Chương 3

Châu ngồi bệt xuống bậc thang cuối cùng, hai tay bám chặt lấy mép gỗ đã mòn nhẵn. Bà giúp việc già vẫn quét sàn, từng nhát chổi đều đặn, chậm rãi, như thể bà đã quét căn sàn đá này suốt mấy chục năm qua và chẳng còn gì trên đời khiến bà phải vội vàng. Ánh sáng ban mai tràn qua khung cửa sổ hẹp, rọi lên mái tóc bạc trắng của bà, làm nó sáng lên như một đám mây nhỏ.

Châu hít một hơi thật sâu, đứng dậy, phủi bụi trên ống quần.

"Bà ơi."

Bà cụ dừng chổi, ngẩng lên. Đôi mắt bà đục mờ như hai hòn bi ve ngâm nước, nhưng khi nhìn Châu, chúng sáng lên một cách kỳ lạ, như có ngọn đèn dầu vừa được khơi bấc bên trong.

"Dạ, cô Châu."

Châu giật mình. Cô chưa từng nói tên mình cho bà cụ nghe. Từ lúc đặt chân lên căn nhà này, cô mới chỉ chạm mặt bà đúng hai lần, và cả hai lần đều không có lấy một câu chào hỏi tử tế.

"Sao bà biết tên tôi?"

Bà cụ đặt cây chổi dựa vào chân tường, lau tay vào vạt áo nâu sồng. "Ông chủ kể. Ông ấy nói cô sẽ về. Kể từ mấy năm trước lận."

"Bố tôi… kể từ mấy năm trước?" Châu lặp lại, giọng ngập ngừng. Bố cô mất đã gần một tháng. Trước đó, ông ốm liệt giường gần nửa năm trời, và trong suốt nửa năm ấy, ông chưa một lần nhắc đến căn nhà này với cô. Không một lần.

Bà cụ gật đầu, không giải thích thêm. Bà đi về phía bếp, bước chân lặng lẽ đến mức viên sỏi dưới đế dép cũng không kêu lên tiếng nào. Châu vội bước theo.

"Bà ở đây lâu chưa ạ?"

"Lâu rồi. Lâu lắm rồi."

"Bà tên gì ạ? Để cháu còn biết gọi."

Bà cụ dừng lại trước bếp lò, nơi có ấm nước đang sôi trên bếp củi. Khói bốc lên nghi ngút, quẩn quanh trần bếp thấp lè tè. "Người trong vùng gọi tôi là bà Tư. Cô cứ gọi thế."

Bà Tư rót nước ra một cái tách sứ đã sứt miệng, đẩy về phía Châu. Trà nóng, thơm mùi lá khô phơi nắng. Châu nhận lấy, hai tay ôm chặt để xua đi cái lạnh còn đọng lại trong xương từ đêm qua.

"Bà Tư này," Châu nói sau khi nhấp một ngụm trà. "Đêm qua… bà có nghe thấy gì không?"

Bà Tư không trả lời ngay. Bà cúi xuống, thổi bếp, ngọn lửa bùng lên, hắt lên mặt bà những vệt sáng đỏ cam chập chờn. "Cô nghe thấy gì?"

"Tiếng guốc gỗ. Tiếng gọi tên. Rồi cánh cửa phòng cháu tự mở ra." Châu kể, giọng cố giữ cho bình tĩnh, nhưng đến cuối câu vẫn run nhẹ. "Và có một giọng nói… gọi cháu là con gái, bảo cháu về muộn quá."

Bà Tư đứng thẳng dậy, chống tay lên đầu gối. Bà nhìn Châu một lúc lâu, lâu đến mức Châu tưởng như bà đang đếm từng sợi tóc trên đầu cô.

"Đêm đầu tiên bao giờ cũng vậy," bà Tư nói, giọng trầm và đều như tiếng đọc kinh. "Ông chủ không dặn cô à?"

"Dặn gì cơ ạ?"

Bà Tư thở dài, một tiếng thở dài nặng trịch như vừa đặt xuống một gánh nặng. Bà với tay lên giá bát, lấy xuống một nắm muối hạt, rắc một vòng quanh bếp. "Người ta ở đây không ai nói chuyện sau nửa đêm. Không mở cửa. Không nhìn ra sân. Cô không được dặn gì à?"

Châu lắc đầu, cổ họng nghẹn lại. Bố cô mất trong bệnh viện, giữa những bức tường trắng toát và mùi cồn sát trùng, và những lời cuối cùng ông nói với cô là về công việc, về căn nhà, về giấy tờ. Ông không nói gì về bóng người. Không nói gì về tiếng guốc. Không nói gì về những cái tên khác.

"Bố cháu chưa bao giờ kể cho cháu nghe về căn nhà này," Châu nói, giọng nhỏ dần. "Cháu chỉ biết nó qua những câu chuyện mơ hồ. Rằng ngày xưa ông nội sống ở đây. Rằng bố cháu lớn lên ở đây. Rồi bố đi. Và không bao giờ quay lại cho đến khi…"

Cô không nói hết câu. Bà Tư cũng không hỏi. Bà cụ chỉ đặt tách trà xuống bàn, đôi tay nhăn nheo vuốt dọc mép bàn như đang vuốt một con vật nuôi.

"Ông chủ có lý do của ông ấy," bà Tư nói khẽ. "Nhưng thôi, cô ăn sáng đi đã. Đói bụng thì nói chuyện gì cũng thành chuyện ma quỷ hết."

Châu không hỏi thêm. Nhưng khi bà Tư quay đi lấy bánh mì, cô kịp nhìn thấy bàn tay bà nắm chặt lấy mép tạp dề, siết đến mức đốt ngón tay trắng bệch.

Buổi sáng trôi qua chậm rãi. Châu đi một vòng quanh nhà, ghi chép lại những gì cần sửa chữa. Căn nhà cổ xây bằng đá và gỗ, tường dày, cửa sổ nhỏ, giống như một pháo đài thu nhỏ trên đỉnh đồi. Phía sau nhà có một vườn cây ăn quả đã mọc hoang, cành lá rậm rạp chạm cả xuống đất. Châu đẩy cánh cửa sau, bước ra thềm, và dừng lại.

Ngoài sân, trên nền đá phủ đầy rêu xanh, có những vệt mòn hình bàn chân. Không, không phải hình bàn chân. Những vệt mòn kéo dài thành vòng tròn, như thể có ai đó đã đi quanh sân này hàng trăm lần, hàng nghìn lần, cho đến khi đá mòn thành dấu. Châu cúi xuống, chạm tay vào vệt mòn. Nó lạnh hơn đá xung quanh. Lạnh hơn hẳn.

Cô đứng dậy, quay vào nhà, và bắt gặp bà Tư đang đứng ở cửa bếp, nhìn cô chằm chằm.

"Bà Tư, ngoài sân…"

"Đừng ra sân buổi tối," bà Tư cắt ngang. Giọng bà đanh lại, không còn vẻ chậm rãi buổi sáng. "Cô nghe tôi không? Đừng ra sân buổi tối."

"Tại sao?"

"Vì tôi bảo thế."

Châu nuốt nước bọt. Bà cụ già này, dù chỉ cao đến vai cô, đứng ở khung cửa bếp với ánh sáng ngược chiếu sau lưng, bỗng trở nên đáng sợ lạ thường. Châu gật đầu, và bà Tư quay vào trong, tiếng dép lẹt đẹt xa dần.

Chiều đến, Châu dọn dẹp căn phòng của bố. Cô mở từng ngăn kéo, từng cánh tủ, tìm thấy những thứ cô không ngờ tới: một hộp đựng đồng hồ quả quýt đã gỉ, một chiếc khăn quàng cổ phụ nữ còn thơm mùi long não, và những bức ảnh. Rất nhiều ảnh. Nhưng bức nào cũng bị cắt mất phần mặt người ở giữa. Những bức ảnh gia đình, ảnh chụp trước hiên nhà, ảnh chụp bên giếng nước – tất cả đều bị cắt một hình tròn ngay giữa, như thể có ai đó đã dùng kéo khoét bỏ khuôn mặt của một người duy nhất.

Châu lật mặt sau một bức ảnh. Có dòng chữ mờ, viết bằng bút mực đã phai: "Mùa xuân năm ấy. Đừng quên lời hứa."

Cô lật tiếp bức khác. Cũng dòng chữ đó. "Đừng quên lời hứa." Bức thứ ba. "Đừng quên lời hứa." Chữ viết càng về sau càng nguệch ngoạc, càng run rẩy, như thể người viết đã viết trong cơn hoảng loạn.

Châu xếp những bức ảnh lại, tim đập nhanh. Cô ngẩng lên, và qua khung cửa sổ, cô thấy bà Tư đang đứng ở góc sân, tay cầm một chiếc đèn dầu nhỏ. Bà cụ đang nhìn lên cửa sổ phòng Châu. Nhưng khi Châu chạm mắt, bà Tư lập tức quay đi, bước vào bóng tối dưới tán cây.

Đêm đó, Châu không ngủ. Cô nằm trên giường, mắt mở thao láo nhìn trần nhà, tai căng ra nghe ngóng. Căn nhà im lặng đến mức cô nghe được cả tiếng mối mọt gặm gỗ trong vách. Rồi cô nghe thấy tiếng bước chân. Không phải tiếng guốc gỗ như đêm qua. Lần này là tiếng bước chân trần, rất khẽ, đi dọc hành lang, dừng lại trước cửa phòng cô. Một lúc lâu. Rồi tiếng bước chân đi tiếp, lên cầu thang, hướng về phía căn phòng trên gác.

Châu ngồi dậy. Cô nhớ lại buổi chiều, khi đi dọc hành lang tầng hai, cô đã thấy căn phòng trên gác. Cửa khóa ngoài bằng một ổ khóa sắt to bản, han gỉ, nhưng chìa khóa vẫn cắm nguyên trong ổ, như thể ai đó vừa khóa lại và định quay lại mở ra, nhưng rồi không bao giờ quay lại nữa. Cô đã định mở thử, nhưng bà Tư xuất hiện ngay sau lưng cô, như từ trong không khí bước ra.

"Cô không được vào đó," bà Tư đã nói, giọng không to nhưng dứt khoát đến mức Châu rụt tay lại theo phản xạ.

"Đó là phòng gì ạ?"

"Phòng thờ."

"Nhưng bà khóa nó lại?"

"Để không ai vào."

Bà Tư nói xong liền đi xuống, không giải thích thêm. Và Châu, dù tò mò đến mức ngứa ngáy trong người, đã không dám mở cửa.

Bây giờ, trong bóng tối, tiếng bước chân đã lên đến đỉnh cầu thang. Châu nghe thấy tiếng lách cách của ổ khóa. Rồi tiếng cửa kẽo kẹt mở ra. Rồi im lặng.

Cô nằm im, nín thở. Một phút. Hai phút. Năm phút. Không có gì xảy ra. Rồi đột nhiên, từ trên gác vọng xuống một giọng nói. Giọng đàn ông, khàn đục, như phát ra từ đáy giếng sâu.

"Con gái… con về muộn quá…"

Châu bật dậy, chạy ra khỏi phòng. Cô lao lên cầu thang, bàn chân trần đập xuống bậc gỗ lạnh buốt. Nhưng khi lên đến nơi, cửa phòng trên gác đã đóng kín. Ổ khóa vẫn cắm nguyên chìa. Và bà Tư đang đứng trước cửa, lưng quay về phía Châu, hai tay chắp sau lưng.

"Bà Tư!"

Bà cụ quay lại. Trong bóng tối, khuôn mặt bà nhăn nheo như một quả táo phơi khô, nhưng đôi mắt thì sáng rực, long lanh như có nước.

"Cô lên đây làm gì?"

"Cháu nghe thấy tiếng nói. Từ trong phòng đó."

Bà Tư lắc đầu chậm rãi. "Không có ai trong đó cả. Chỉ có tro bụi và ký ức thôi."

"Nhưng cháu nghe rõ…"

"Đêm đầu tiên," bà Tư nói, giọng bỗng trở nên dịu dàng lạ thường, như đang dỗ một đứa trẻ. "Đêm đầu tiên bao giờ cũng vậy. Cô sẽ quen thôi."

"Quen với cái gì?"

Bà Tư không trả lời. Bà bước xuống cầu thang, đi ngang qua Châu, và dừng lại ở bậc thứ ba. "Ông chủ để lại cho cô một cuốn nhật ký. Tôi giữ trong bếp. Mai cô xuống, tôi đưa. Đọc rồi cô sẽ hiểu."

Châu đứng trên hành lang, nhìn bà Tư khuất dần vào bóng tối tầng dưới. Căn phòng trên gác im lìm sau lưng cô, nhưng cô cảm nhận được nó đang thở. Từng nhịp, từng nhịp, chậm rãi và kiên nhẫn. Như thể nó đã chờ đợi rất lâu, và bây giờ, khi cô đã về, nó sẽ không bao giờ để cô đi nữa.