắn sẽ tự mình trèo lên. Hắn sẽ chờ cho trời tối hẳn, khi lão Mạc đã đi ngủ, khi con chó giữ vườn đã nằm xuống. Hắn sẽ bám vào cây tre, sẽ trèo lên, sẽ hái trọn những chùm nho ấy. Hắn sẽ ăn no nê, rồi sẽ mang về một ít, để chứng minh rằng hắn – Vện – vẫn là kẻ khôn ngoan nhất cánh đồng này.

Nhưng khi hắn vừa bước tới gần bức tường đá ong, một tiếng sủa vang lên. Không phải tiếng sủa của con chó gầy nhom hay sủa vu vơ. Mà là tiếng sủa trầm, đanh, dứt khoát, vang lên từ trong vườn nhà lão Mạc, như thể con chó ấy đã đứng đó chờ hắn từ lâu lắm rồi.

Vện khựng lại, tai cụp xuống, mắt láo liên. Hắn lùi từng bước, rồi quay đầu chạy biến vào bóng tối của cánh đồng, lòng đầy cay cú. Nhưng trong cái cay cú ấy, vẫn âm ỉ một ngọn lửa tham lam không dễ gì dập tắt. Hắn tự nhủ: "Được thôi. Đêm nay không được thì đêm mai. Đêm mai không được thì đêm khác. Ta sẽ không bỏ cuộc. Nhất định ta phải có được giàn nho ấy."

Và ở trong vườn, phía sau bức tường đá ong, lão nông Mạc đứng lặng lẽ, tay vuốt bộ râu bạc, mắt nhìn theo cái bóng hung đỏ đang khuất dần. Lão không nói gì, chỉ khẽ gật đầu, như thể lão đã biết trước mọi chuyện sẽ diễn ra như thế. Rồi lão quay vào nhà, đóng cổng, và thắp lên ngọn đèn dầu leo lét trong gian bếp. Ánh đèn hắt ra sân, chiếu lên giàn nho tím sẫm, làm những chùm quả ấy sáng lên như những viên ngọc trong đêm.

Còn Vện, trên đường về hang, vẫn không ngừng ngoái đầu lại nhìn về phía vườn nhà lão Mạc. Hắn không biết rằng, cái giàn nho ấy không chỉ có tre và nho. Nó còn có những con mắt đang âm thầm quan sát. Bầy sóc trên cây dẻ, đàn quạ trên rặng tre, con chó giữ vườn, và cả lão Mạc – tất cả đều đã nhìn thấy hắn. Tất cả đều đã biết hắn đang nhắm vào giàn nho. Và tất cả đều đang chờ. Chờ xem cái sự tự mãn của hắn sẽ đưa hắn tới đâu.