Chương 3

Mặt trời đã lên đến đỉnh đầu, cái nắng như đổ lửa xuống cánh đồng rộng lớn. Sẻ bay mãi, bay mãi, đôi cánh nhỏ bé đã bắt đầu tê dại vì mỏi. Cổ họng chú khô khốc, từng hơi thở nóng rát như nuốt phải cát bụi. Chú đáp xuống một bụi gai khô cằn, đưa mắt nhìn quanh. Trước mặt chú, một dòng suối hiện ra — nhưng lòng suối đã cạn khô, chỉ còn những viên sỏi trắng nằm phơi mình dưới nắng. Vài vũng nước nhỏ còn sót lại đã bốc hơi gần hết, chỉ còn lớp bùn nứt nẻ như da rắn lột.

Sẻ thở dài, tự nhủ: "Chỉ là một dòng suối cạn thôi mà. Ta bay thêm một chút nữa, chắc chắn sẽ tìm được nước. Ta đâu cần ai giúp."

Chú lại vỗ cánh, bay men theo lòng suối khô. Nhưng càng bay, càng chẳng thấy gì ngoài đá và cát. Nắng càng lúc càng gắt, đôi mắt chú bắt đầu hoa lên. Sẻ đáp xuống một tảng đá lớn, cố bới đất lên để tìm chút ẩm ướt. Móng chân chú cào mãi, cào mãi, chỉ toàn đất cứng như đá. Chú tức tối hất một viên sỏi đi, lẩm bẩm: "Ta không tin là không có nước. Nhất định có chứ. Chỉ tại ta chưa tìm đúng chỗ thôi."

Chú thử bay lên một ngọn cây khô bên bờ suối, nhìn xa hơn. Phía chân trời, những đám mây trắng vẫn thản nhiên trôi, chẳng có vẻ gì muốn làm mưa. Sẻ cắn môi, đôi mắt bắt đầu cay xè. Lần đầu tiên từ khi rời tổ, chú cảm thấy sự kiêu hãnh của mình đang lung lay như một cành cây khô trước gió.

Đúng lúc đó, một giọng nói nhỏ nhẹ vang lên từ dưới tảng đá: "Chào bạn chim nhỏ. Bạn đang tìm gì vậy?"

Sẻ giật mình cúi xuống. Một chú kiến đen bóng nhẫy đang đứng trên một viên sỏi, ngước đôi mắt bé xíu nhìn lên. Xung quanh chú, hàng chục con kiến khác đang nối đuôi nhau tha những hạt cỏ khô về tổ. Sẻ nhìn đàn kiến với vẻ coi thường: "Ta đang tìm nước. Nhưng ta không cần lũ kiến các ngươi giúp đâu."

Chú kiến đầu đàn không giận, chỉ khẽ cười: "Bạn ơi, dòng suối này cạn từ lâu lắm rồi. Nhưng nếu bạn muốn uống nước, tôi có thể chỉ cho bạn một cách."

Sẻ ngẩng cao đầu, giọng đầy vẻ ngạo mạn: "Ta bay khắp cánh đồng này, ta còn không tìm thấy nước, thì lũ kiến các ngươi bé tí teo như vậy mà tìm được sao?"

Chú kiến vẫn bình thản: "Bạn thử nhìn xuống dưới chân mình xem. Dưới lớp đất khô này, có một mạch nước ngầm. Đàn kiến chúng tôi đã đào hang xuống đó từ lâu rồi."

Sẻ cúi xuống nhìn. Quả nhiên, dưới tảng đá, có một đường hầm nhỏ xíu, sâu hun hút, bên trong tối om. Sẻ chun mũi vào, ngửi thấy một mùi ẩm mát lạ thường. Đôi mắt chú sáng lên. Nhưng rồi chú lại lắc đầu, giọng vẫn cứng cỏi: "Ta không chui vào cái hang bé tí ấy đâu. Ta là chim sẻ, ta phải bay trên trời cao, chứ đâu phải lũ kiến các ngươi, suốt ngày bò dưới đất."

Chú kiến thở dài: "Bạn ơi, trời cao không cho bạn nước uống được đâu. Nếu bạn không chịu cúi xuống, thì làm sao thấy được mạch nước dưới chân mình?"

Sẻ im lặng. Cổ họng chú khô rát, đôi cánh mỏi nhừ, và cái nắng thì vẫn đổ xuống như thiêu như đốt. Chú nhìn đàn kiến đang lặng lẽ tha hạt, rồi nhìn đường hầm nhỏ dưới chân. Một cuộc chiến đang diễn ra trong lòng chú: giữa niềm kiêu hãnh và cơn khát đang thiêu đốt cổ họng.

Cuối cùng, Sẻ cúi đầu xuống, giọng nhỏ hẳn: "Vậy… ta phải làm sao?"

Chú kiến mỉm cười: "Bạn chỉ cần đứng yên đây. Đàn kiến chúng tôi sẽ chỉ cho bạn một lối khác. Nhưng bạn phải hứa là không được coi thường những kẻ bé nhỏ như chúng tôi nữa."

Sẻ gật đầu, đôi mắt long lanh như sắp khóc. Chú kiến bèn bò xuống đường hầm, rồi một lúc sau, cả đàn kiến nối đuôi nhau bò lên, mỗi con tha một hạt cát ướt. Chúng đặt những hạt cát ẩm ấy thành một vòng tròn quanh một chỗ trũng nhỏ trên tảng đá. Một lúc sau, nước từ trong cát ướt bắt đầu rỉ ra, thành một vũng nhỏ xíu, trong vắt như giọt sương.

Sẻ nhìn vũng nước, mắt mở to. Chú nghiêng đầu, uống từng ngụm nhỏ. Dòng nước mát lạnh chảy xuống cổ họng khô cằn, như một dòng suối nhỏ tưới mát cả một cánh đồng cháy. Sẻ uống mãi, uống mãi, cho đến khi cái khát trong chú dịu đi. Rồi chú ngẩng lên, nhìn đàn kiến đang đứng chờ, giọng run run: "Cảm ơn các bạn. Ta… ta xin lỗi vì đã coi thường các bạn."

Chú kiến đầu đàn gật gù: "Không sao đâu. Ai cũng có lúc phải học. Nhưng bạn nhớ nhé, đôi khi nước không ở nơi ta nhìn thấy, mà ở nơi ta chịu cúi xuống."

Sẻ im lặng. Chú nhìn những con kiến bé nhỏ đang lặng lẽ quay về tổ, lòng chợt dâng lên một cảm giác lạ lùng. Chú nhớ đến bác Gà Trống, nhớ đến đàn chim sâu trong khu vườn cũ. Chú nhớ đến những buổi sáng bình yên, khi chú chỉ cần vỗ cánh là có nước uống, có bạn bè bên cạnh. Lần đầu tiên, chú nhận ra rằng sự kiêu hãnh của mình chẳng mang lại gì ngoài cô đơn và mệt mỏi.

Sẻ đứng trên tảng đá, nhìn về phía chân trời xa. Bầu trời vẫn rộng lớn, nhưng lần này, chú không còn thấy nó lạnh lùng nữa. Chú thấy nó như đang chờ đợi chú — chờ chú hiểu ra một điều gì đó. Chú khẽ thì thầm: "Có lẽ… ta đã sai rồi."

Rồi chú vỗ cánh. Lần này, đôi cánh vẫn mỏi, nhưng trong lòng chú nhẹ hơn một chút. Chú không biết mình sẽ đi đâu tiếp theo, nhưng chú biết một điều: chú sẽ không còn coi thường những điều bé nhỏ nữa. Bởi vì, đôi khi, chính những điều bé nhỏ lại dạy ta những bài học lớn nhất.

Sẻ bay về phía mặt trời đang chếch dần về tây. Phía sau chú, đàn kiến vẫn cần mẫn tha những hạt cát ướt, như những hạt mầm của sự sống giữa cánh đồng khô cằn. Và trong lòng Sẻ, một hạt mầm khác cũng đang nảy nở — hạt mầm của sự khiêm nhường.