Chương 5

Châu đọc đến trang thứ mười hai thì ngọn đèn dầu bắt đầu lịm. Ngọn lửa nhỏ giật giật như nấc, rồi co lại, chỉ còn một đốm xanh lè nơi đầu bấc. Cô ngẩng lên, nhận ra bà Tư đã rời đi từ lúc nào, để lại trên bàn một tách trà nguội và chiếc chìa khóa đồng đen nằm chơ vơ như một con bọ cánh cứng.

Trong nhật ký, bố cô viết bằng thứ chữ nhỏ, run rẩy, khác hẳn nét chữ đứng đắn trên những tờ hóa đơn thời ông còn làm ăn. Ông kể về năm đầu tiên dọn lên đồi. Về những người thợ đào móng nhà, về việc họ tìm thấy dưới lớp đất sét vàng một tảng đá xanh có khắc hình bàn chân trần. Ông kể về việc mình đã bảo họ đập vỡ tảng đá ấy, cho vào bao tải, đem đổ xuống chân đồi. "Tôi nghĩ mình đã cắt được cái gốc của mọi chuyện," bố cô viết. "Nhưng tôi nhầm. Có những thứ chôn xuống thì mọc lên, chỉ là nó mọc theo cách khác."

Châu đọc tiếp, và những dòng chữ bắt đầu nhòe đi. Không phải vì nước mắt cô, mà vì căn phòng đột nhiên tối sầm. Ngọn đèn tắt hẳn. Ngoài cửa sổ, trăng đã lặn từ lúc nào, chỉ còn lại một khoảng đen đặc quánh. Cô đưa tay về phía trước, mò lấy hộp diêm. Nhưng trước khi ngón tay cô chạm được vào hộp thiếc, cô nghe thấy tiếng bước chân.

Không phải tiếng lạch cạch trên hành lang như đêm đầu tiên. Lần này, tiếng bước chân ở ngay trong phòng. Chậm rãi, đều đặn, như có ai đó đang đi vòng quanh chiếc bàn, đo từng bước một. Châu nín thở. Cô cảm nhận được một luồng lạnh chạy dọc sống lưng, lạnh như có ai đó áp một tảng nước đá vào da. Rồi luồng lạnh ấy dừng lại ngay sau gáy cô.

Châu khẽ nói, giọng run run: "Ai đó?"

Không ai trả lời. Nhưng tiếng bước chân dừng lại. Và trong bóng tối, Châu nghe thấy tiếng thở. Không phải một người. Nhiều người. Rất nhiều hơi thở nhẹ, đều, như tiếng thở của những người đang ngủ say, hay những người đang cố giữ im lặng.

Cô quay phắt lại. Phía sau cô chỉ là khoảng không đen kịt. Nhưng ở ngưỡng cửa, nơi ánh sáng từ hành lang hắt vào một khe hẹp, Châu nhìn thấy một bàn chân. Rồi hai. Rồi ba. Những bàn chân trần, trắng bệch, lơ lửng cách mặt sàn một gang tay. Chúng không chạm đất. Chúng đứng đó, xếp hàng ngay ngắn, như những người lính chờ lệnh.

Châu bật dậy, đập mạnh tay vào mép bàn. Chiếc tách trà rơi xuống, vỡ tan. Tiếng thủy tinh vỡ vang lên chói tai, và ngay lập tức, những bàn chân biến mất. Nhưng cô biết chúng không đi xa. Chúng chỉ lùi lại vào bóng tối, chờ đợi.

Cô chạy ra hành lang. Đèn ở đây vẫn sáng, một thứ ánh sáng vàng vọt, yếu ớt, nhưng đủ để cô nhìn thấy bà Tư đang đứng ở cuối dãy, trước cánh cửa gác. Bà Tư không quay lại. Bà đứng im, hai tay chắp trước bụng, như một pho tượng.

Châu gọi, giọng vẫn còn run: "Bà Tư!"

Bà Tư từ từ quay lại. Mặt bà trong ánh đèn trông như mặt đất nứt nẻ, những nếp nhăn chạy dài xuống tận cổ. Bà nhìn Châu, rồi nhìn về phía cánh cửa phòng cô vừa chạy ra, và khẽ lắc đầu.

"Tôi đã bảo cô rồi," bà Tư nói, giọng khô khốc như lá khô. "Đọc nhật ký thì được. Nhưng đừng đọc to. Đừng đọc thành tiếng. Ông chủ cũng từng mắc lỗi đó."

Châu nuốt nước bọt. "Tôi… tôi chỉ đọc thầm. Tôi có đọc to đâu."

Bà Tư nhìn cô, ánh mắt như xuyên qua da thịt. "Cô đọc thầm, nhưng cô đọc bằng cả trái tim. Với những người ở đây, như vậy là đủ. Họ nghe thấy hết."

Châu cảm thấy đầu gối mình mềm nhũn. Cô tựa lưng vào tường, trượt xuống, ngồi bệt trên sàn. Những bàn chân trần trắng bệch vẫn còn in trong mắt cô, như một vết sáng chói không thể xóa. Cô hỏi, giọng nhỏ như thì thầm: "Họ là ai? Họ muốn gì?"

Bà Tư chậm rãi bước lại gần, rồi cũng ngồi xuống bên cạnh Châu. Bà thở ra một hơi dài, mùi trầu và mùi long não quyện vào nhau. "Họ là những người đã khuất trên mảnh đồi này. Từ trước khi có căn nhà. Từ trước khi có ông chủ của cô. Họ là những người không có chỗ đứng."

"Không có chỗ đứng?"

"Không có mộ. Không có bia. Không có ai nhớ tên. Ông chủ cô khi xây nhà đã đào trúng nơi họ nằm. Ông ấy không biết. Hoặc biết mà không muốn biết. Ông ấy chỉ nghĩ đến việc xây một căn nhà thật đẹp, thật kiên cố, để không ai có thể đuổi ông ấy đi. Nhưng ông ấy quên rằng, muốn xây một cái gì đó, thì phải có chỗ cho những thứ cũ trước đã."

Châu nhớ lại những dòng nhật ký. Tảng đá khắc hình bàn chân. Bố cô đã đập vỡ nó. Cô hỏi: "Bố tôi… bố tôi có biết họ không?"

Bà Tư gật đầu chậm. "Biết. Ông ấy biết sau khi nghe tiếng bước chân đêm đầu tiên. Ông ấy đã cố gắng bù đắp. Ông ấy xây một cái miếu nhỏ ở góc vườn, mua vàng mã, cúng kiếng. Nhưng cô biết không, với những người không có chỗ đứng, tiền bạc và lễ vật không thay được chỗ đứng. Họ cần một lời thề. Một lời hứa rằng sẽ có ai đó nhớ đến họ. Và ông chủ đã hứa. Ông ấy đã thề trước bàn thờ, rằng sẽ ghi tên họ vào gia phả, sẽ thờ phụng họ như tổ tiên. Nhưng rồi ông ấy ốm. Ông ấy sợ. Và ông ấy bỏ đi."

Châu cúi gằm mặt. Cô nhớ những ngày cuối đời của bố, khi ông nằm trên giường bệnh, miệng lẩm bẩm những câu cô không hiểu. Cô từng nghĩ đó là do thuốc. Giờ thì cô biết, đó có thể là những lời xin lỗi muộn màng.

"Vậy giờ họ muốn gì ở tôi?" Châu hỏi, giọng nghẹn lại.

Bà Tư đặt bàn tay nhăn nheo lên vai cô. Bàn tay ấy ấm, ấm một cách kỳ lạ giữa cái lạnh đang len lỏi khắp căn nhà. "Họ không muốn gì ở cô cả. Họ chỉ muốn cô thấy họ. Và nhớ họ. Nhưng cô phải cẩn thận. Vì khi họ bắt đầu xuất hiện trong nhà, nghĩa là họ đã mất kiên nhẫn. Đêm nay, họ đứng ở ngưỡng cửa. Đêm mai, họ có thể sẽ đứng cạnh giường cô. Đêm sau nữa, họ có thể sẽ nằm xuống bên cạnh cô."

Châu rùng mình. Cô hỏi: "Có cách nào để họ dừng lại không?"

Bà Tư im lặng một lúc lâu. Ngoài cửa sổ, gió bắt đầu nổi lên, thổi những chiếc lá khô đập lạch cạch vào vách gỗ. Rồi bà nói, rất khẽ: "Cô phải mở căn phòng trên gác. Trong đó có thứ ông chủ để lại. Một danh sách. Những cái tên ông ấy đã hứa sẽ ghi vào gia phả nhưng chưa kịp làm. Cô phải đọc to những cái tên đó. Đọc to, rõ ràng, trước bàn thờ. Và cô phải thề thay cho bố cô. Thề rằng từ nay, họ sẽ có chỗ đứng trong nhà này."

Châu ngẩng lên, nhìn bà Tư. "Nếu tôi thề… thì họ sẽ đi?"

Bà Tư lắc đầu. "Họ không đi. Họ không đi đâu cả. Họ ở lại. Nhưng họ sẽ không còn là những bóng người không chân nữa. Họ sẽ là những người đã khuất, được nhớ đến. Và cô sẽ không còn sợ họ. Cô sẽ chỉ thấy buồn. Buồn thì dễ chịu hơn sợ, cô ạ."

Châu ngồi đó, lưng tựa vào bức tường lạnh, mắt nhìn về phía cánh cửa gác. Cô nghĩ đến những bàn chân lơ lửng, những hơi thở trong bóng tối. Cô nghĩ đến bố, đến những lời thề ông đã không giữ. Và cô nghĩ đến chính mình, đến việc cô đã lên đây với ý định bán căn nhà, cắt đứt mọi thứ, quên đi quá khứ. Cô nhận ra mình cũng đã từng muốn chạy trốn, giống hệt bố.

Cô đứng dậy, chậm rãi, như người vừa tỉnh dậy sau một giấc mơ dài. Cô nói với bà Tư, giọng đã vững hơn: "Sáng mai, bà giúp tôi mở cửa phòng đó. Tôi sẽ đọc danh sách. Tôi sẽ thề."

Bà Tư nhìn cô, và lần đầu tiên trong đêm nay, khóe miệng bà nhếch lên một chút, gần như một nụ cười. "Cô chủ giống ông chủ ở cái tính bướng bỉnh. Nhưng lần này, cô bướng đúng rồi."

Châu quay về phòng. Cô không bật đèn nữa. Cô ngồi xuống bàn, mở cuốn nhật ký, và lần này, cô không đọc. Cô chỉ lật đến trang cuối cùng, nơi có một dòng chữ nguệch ngoạc, viết vội: "Nếu con đọc được những dòng này, nghĩa là bố đã không kịp. Hãy tha thứ cho bố. Và hãy làm điều mà bố không dám làm."

Châu gấp cuốn nhật ký lại, đặt nó lên ngực, và nhắm mắt. Bên ngoài, tiếng bước chân đã tắt hẳn. Nhưng cô biết, ở đâu đó trong căn nhà, trên gác, sau cánh cửa khóa chặt, những người không chân vẫn đang đợi. Đợi đến sáng mai. Đợi cô gọi tên họ.