Chương 17

Đêm thứ năm, muỗi vằn kéo về nhiều lạ thường. Chúng vo ve thành từng đám quanh đống lửa, dày đặc đến mức nghe như tiếng mưa rào. Khoa ngồi canh lửa, tay phất cành lá để xua lũ côn trùng, nhưng chúng vẫn bu bám lấy những khoảng da hở. Cậu nhìn quanh, thấy Đạt đang co ro trong tấm vải dù, hai tay ôm lấy cổ.

Sáng hôm sau, Đạt không dậy nổi. Trán cậu nóng ran, hai mắt đỏ ngầu, môi nứt toác. Cả người run lẩy bẩy dù nắng đã lên cao, chiếu thẳng xuống lán trại.

Khoa đặt tay lên trán bạn, rồi rụt lại ngay: "Sốt cao rồi. Phải hạ sốt trước khi nó chuyển sang sốt rét."

Linh ngồi xuống bên cạnh, bàn tay run run vén tấm vải dù ra khỏi mặt Đạt. Cậu mê sảng, miệng lẩm bẩm những câu vô nghĩa. Trên cánh tay, những nốt muỗi đốt sưng đỏ, có chỗ đã mưng mủ.

My lo lắng: "Mình có thuốc cảm không?"

"Không có gì đâu. Túi y tế mất theo con thuyền rồi." Khoa đáp, giọng nặng nề.

Nhóc Tí ngồi thu lu một góc, ôm đầu gối, mắt đỏ hoe: "Anh Đạt có chết không anh Khoa?"

"Không ai chết ở đây hết." Khoa nói dứt khoát, dù trong lòng cũng chẳng chắc chắn. "Nhưng phải làm gì đó ngay. Muỗi vằn ở vùng ngập mặn có thể mang ký sinh trùng sốt rét. Sốt mà không hạ được sẽ nguy hiểm."

Linh quay sang: "Mày biết cây thuốc không? Hồi học lâm nghiệp chắc mày có học chứ?"

Khoa nhíu mày, lục lọi trí nhớ. Những bài giảng về thực vật ngập mặn, những buổi thực địa ở Cần Giờ thời sinh viên. Cậu nhớ thầy giáo từng nói: rừng ngập mặn là nhà thuốc khổng lồ, chỉ có điều con người đã quên cách đọc nó.

"Tao nhớ mang máng. Có vài loại mình có thể tìm được quanh đây." Cậu đứng dậy, nhìn quanh. "Lá vối mọc ở đất cao. Sả dại mọc thành bụi ở gần nước lợ. Và…" Cậu ngập ngừng, "có một loại cây gọi là cà gai leo, mọc ở bìa rừng. Nó giúp giải độc, hạ sốt. Nhưng tao chưa chắc lắm về hình dạng."

Linh đứng lên: "Tao đi với mày."

"Không. Mày ở lại trông Đạt và Tí. My đi với tao. Hai người là đủ."

My gật đầu, nhanh nhẹn buộc lại dây giày. Trước khi đi, Khoa quay lại dặn Linh: "Nếu Đạt lên cơn co giật, dội nước mát lên người nó. Đừng để nó nằm một chỗ quá lâu. Cố gắng cho nó uống nước, từng ngụm một thôi."

Linh gật đầu, môi mím chặt. Cô ngồi xuống, kéo đầu Đạt lên đùi mình, dùng vạt áo lau mồ hôi trên trán cậu.

Khoa và My rời lán, đi ngược về phía bìa rừng, nơi có nền đất cao hơn. Nắng đã gắt, hơi nước bốc lên từ mặt đất tạo thành lớp sương mỏng. Muỗi vẫn bu theo, vo ve bên tai. My vừa đi vừa đập muỗi liên tục trên cổ tay.

"Khoa này," My lên tiếng sau một lúc im lặng, "mày có chắc là tìm được cây đó không?"

"Không chắc." Khoa thừa nhận. "Nhưng phải thử. Đạt sốt cao lắm rồi."

My thở dài: "Tao ghét cảm giác này. Cứ như mình đang đi trong mê cung ấy. Cây nào cũng giống cây nào."

Khoa dừng lại trước một bụi cây thấp, lá nhỏ, mép lá có gai nhọn. Cậu ngồi xổm xuống, ngắt một chiếc lá, đưa lên mũi ngửi. Mùi hăng hắc, the the. Cậu bẻ một cành nhỏ, nhìn kỹ gân lá.

"Cái này…" Cậu lẩm bẩm. "Lá nhỏ, mép có gai, mọc thành bụi. Hình như giống cà gai leo. Nhưng tao nhớ là nó phải có hoa màu tím nhạt. Bụi này không thấy hoa."

My ngồi xuống cạnh, nhìn theo: "Có phải vì đang mùa khô không? Hoa chưa nở?"

"Có thể." Khoa bứt thêm vài lá, bỏ vào túi vải. "Nhưng chỉ ngắt lá thì chưa đủ. Rễ mới là phần quan trọng. Rễ cà gai leo dùng để sắc thuốc."

Cậu bắt đầu đào bới bằng con dao rựa nhỏ mang theo. My cũng lấy một que gỗ, phụ đào. Đất dưới tán rừng ẩm và mềm, nhưng rễ cây ăn sâu, dai ngoằng ngoặc. Khoa phải chặt từng đoạn, mồ hôi vã ra như tắm.

"Sao mày biết về mấy loại cây này hay vậy?" My hỏi, vừa đào vừa thở.

"Hồi học đại học, tao có một ông thầy dạy về dược liệu trong rừng ngập mặn. Ổng nói người dân Cần Giờ ngày xưa sống dựa vào rừng. Họ biết cây nào chữa bệnh gì, con gì ăn được, con gì có độc. Kiến thức truyền miệng từ đời này sang đời khác. Sau này, khi có bệnh viện, có thuốc tây, người ta dần quên đi. Nhưng rừng vẫn ở đó, vẫn giữ những thứ đó cho ai chịu tìm."

My im lặng một lát, rồi nói khẽ: "Tao nhớ hồi nhỏ, bà ngoại tao cũng hay hái lá thuốc. Mỗi lần tao bị cảm, bà nấu nồi lá xông, bắt tao trùm chăn. Mùi thơm lắm. Mà tao chẳng bao giờ để ý bà hái lá gì."

"Ừ. Mình lớn lên trong thành phố, quen với thuốc viên, thuốc bột. Quên mất là trước khi có những thứ đó, ông bà mình đã sống bằng gì."

Khoa rút được một đoạn rễ dài, mập, màu vàng nhạt. Cậu ngửi thử, rồi gật đầu: "Được rồi. Cái này chắc là đúng. Đi thêm vài bụi nữa."

Họ kiếm thêm được một ít lá vối – thứ cây có lá to, dai, mùi thơm nhẹ – và một bụi sả dại mọc sát mép nước. Khoa hái cả lá lẫn củ, bỏ vào túi vải. Trước khi quay về, cậu còn nhổ thêm vài cây cỏ mực – loại cây nhỏ, lá hẹp, có hoa trắng, mà cậu nhớ mang máng là dùng để cầm máu và giải độc.

Khi hai người về đến lán, Đạt đang nằm mê man, sốt cao hơn. Linh ngồi bên, mặt tái mét, tay cầm vạt áo nhúng nước đắp lên trán bạn.

"Nhanh lên!" Linh hối.

Khoa không trả lời. Cậu nhóm lại đống lửa, đặt lên một ống tre sạch, đổ nước vào. Rồi cậu rửa sơ lá và rễ cà gai leo, bỏ vào ống tre. Thêm vài lá sả, một nhúm cỏ mực. Nước sôi, mùi thơm the nồng tỏa ra, hòa với khói lửa.

"Để sôi thật kỹ." Khoa nói, mắt không rời ống tre. "Mình không có nhiệt kế, không có gì cả. Phải sắc thật kỹ, cô đặc lại. Đạt sốt cao, uống nhiều nước sẽ tốt hơn."

My ngồi xuống bên cạnh, đỡ đầu Đạt lên. Linh cạy miệng bạn, từ từ đổ từng thìa nước thuốc. Đạt nuốt được vài ngụm, rồi ho sặc sụa, nước tràn ra khóe miệng.

"Từ từ thôi." Khoa nói. "Đừng để nó sặc."

Linh kiên nhẫn, từng giọt một. Nhóc Tí ngồi bên cạnh, hai tay nắm chặt, mắt không rời khỏi mặt Đạt.

Đến trưa, cơn sốt vẫn chưa hạ. Khoa ngồi bên ngoài lán, tay bứt lá, đầu óc quay cuồng. Có thể cây cậu tìm không đúng. Có thể liều lượng không đủ. Có thể… Có quá nhiều "có thể".

Linh bước ra, ngồi xuống cạnh cậu. Cô không nói gì, chỉ đưa cho cậu ống tre nước. Khoa uống một ngụm, nước lạnh buốt cổ.

"Tao sợ." Khoa nói khẽ, lần đầu tiên thừa nhận.

"Tao cũng sợ." Linh đáp. "Nhưng mày đã làm hết sức rồi. Bây giờ phải chờ thôi."

"Có những thứ mình không kiểm soát được." Khoa nhìn về phía lán. "Rừng cho mình nước, cho mình cây thuốc. Nhưng rừng cũng có quyền lấy lại. Mình chỉ là khách ở đây thôi."

Linh im lặng một lúc, rồi nói: "Hôm qua mày bảo rừng dạy mày. Vậy thì để nó dạy tiếp đi. Dạy mình kiên nhẫn."

Chiều xuống, cơn sốt bắt đầu dịu. Đạt mở mắt, nhìn quanh mơ hồ. Cậu khẽ gọi: "Nước…"

Linh vội vàng đỡ bạn dậy, đưa ống tre nước. Đạt uống từng ngụm nhỏ, rồi lại nằm xuống, nhưng lần này mắt nhắm lại một cách bình yên hơn.

Khoa thở phào, người mềm nhũn. Cậu ngồi bệt xuống đất, tựa lưng vào gốc đước. My bước đến, đưa cho cậu một nắm cơm nguội – phần cơm còn lại từ hôm qua, giờ đã khô cứng, nhưng cậu ăn ngấu nghiến.

"Tối nay mình phải thay thuốc." Khoa nói. "Và phải đốt thêm lửa xua muỗi. Không để ai bị đốt nữa."

Nhóc Tí chạy lại, ôm chầm lấy Khoa: "Anh Đạt không sao rồi hả anh?"

"Chưa hẳn. Nhưng đỡ rồi. Tối nay phải theo dõi."

Đêm thứ năm, cả nhóm thay phiên nhau thức. Khoa ngồi cạnh Đạt, tay cầm cành lá phất muỗi. Linh ngồi bên kia, đầu gật gù. My và Tí ngủ ở góc lán, co quắp trong tấm vải dù.

Khoa nhìn Đạt, thấy nhịp thở đều hơn, trán bớt nóng. Cậu nhìn sang Linh, thấy cô ngủ gục, đầu tựa vào cột lán. Rồi nhìn ra ngoài, nơi màn đêm buông xuống, tiếng côn trùng rả rích. Xa hơn, ngoài kia, có tiếng nước vỗ ì oạp vào gốc đước.

Cậu nhớ lời thầy giáo: "Rừng không bao giờ là kẻ thù. Rừng là người thầy khó tính. Ai chịu học, rừng cho sống. Ai ngạo mạn, rừng dạy cho bài học."

Khoa khẽ thì thầm: "Cảm ơn rừng."

Gió thổi qua tán lá, xào xạc, như một lời đáp.