Chương 6

Chiều hôm đó, Linh sang xưởng sớm hơn hẹn. Cô đứng ngoài cửa một lúc, nhìn qua khung kính. Huy đang cúi xuống bên chiếc bàn gỗ dài, tay cầm miếng giẻ mềm, lau từng vòng tròn nhỏ lên chân đèn đồng. Động tác của anh chậm rãi, như thể mỗi vòng tay đều mang theo một lời thì thầm. Ánh đèn vàng từ chiếc đèn bàn cũ trên kệ chiếu xuống, làm mái tóc anh ánh lên một đường sáng mờ.

Linh đẩy cửa. Chuông gió trên khung cửa kêu một tiếng thanh mảnh.

Huy ngẩng lên. Anh không mỉm cười ngay, nhưng trong mắt anh có một tia ấm áp mà Linh đã bắt đầu nhận ra. Anh gật đầu về phía chiếc ghế cạnh bàn: "Cô đến sớm hơn tôi tưởng. Ngồi đi. Tôi đánh bóng xong lớp cuối là được."

Linh ngồi xuống. Chiếc ghế gỗ có lưng tựa thấp, bọc một lớp đệm vải đã sờn nhưng sạch sẽ. Cô nhìn chân đèn trên tay anh. Nó khác hẳn buổi sáng. Lớp đồng xỉn màu đã được đánh thức, giờ ánh lên một thứ ánh sáng ấm, dịu, không chói. Nhưng điều khiến cô chú ý là vết nứt. Nó vẫn ở đó, chạy chéo từ cổ đèn xuống thân, một đường chỉ mảnh như sợi tơ. Chỉ có điều, thay vì bị giấu đi, nó được tô điểm bằng một lớp men màu hổ phách rất mảnh, khiến đường nứt trở thành một đường vân có chủ ý.

Linh chỉ tay: "Anh không giấu vết vỡ đi ạ?"

Huy đặt miếng giẻ xuống. Anh xoay chân đèn trong tay, để nó bắt sáng từ nhiều phía. "Tôi thử rồi. Hồi mới vào nghề, tôi từng cố làm cho mọi thứ trở lại như mới. Bột trét, sơn phủ, keo dán. Nhưng rồi tôi nhận ra mình đang nói dối. Nói dối món đồ, và nói dối cả người mang nó tới."

Anh ngừng một chút, rồi đặt chân đèn lên bàn. "Cô nhìn đường nứt này. Nó kể rằng chiếc đèn đã từng bị rơi. Đã từng có một buổi tối ai đó làm đổ nó, và có thể đã tiếc lắm. Nếu tôi xóa đi, tôi xóa luôn cái đêm đó. Tôi xóa luôn bàn tay đã nhặt nó lên. Tôi không có quyền đó."

Linh im lặng. Cô nhìn đường vân hổ phách, và bỗng thấy nó đẹp hơn hẳn phần đồng nhẵn bóng xung quanh. Như thể chính vết nứt là thứ đã làm nên chiếc đèn này, chứ không phải lớp đồng nguyên vẹn kia.

"Triết lý của anh là vậy sao?" cô hỏi, giọng nhẹ hơn cô nghĩ. "Không giấu vết vỡ."

Huy khẽ lắc đầu. "Không hẳn là không giấu. Mà là biến nó thành dấu vết của thời gian. Một món đồ cũ mà không có vết tích gì thì đáng ngờ lắm. Nó giống như một người chưa từng sống vậy."

Anh đứng dậy, đi về phía kệ đồ. Linh nghe tiếng anh lục lọi, rồi anh quay lại, trên tay là một chiếc bát sứ nhỏ. Miệng bát có một miếng sứt lớn, nhưng chỗ sứt đã được hàn bằng một thứ kim loại màu bạc, chạy thành những đường chỉ uốn lượn như rễ cây.

"Chiếc bát này là của một bà cụ gần đây. Bà mang tới, bảo là bát của mẹ bà để lại. Bà khóc khi thấy nó sứt. Tôi hỏi bà muốn tôi làm nó liền lại không. Bà bảo có. Tôi làm. Nhưng tôi không giấu chỗ sứt. Tôi hàn nó lại, và để cho nó thấy rõ là nó đã từng vỡ."

Anh đưa chiếc bát cho Linh. Cô cầm lấy, ngón tay lần theo đường kim loại mát lạnh. Nó không nhẵn. Nó có những nốt nhỏ, như sẹo trên da. "Bà cụ nói gì ạ?" cô hỏi.

"Bà nhìn một lúc lâu. Rồi bà bảo: 'Giống hệt mẹ tôi. Mẹ tôi cũng có một vết sẹo ở cổ tay, do nồi nước sôi hồi tôi còn nhỏ. Tôi từng ghét vết sẹo đó vì nó nhắc tôi nhớ mẹ đã đau. Nhưng giờ tôi thấy nó đẹp. Nó là mẹ tôi.'" Huy dừng lại, mắt nhìn ra cửa sổ, nơi nắng đang nhạt dần thành màu mật ong. "Bà ấy mang bát về. Tôi nghĩ bà không còn thấy nó là một cái bát vỡ nữa."

Linh đặt chiếc bát xuống, cẩn thận như đặt một vật linh thiêng. Cô nhìn bàn tay mình. Ở cổ tay trái, có một vết sẹo mờ, từ cái lần cô ngã xe đạp hồi mười hai tuổi. Cô chưa từng nghĩ về nó nhiều. Nó chỉ ở đó, một vết tích nhỏ. Nhưng bây giờ, khi nhìn nó, cô chợt nhớ tới bàn tay bà ngoại đã băng bó cho cô đêm đó, bà đã thổi phù phù vào vết thương và nói: "Rồi nó sẽ thành sẹo. Sẹo là chỗ da đã học cách lành lại. Con nhớ điều đó."

Cô nuốt khan. "Vậy còn những thứ không thể hàn lại được thì sao ạ? Những thứ vỡ vụn?"

Huy quay lại nhìn cô. Ánh mắt anh không né tránh, nhưng cũng không dò xét. Nó chỉ ở đó, bình thản. "Có những thứ tôi không nhận sửa. Không phải vì tôi không muốn, mà vì tôi biết mình không đủ khả năng. Nhưng ngay cả khi không hàn được, tôi vẫn giữ chúng lại. Tôi xếp chúng vào một ngăn riêng. Vì một mảnh vỡ vẫn kể được câu chuyện của nó. Nó chỉ không kể theo cách mình mong muốn thôi."

Anh đứng dậy, đi về phía góc xưởng, nơi có một chiếc tủ gỗ thấp. Anh mở ngăn kéo, lấy ra một mảnh gốm nhỏ, hình như là một phần của chiếc đĩa. Nó chỉ còn là một mảnh, mép vỡ không đều. "Cô cầm thử."

Linh đón lấy. Mảnh gốm nhẹ, mát, có một đường vẽ màu xanh lam đã phai. Cô lật qua lật lại, không hiểu gì. "Nó là gì ạ?"

"Tôi không biết. Tôi nhặt được ở bãi rác sau nhà. Có thể nó là một phần của chiếc đĩa ai đó đã ném đi. Nhưng tôi giữ nó lại. Không phải để sửa. Chỉ để nhớ rằng có những thứ đã vỡ theo cách không thể cứu. Và điều đó cũng ổn. Không phải cái gì vỡ cũng cần được hàn lại."

Linh siết nhẹ mảnh gốm trong tay. Cô nghĩ đến mình. Đến những năm tháng cô cố gắng hàn gắn mọi thứ: gia đình, công việc, niềm tin vào bản thân. Cô đã dùng đủ thứ bột trét vô hình, cố làm cho mọi thứ trở lại như cũ. Nhưng càng cố, cô càng thấy mình thất bại. Cô không nhận ra rằng có những thứ cô không cần phải sửa. Cô chỉ cần giữ chúng lại, và nhìn chúng bằng con mắt khác.

Cô đặt mảnh gốm xuống bàn. "Anh có bao giờ thấy mệt không? Khi phải nhìn những vết vỡ mỗi ngày?"

Huy im lặng một lúc lâu. Anh cầm miếng giẻ lên, lau tay, rồi ngồi xuống chiếc ghế đối diện. Lần đầu tiên, Linh thấy anh có vẻ không biết nói gì.

"Có chứ," anh nói, giọng trầm hơn. "Có những ngày tôi chỉ muốn đóng cửa xưởng. Vì mỗi vết vỡ tôi nhìn thấy đều nhắc tôi nhớ đến một vết vỡ của riêng mình. Nhưng rồi tôi nhận ra, nếu tôi bỏ đi, những món đồ này sẽ không ai nhìn. Và đôi khi, chỉ cần có ai đó nhìn thấy thôi, vết vỡ đã bớt nặng hơn một chút."

Anh không nói thêm. Nhưng Linh hiểu. Cô hiểu rằng đằng sau câu nói đó là một câu chuyện khác, một câu chuyện anh chưa kể. Nhưng cô không hỏi. Không phải vì cô không tò mò, mà vì cô biết có những vết nứt cần được nhìn thấy trước khi được gọi tên. Cô đã nhìn thấy vết nứt của anh. Đó là đủ cho hôm nay.

Cô đứng dậy. "Cảm ơn anh vì chiếc đèn. Và vì chiếc bát. Và vì mảnh gốm nữa." Cô mỉm cười, một nụ cười hơi ngượng. "Tôi không biết mình có nên cảm ơn mảnh gốm không. Nhưng tôi nghĩ là có."

Huy đứng lên theo. Anh đưa chân đèn cho cô, gói trong một lớp giấy mềm. "Cô cứ giữ mảnh gốm. Xem như là vật mẫu. Để nhớ rằng không phải cái gì vỡ cũng cần hàn lại."

Linh nhận lấy. Cô bước ra cửa, rồi dừng lại. "Huy này."

Anh ngẩng lên. Đây là lần đầu cô gọi tên anh.

"Có phải lúc nào anh cũng biết món đồ nào cần hàn, món nào không?"

Huy im lặng. Rồi anh nói, chậm rãi: "Không. Tôi đoán thôi. Và đôi khi tôi đoán sai. Nhưng tôi nghĩ, sai cũng không sao. Vì mình vẫn đang ở đó. Vẫn đang nhìn."

Linh gật đầu. Cô bước ra ngoài. Trời đã tối, nhưng không khí vẫn còn ấm. Cô đi về phía căn hộ của bà, tay ôm chân đèn và mảnh gốm. Cô nghĩ đến những vết nứt của mình. Những vết cô đã cố giấu, cố bịt lại, cố làm cho chúng biến mất. Cô nghĩ đến việc có thể, thay vì giấu, cô sẽ học cách nhìn chúng. Như Huy nhìn những món đồ. Như bà nhìn cô. Như vết sẹo trên cổ tay cô, vẫn ở đó, và đã thành một phần của cô.

Khi về đến nhà, cô mở tờ danh sách. Cô viết thêm một dòng nữa, dưới dòng "đã nhìn thấy vết nứt": "không cần phải hàn lại mọi thứ." Cô nhìn nó một lúc, rồi gấp tờ giấy lại, cất vào ngăn kéo. Cô không gạch bỏ dòng nào. Cô để chúng ở đó, như những vết nứt được tô men hổ phách. Những vết tích của một thời đã sống.