Chương 1

Gió đông thổi dọc con đường cái quan, mang theo mùi bùn đất ẩm ướt và khói bếp lạnh lẽo từ những túp lều ven thành. Lăng Vân Sa ngồi trên lưng ngựa, tấm áo giáp sắt còn vương máu khô của trận chiến mười ngày trước, phủi nhẹ lớp bụi mờ trên vai. Nàng siết dây cương, mắt nhìn về phía cổng thành đang dần hiện ra sau rặng liễu úa vàng.

Đoàn quân khải hoàn đi qua cầu đá bắc ngang hào thành, tiếng vó ngựa dồn dập như trống trận. Dân chúng đứng dọc hai bên đường, nhưng không ai reo hò. Họ cúi đầu, tay áo rách vá víu che kín mặt mày, chỉ dám len lén nhìn những lá cờ xanh đỏ phần phật trong nắng nhạt. Một đứa trẻ gầy guộc nằm trong lòng mẹ, đôi mắt to tròn nhìn đoàn quân rồi thều thào: “Mẹ ơi, có phải các người lại đến bắt lính không?”

Người mẹ vội bịt miệng con, khuôn mặt hốc hác tái đi vì sợ hãi. Lăng Vân Sa nghe thấy, tim nàng thắt lại như bị mũi giáo đâm xuyên. Nàng kéo cương ngựa chậm lại, quay đầu nhìn về hàng quân phía sau, nơi những binh sĩ trẻ tuổi cũng đang lặng lẽ cúi gằm mặt. Đây không phải cảnh tượng của một khải hoàn môn vinh quang. Đây là một đám tang dài đi qua những linh hồn đã chết đói.

Nàng ghìm ngựa trước cổng phủ Thứ sử, nơi treo đèn lồng đỏ thắm và rèm gấm bay phần phật trong gió. Hai tên lính gác mặc giáp đồng, mặt mũi bóng nhẫy vì rượu thịt, vội vàng chạy ra đỡ nàng xuống ngựa. Một tên cười nịnh: “Tướng quân khải hoàn, Thứ sử đại nhân đã chuẩn bị yến tiệc từ ba ngày trước, chỉ đợi người về.”

Lăng Vân Sa không đáp, nàng bước qua cổng son, đi vào sân lát đá xanh. Trong sân, hoa mẫu đơn đang độ nở rộ, hương thơm ngào ngạt phảng phất. Nhưng nàng nhớ tới mùi máu tanh nồng nặc ở chiến trường, nhớ tới những người dân đói khát ngoài kia, và thấy lạnh sống lưng. Một vị quan già mặc áo gấm bước ra, tay cầm chén ngọc, cười giả lả: “Lăng tướng quân! Người đã lập công lớn, triều đình ắt có thưởng hậu hĩnh. Mời vào trong, mời vào trong!”

Nàng chắp tay hành lễ, giọng khàn khàn sau nhiều ngày hét lệnh trên chiến trường: “Đa tạ Thứ sử đại nhân. Nhưng ngoài thành kia dân chúng đang chết đói, sao người không mở kho phát chẩn?”

Thứ sử sững lại, rồi phẩy tay áo, cười nhạt: “Tướng quân lo xa quá. Kho lương của triều đình là để dùng cho quân đội, sao có thể tùy tiện phát cho dân đen? Vả lại, mùa đông năm nay còn dài, ai biết được giặc ngoài có kéo đến nữa không. Phải giữ lương thảo cho chắc.”

Lăng Vân Sa khẽ nắm chặt tay, móng tay bấm vào lòng bàn tay đau nhói. Nàng nhìn vị quan kia, thấy rõ vạt áo gấm thêu chỉ vàng, thấy đôi hài thêu rồng uốn lượn, thấy mùi trầm hương nồng nặc tỏa ra từ người ông ta. Còn ngoài kia, những người dân đang ăn cháo loãng với rau dại, run rẩy trong những căn nhà tranh dột nát.

Nàng im lặng bước vào trong, ngồi xuống chiếu tiệc. Rượu ngon, thịt béo bày đầy bàn, nhưng nàng chỉ động đũa vài lần rồi buông xuống. Trong bữa tiệc, các quan viên nâng chén chúc tụng nhau, khen ngợi chiến công của nàng, nhưng không ai nhắc đến một lời về nỗi khổ của dân chúng. Lăng Vân Sa ngồi im như pho tượng đá, đôi mắt đen láy nhìn xuyên qua lớp khói nhang mờ ảo, nhìn thấy tương lai của một triều đại mục ruỗng.

Đêm hôm ấy, nàng lấy cớ mệt mỏi, rời tiệc sớm. Nhưng thay vì về phòng nghỉ, nàng khoác chiếc áo tơi cũ, một mình đi ra cổng sau, lách qua con ngõ nhỏ dẫn ra ngoại thành. Trăng non treo lơ lửng trên đỉnh cây, ánh sáng bạc phủ lên những mái nhà tranh xiêu vẹo. Trong một góc tối, nàng nghe thấy tiếng khóc khe khẽ. Một bà lão ngồi bên bếp lửa tàn, tay run run vuốt ve đứa cháu nhỏ đang sốt mê man. Trên bàn thờ đơn sơ, nén nhang đã tắt tự bao giờ.

Lăng Vân Sa bước tới, cúi xuống hỏi: “Bà ơi, sao không đưa cháu đi y quán?”

Bà lão ngẩng đầu, đôi mắt mờ đục nhìn nàng, rồi lắc đầu: “Y quán bây giờ chỉ chữa cho người có bạc. Cháu tôi sốt từ ba ngày nay, tôi chỉ còn nắm gạo cuối cùng, đành phải nấu cháo loãng cho nó cầm hơi. Tướng quân ơi, người đánh giặc giỏi, nhưng người có đánh được bọn quan tham không?”

Câu hỏi ấy như thanh gươm sắc lạnh đâm thẳng vào tim nàng. Lăng Vân Sa im lặng một lúc lâu, rồi đưa tay tháo chiếc vòng ngọc trên cổ tay, đặt vào tay bà lão. Nàng nói khẽ: “Bà cầm lấy, đổi lấy thuốc cho cháu. Ta sẽ không để chuyện này kéo dài lâu đâu.”

Nàng đứng dậy, quay lưng bước đi, nhưng bà lão gọi với theo: “Tướng quân! Người là người tốt, nhưng một mình người thì làm được gì? Bọn chúng đông lắm, ăn sâu vào gốc rễ rồi.”

Lăng Vân Sa dừng bước, không quay đầu lại. Nàng nhìn về phía kinh thành xa xăm, nơi những ngọn đèn lồng đỏ vẫn sáng rực sau bức tường cao, và trong lòng dâng lên một quyết tâm chưa từng có. Nàng thì thầm với chính mình: “Một mình ta không làm được. Nhưng nếu ta có cả giang sơn này trong tay, thì bọn chúng sẽ không còn chỗ để trốn.”

Sáng hôm sau, nàng trở về phủ, triệu tập các tướng lĩnh thân tín. Trong căn phòng tối om, chỉ có một ngọn nến leo lét, nàng đặt thanh gươm lên bàn, nhìn từng người một và nói: “Các ngươi có nghe thấy tiếng dân chúng khóc không? Ta đã nghe thấy. Và ta thề, từ nay về sau, thanh gươm này sẽ không chỉ chém giặc ngoài, mà còn chém cả những kẻ ăn trên xương máu của dân.”

Một tướng lĩnh trẻ tuổi đứng dậy, giọng run run: “Tướng quân, người định làm phản sao?”

Lăng Vân Sa lắc đầu, đôi mắt sáng như sao trời: “Không. Ta định dựng lại giang sơn này từ đống tro tàn. Ta định làm một việc mà triều đình đã bỏ quên từ lâu – trả lại công bằng cho người dân. Ai theo ta, bước ra đây.”

Trong căn phòng im lặng như tờ, tiếng nến cháy tí tách. Rồi từng người, từng người một, đứng dậy, bước về phía nàng. Không ai nói gì, nhưng ánh mắt họ đã thay lời. Lăng Vân Sa nhìn những gương mặt ấy, lòng nặng trĩu nhưng cũng nhẹ nhõm lạ thường. Nàng biết, con đường phía trước sẽ đầy máu và nước mắt, nhưng nàng không còn cô đơn.

Ngoài cửa sổ, một tia nắng đầu tiên của buổi sớm len qua khe lá, rọi lên thanh gươm đặt trên bàn. Lăng Vân Sa cầm lấy chuôi gươm, cảm nhận hơi lạnh của kim loại thấm vào da thịt. Nàng chợt nhớ tới lời bà lão đêm qua, nhớ tới đôi mắt thơ ngây của đứa trẻ sốt mê man, và nhớ tới câu hỏi chưa có lời đáp: “Người có đánh được bọn quan tham không?”

Nàng khẽ mỉm cười, một nụ cười buồn bã nhưng kiên định. “Ta sẽ đánh,” nàng thì thầm, “không chỉ bằng gươm, mà bằng cả giang sơn này.”