Chương 3

Buổi sáng hôm ấy, sân khấu nhỏ của đoàn kịch ngập trong tiếng ồn. Đèn tập luyện bật sáng trưng, chiếu rọi những bóng người đi lại vội vã, giấy tờ vương vãi khắp nơi, và một bầu không khí căng thẳng đến nghẹt thở. Lâm Hy đứng giữa sàn, tay cầm kịch bản, mồ hôi lấm tấm trên trán dù trời mới đầu thu.

Đạo diễn Khánh – một người đàn ông trung niên nóng tính, nổi tiếng khó chiều – đập tập giấy xuống bàn, tiếng động vang khắp khán phòng.

"Cô diễn cái gì thế này hả, Lâm Hy? Cô là cái bóng của nhân vật chính, không phải cái cây! Cô đứng đó, mặt lạnh như tiền, thoại thì đều đều như đọc sách giáo khoa. Khán giả người ta bỏ tiền ra để xem một cái xác không hồn à?"

Lâm Hy cúi gằm mặt. Hai tai cô nóng bừng, không phải vì tức giận, mà vì xấu hổ. Cô biết mình diễn dở. Vai diễn này – một người phụ nữ thầm lặng, chỉ xuất hiện ba lần trong suốt vở – vốn không phải vai cô mong đợi. Nhưng cô đã nhận, vì cô cần tiền, cần công việc, cần được đứng trên sân khấu, dù chỉ là một góc nhỏ.

"Xin lỗi đạo diễn, tôi sẽ cố gắng hơn," cô nói, giọng nhỏ như muỗi.

"Cố gắng? Cô nói cố gắng bao nhiêu lần rồi? Đây là buổi tập thứ ba trong tuần. Nếu cô không làm được thì nói thẳng, tôi còn tìm người khác." Ông Khánh xua tay, quay sang đám diễn viên phía sau. "Nghỉ mười lăm phút. Ai không tập trung thì ra ngoài!"

Cả đoàn tản ra như ong vỡ tổ. Lâm Hy lủi thủi bước xuống khỏi sân khấu, ngồi bệt xuống một bậc thang ở góc tối. Cô đặt kịch bản lên đùi, hai tay ôm mặt. Cảm giác nhục nhã như một viên sỏi mắc kẹt trong cổ họng, nuốt không trôi mà cũng không nôn ra được.

Cô nghĩ về đêm hôm trước. Cuốn sổ tay bìa da màu xám nằm trong túi xách của cô, vẫn chưa được mở ra. Cô đã mua nó với một ý định mơ hồ, nhưng giờ, ngồi đây, cô tự hỏi mình đang làm cái quái gì vậy. Viết thư cho một người không quen biết, chỉ vì một kịch bản không rõ nguồn gốc? Thật nực cười.

Một bóng người dừng lại trước mặt cô. Lâm Hy ngẩng lên, và tim cô chệch đi một nhịp.

Thẩm Duyệt đứng đó, im lặng như mọi khi. Trên tay cô là một tập giấy mỏng, kẹp trong một bìa cứng màu nâu. Ánh mắt cô nhìn Lâm Hy – không phải ánh mắt thương hại, cũng không phải giễu cợt. Chỉ là một cái nhìn sâu, như thể cô đang đọc một trang giấy mà chỉ mình cô nhìn thấy.

Cô đưa tập giấy ra.

Lâm Hy ngơ ngác nhận lấy. "Cái gì đây?"

Thẩm Duyệt không trả lời. Cô khẽ gõ ngón tay lên bìa giấy, rồi quay người bước đi, biến mất sau cánh gà. Lâm Hy nhìn theo, lòng đầy thắc mắc. Cô mở tập giấy ra.

Đó là kịch bản. Nhưng không phải bản gốc. Những dòng chữ được viết lại, chỉnh sửa, chú thích bằng bút mực đỏ. Ở vai diễn của cô, có những dòng ghi chú tỉ mỉ: "Đừng nói. Hãy để mắt nói thay lời." "Khoảnh khắc này, cô không cần diễn. Cô chỉ cần nhớ." "Hãy nhìn vào khoảng trống trên sân khấu, nơi không có ai. Đó là nơi nhân vật của cô đang nhìn."

Lâm Hy lật từng trang, tay run run. Không phải vì lạnh. Mà vì cô nhận ra những dòng chữ này quá quen thuộc. Giọng văn này, cách đặt câu này, cách chừa lại những khoảng lặng này – giống hệt kịch bản "Người Câm" mà cô nhận được đêm hôm ấy. Không phải nội dung, mà là linh hồn của những con chữ.

Cô đứng bật dậy, chạy về phía cánh gà. Nhưng Thẩm Duyệt đã đi mất. Chỉ còn lại mùi hương nhẹ của gỗ và giấy cũ phảng phất trong không khí.

Mười lăm phút sau, buổi tập tiếp tục. Lần này, khi Lâm Hy bước lên sân khấu, cô không còn run nữa. Cô đứng ở góc trái – đúng vị trí Thẩm Duyệt đã đánh dấu bằng một chấm đỏ nhỏ trong bản chỉnh sửa. Cô nhìn vào khoảng trống trước mặt, nhớ lại dòng ghi chú: "Đó là nơi nhân vật của cô đang nhìn."

Cô bắt đầu nói thoại. Giọng cô vẫn nhỏ, nhưng không còn đều đều như trước. Cô ngắt nghỉ đúng chỗ, để những khoảng lặng tự nhiên trôi qua. Cô không cố diễn. Cô chỉ đứng đó, và để nỗi cô đơn của nhân vật – cũng là của chính cô – thấm ra ngoài.

Ông Khánh khoanh tay, im lặng theo dõi. Khi Lâm Hy nói xong câu thoại cuối cùng, ông không đập bàn. Ông chỉ gật đầu, một cái gật đầu rất nhẹ.

"Được rồi. Đó mới là diễn. Cô giữ được cái tinh thần này thì vai này là của cô."

Lâm Hy không tin vào tai mình. Cô quay sang nhìn đám diễn viên phía sau, nhưng mắt cô chỉ tìm một người. Thẩm Duyệt đứng ở góc tối, như mọi khi, như một bóng ma. Nhưng lần này, khi ánh mắt họ gặp nhau, Thẩm Duyệt không quay đi. Cô khẽ cúi đầu – một cái cúi đầu rất nhỏ, gần như không thể nhận ra.

Lâm Hy mỉm cười. Đó là nụ cười đầu tiên của cô trong suốt cả ngày.

Buổi tập kết thúc lúc sáu giờ tối. Mọi người lục tục ra về. Lâm Hy thu dọn đồ đạc, nhưng thay vì đi ra cửa chính, cô vòng ra sau hậu trường. Cô biết Thẩm Duyệt thường ngồi ở đó, trong góc tối, viết lách gì đó cho đến khi bảo vệ đuổi về.

Quả nhiên, cô ấy ở đó. Ngồi trên một chiếc ghế gỗ cũ, lưng tựa vào tường, cuốn sổ tay màu xám mở trên đùi. Nghe tiếng bước chân, Thẩm Duyệt ngẩng lên. Ánh mắt cô thoáng chút ngạc nhiên, rồi trở lại bình thản.

Lâm Hy ngồi xuống bên cạnh, cách một khoảng đủ để không xâm phạm. Cô đặt tập giấy chỉnh sửa lên đùi, rồi nói, giọng nhẹ:

"Cảm ơn chị. Vì đã sửa kịch bản cho tôi."

Thẩm Duyệt không trả lời. Nhưng cô khẽ lắc đầu, rồi chỉ tay vào tập giấy, rồi chỉ vào mình – một cử chỉ như muốn nói: "Không có gì."

Lâm Hy nhìn cô, rồi bật cười. "Chị biết không, tôi đã nghĩ chị là 'Người Câm' đấy. Người viết kịch bản mà tôi nhận được ấy. Nhưng chị phủ nhận rồi, nên thôi, tôi không hỏi nữa."

Thẩm Duyệt cúi xuống, viết gì đó vào cuốn sổ. Rồi cô xé trang giấy, đưa cho Lâm Hy. Trên đó, nét chữ mềm mại, hơi nghiêng:

"Không phải tôi phủ nhận. Chỉ là tôi không thể nói. Nhưng cô đã diễn đúng. Đó là điều quan trọng."

Lâm Hy đọc đi đọc lại dòng chữ ấy ba lần. Cô gấp tờ giấy, cẩn thận cất vào túi áo. Rồi cô lấy từ trong túi xách ra cuốn sổ tay màu xám – cuốn cô đã mua đêm qua.

"Tôi cũng mua một cuốn giống chị," cô nói, đặt cuốn sổ lên đùi. "Tôi định viết gì đó. Nhưng chưa biết viết gì."

Thẩm Duyệt nhìn cuốn sổ, rồi nhìn Lâm Hy. Ánh mắt cô có một thoáng gì đó rất lạ – như thể cô đang nhìn thấy một điều gì đó cô chưa từng nghĩ tới. Cô cầm bút lên, viết vào cuốn sổ của mình, rồi đưa cho Lâm Hy xem:

"Vậy thì viết đi. Tôi sẽ đọc."

Lâm Hy mở cuốn sổ của mình ra, lật trang đầu tiên. Cô cầm bút, do dự một lúc, rồi viết:

"Tôi vẫn nghe thấy chị. Dù chị không nói gì."

Cô đưa cuốn sổ cho Thẩm Duyệt. Người phụ nữ ấy đọc, rồi khẽ mỉm cười – nụ cười đầu tiên Lâm Hy thấy trên khuôn mặt cô. Nó không rạng rỡ, không tươi tắn. Nó chỉ là một đường cong rất nhẹ nơi khóe môi, như thể ai đó vừa mở một cánh cửa sổ nhỏ trong một căn phòng tối.

Thẩm Duyệt trả lại cuốn sổ. Ở dưới dòng chữ của Lâm Hy, cô viết thêm một dòng, nét chữ nhỏ hơn, mảnh hơn:

"Tôi cũng nghe thấy cô. Từ rất lâu rồi."

Lâm Hy đọc dòng chữ ấy, và bỗng nhiên cô hiểu ra một điều. Không phải cô đi tìm "Người Câm". Không phải cô đi tìm tác giả của kịch bản. Cô đi tìm người đã viết nên những dòng chữ khiến cô cảm thấy mình không cô đơn. Và người đó đang ngồi ngay bên cạnh cô, trong góc tối, với một cuốn sổ tay và một nụ cười không lời.

Cô không hỏi thêm gì nữa. Cô chỉ ngồi đó, bên cạnh Thẩm Duyệt, cho đến khi bảo vệ đi ngang và nhắc nhở họ về nhà. Hai người đứng dậy, bước ra khỏi nhà hát. Bên ngoài, trời đã tối hẳn. Gió thu thổi nhẹ, mang theo mùi lá khô và khói bụi của thành phố.

Lâm Hy chợt lên tiếng: "Ngày mai, tôi sẽ tập tốt hơn. Tôi hứa đấy."

Thẩm Duyệt nhìn cô, gật đầu. Rồi cô rút từ túi áo ra một mẩu giấy nhỏ, dúi vào tay Lâm Hy. Trên đó chỉ có một dòng: "Cô đã làm tốt lắm rồi."

Lâm Hy siết chặt mẩu giấy trong tay. Cô nhìn theo bóng Thẩm Duyệt đi khuất dưới ánh đèn đường vàng vọt. Và cô biết, dù ngày mai có thế nào, dù buổi tập có hỗn loạn ra sao, dù ông Khánh có mắng cô bao nhiêu lần đi nữa, cô sẽ không bỏ cuộc. Bởi vì cô đã tìm thấy người viết kịch bản câm. Và người ấy đã bắt đầu viết tiếp câu chuyện của cô, bằng những dòng chữ không lời, bằng những ánh mắt, bằng những khoảng lặng mà chỉ hai người họ mới hiểu.

Đêm ấy, Lâm Hy về nhà, mở cuốn sổ tay ra và viết một câu duy nhất, nét chữ nguệch ngoạc vì vội vã:

"Ngày mai, tôi sẽ học cách lắng nghe nhiều hơn."

Cô gấp cuốn sổ lại, đặt lên gối đầu giường. Và lần đầu tiên sau nhiều đêm, cô ngủ mà không mơ thấy sân khấu trống rỗng.