Chương 15

Đêm ấy Vện không ngủ. Hắn nằm co ro trong hang dưới gốc cây sung, mắt mở trừng trừng nhìn những vệt sáng của trăng lọt qua kẽ lá. Trong đầu hắn, hình ảnh giàn nho của lão Mạc cứ lặp đi lặp lại, những chùm nho tím sẫm căng tròn, mọng nước, ánh lên như những viên ngọc dưới nắng. Hắn nuốt nước bọt, bụng đói cồn cào. Càng nghĩ, hắn càng thấy tức. Tức con sóc Bông, tức lão Mạc, tức cả cái giàn nho cao vống ấy. Nhưng trên hết, hắn tức chính mình. Một con cáo già như hắn, từng lừa không biết bao nhiêu kẻ, vậy mà lại để một con sóc con với một lão nông già qua mặt.

Sáng hôm sau, Vện lục lọi trí nhớ, nhớ lại tất cả những gì mình biết về khu vườn ấy. Hắn nhớ có một cây gậy tre dài mà lão Mạc thường dùng để chống khi đi thăm vườn, thỉnh thoảng lão dựng nó vào góc giàn nho. Hắn cũng nhớ phía sau vườn có một cây mận già, cành vươn sát tới giàn nho. Nếu leo được lên cây mận ấy, hắn có thể nhảy sang giàn nho mà không cần chạm đất. Ý nghĩ ấy làm hắn phấn chấn hẳn lên. Hắn tự nhủ: "Lần này thì không ai cản được tao. Không sóc, không chó, không lão già nào hết."

Vện chờ cho trời ngả về chiều, khi nắng bắt đầu dịu và bầy chim đã về tổ, hắn mới lẻn ra khỏi hang. Hắn đi vòng theo con đường mòn phía sau đồi, tránh xa cổng vườn nơi con chó giữ nhà vẫn nằm lim dim. Gió chiều thổi qua đám cỏ lau, xào xạc như có ai thì thầm. Vện cúi thấp đầu, bước nhẹ như mèo, từng bước một tiến sát cây mận già.

Cây mận cao hơn hắn tưởng. Vỏ cây xù xì, những cành thấp nhất cũng phải ngang tầm hai con cáo chồng lên nhau. Vện đi một vòng quanh gốc, vừa đi vừa ngước nhìn. Hắn phải leo lên bằng được. Hắn lấy đà, nhảy vọt lên bám vào một cành thấp, móng vuốt cắm sâu vào vỏ cây. Người hắn nặng trịch, cành cây oằn xuống rồi bật lên, nhưng hắn vẫn giữ được. Từng chút một, hắn kéo người lên, bám sang cành cao hơn, rồi cành cao hơn nữa. Mồ hôi lấm tấm trên lông, hơi thở hắn nặng dần. Nhưng hắn không dừng. Hắn nhìn thấy giàn nho đã ở rất gần, chỉ cách một khoảng không ngắn.

Đúng lúc ấy, một giọng nói trong trẻo vang lên từ phía trên đầu hắn:

"Đi đâu vậy, ông Vện?"

Vện giật bắn mình, suýt tuột tay. Hắn ngẩng lên, thấy Sóc Bông đang ngồi trên cành mận cao nhất, hai chân trước ôm một quả mận nhỏ, đuôi xù ra như cái chổi. Ánh mắt con sóc vừa tò mò vừa có gì đó thích thú.

Vện nghiến răng: "Lại mày nữa. Mày rình tao à?"

"Rình gì đâu," Sóc Bông nhún vai, cắn một miếng mận. "Cây này là nhà của ta. Ta đang ăn mận thì thấy có kẻ lạ mặt leo lên. Ai ngờ lại là ngươi."

"Thì tao leo chơi. Không được à?"

"Leo chơi mà mắt cứ dán vào giàn nho lão Mạc thế kia?" Sóc Bông cười khúc khích. "Ngươi tưởng ta không biết ngươi định làm gì sao? Ngươi định nhảy từ đây sang giàn nho, đúng không?"

Vện im lặng. Hắn biết có chối cũng vô ích. Con sóc này tinh quái hơn hắn tưởng. Nhưng hắn vẫn cố tỏ ra cứng cỏi: "Biết rồi thì sao? Mày định ngăn tao à? Mày bé tí thế, làm gì được tao?"

Sóc Bông không đáp, chỉ nhảy sang một cành bên cạnh, nhìn hắn bằng vẻ mặt thương hại. Vện bực mình, tiếp tục leo. Cành mận oằn xuống dưới sức nặng của hắn. Hắn đã leo được quá nửa đường, giàn nho chỉ còn cách vài bước nhảy. Hắn cảm thấy máu trong người sôi lên vì phấn khích. Hắn sắp thành công rồi. Lần này thì không kẻ nào cản nổi.

Hắn đặt chân lên một cành mận to hơn, chuẩn bị lấy đà nhảy. Nhưng hắn đâu biết rằng cành cây ấy đã mục ruỗng từ lâu, chỉ còn chờ một kẻ nặng như hắn là gãy. Tiếng rắc vang lên rõ to, khô khốc, như tiếng xương gãy. Vện chỉ kịp há miệng, chưa kịp kêu thì cành mận đã gãy phăng, hắn rơi thẳng xuống, đập mạnh vào một cành thấp hơn, rồi tiếp tục rơi, cuối cùng đáp xuống đất bằng lưng.

Cú ngã làm hắn choáng váng. Trước mắt hắn tối sầm rồi bừng sáng, những đốm sao nhấp nháy. Lưng hắn đau nhói, một bên vai tê rần. Hắn nằm đó, thở hổn hển, bụi đất bám đầy lông. Một lúc sau hắn mới gượng được, chống chân ngồi dậy. Và khi ngẩng đầu lên, hắn thấy mình đang bị bao vây.

Sóc Bông đã tụt xuống từ lúc nào, ngồi trên một hòn đá, hai chân trước khoanh lại, vẻ mặt không rõ là lo lắng hay hả hê. Phía trên, một đàn quạ đen đậu kín cành mận, nghiêng đầu nhìn xuống. Con chó giữ vườn của lão Mạc cũng đã có mặt tự lúc nào, nó không sủa, chỉ ngồi đó, đuôi quét qua quét lại trên cỏ, cái nhìn đầy ẩn ý. Xa hơn, ở góc vườn, lão Mạc đang đứng khoanh tay, gương mặt già nua không biểu lộ cảm xúc gì.

Vện chưa bao giờ thấy nhục như thế. Hắn ngồi đó, lông xù lên vì bụi, một bên chân sau còn hơi run. Hắn muốn đứng dậy, muốn phủi bụi, muốn nói một câu gì đó thật ngang tàng để cứu vớt chút thể diện. Nhưng cổ hắn nghẹn lại. Cả đám đông đang nhìn hắn, không ai nói gì, và chính cái im lặng ấy còn đau hơn mọi lời chế giễu.

Con quạ già đậu ở cành cao nhất lên tiếng trước, giọng khàn khàn: "Ngã đau không, cáo già? Ta đứng trên này thấy rõ lắm. Cành ấy mục từ mùa trước rồi. Ai bảo leo mà không nhìn."

Vện gầm gừ trong cổ họng: "Im đi. Tao không cần mày dạy."

"Ta có dạy đâu," con quạ vỗ cánh. "Ta chỉ nói sự thật. Mà sự thật thì đôi khi đau hơn cả cú ngã."

Sóc Bông lúc này mới lên tiếng, giọng nhỏ nhẹ hơn mọi khi: "Ta đã định bảo ngươi đấy. Nhưng ngươi có nghe đâu. Lúc nào ngươi cũng nghĩ mình giỏi nhất, khôn nhất, nên chẳng ai nói được gì."

Vện quay phắt lại: "Mày thấy cành mục mà không nói?"

"Ta thấy. Nhưng ta nói rồi ngươi có nghe không? Ngươi chỉ nghĩ ta bé tí, chẳng làm gì được ngươi. Ta nói thì ngươi bảo ta rình mò, nhiều chuyện."

Vện cứng họng. Hắn định cãi, nhưng nghĩ lại thì đúng là như thế. Hắn chưa bao giờ thực sự nghe ai, vì hắn luôn cho rằng mình trên cơ tất cả. Hắn nhìn con chó giữ vườn, con chó chỉ khịt mũi rồi quay đi, như thể hắn chẳng còn đáng để nó bận tâm. Cái quay đi ấy còn nhục hơn cả một tràng sủa.

Lão Mạc từ từ bước tới. Lão không cầm gậy, không cầm gì cả. Lão dừng lại cách Vện vài bước, nhìn hắn từ đầu đến chân, rồi nói, giọng trầm và chậm: "Ta biết ngươi sẽ quay lại. Ta chỉ không ngờ ngươi quay lại bằng cách ngu ngốc đến thế."

Vện nghiến răng: "Lão đừng đắc ý. Tao chỉ sơ ý thôi."

"Sơ ý?" Lão Mạc lắc đầu. "Ngươi leo lên một cái cây mà không thèm thử cành trước. Ngươi nhảy vào chỗ nguy hiểm mà không nghĩ đến đường lui. Đó không phải sơ ý. Đó là kiêu ngạo. Ngươi khinh thường khu vườn này, khinh thường bọn ta, nên ngươi mới không thèm nhìn kỹ."

Vện im lặng. Lần đầu tiên trong đời, hắn không tìm được lời phản bác. Hắn ngồi đó, giữa muôn thú, với cái lưng đau và cái chân còn run, cảm giác nhục nhã len lỏi vào từng thớ thịt. Hắn đã từng thua Sóc Bông một lần trên giàn nho, nhưng lần đó hắn vẫn còn đường lui, vẫn còn lời nói để giữ thể diện. Còn lần này, hắn ngã trước mặt tất cả, không một ai thương hại, không một ai sợ hãi. Hắn chỉ là một con cáo già nằm chỏng chơ dưới đất, bụi bặm, thảm hại.

Hắn gượng đứng dậy, lảo đảo một chút rồi đứng thẳng. Hắn không nhìn ai nữa. Hắn quay lưng, bước từng bước nặng nề về phía bụi rậm. Không ai gọi hắn lại. Không ai nói thêm gì. Chỉ có tiếng gió thổi qua giàn nho, và tiếng con quạ già cười khẽ trên cành cao.

Khi đã khuất sau bụi rậm, Vện dừng lại. Hắn ngồi xuống, liếm vết trầy trên chân trước. Lần này hắn không lẩm bẩm, không thề thốt. Hắn chỉ ngồi đó, nhìn bầu trời chiều đang tím dần, và lần đầu tiên hắn tự hỏi: có phải mình đã sai từ đầu? Có phải cái giàn nho ấy không dành cho kẻ chỉ biết dùng mánh khóe? Hắn không có câu trả lời. Nhưng câu hỏi thì đã nằm lại trong đầu hắn, dai dẳng, nặng nề hơn cả cú ngã.