Chương 12

Sáng hôm đó trời trong veo, nắng vàng như mật rót xuống từng con phố. Lam đạp xe chậm rãi qua khu chợ cũ, nơi Minh thường ngồi bán báo. Hôm nay không phải để tập hát. Hôm nay là ngày quan trọng.

Cô dừng xe trước một căn nhà nhỏ nằm khiêm nhường bên hông chợ. Cửa đã mở, Minh đang loay hoay lau chùi một tấm bảng gỗ mới tinh. Trên đó, nét chữ nắn nót của Lam ghi: "Sạp Báo Của Minh – Báo Cũ, Niềm Vui Mới".

Minh ngẩng lên, mắt sáng rực: "Chị Lam! Chị đến rồi!"

Lam dựng xe, bước vào. Cô đưa mắt nhìn quanh. Một chiếc kệ gỗ nhỏ đóng bằng những tấm pallet cũ, được sơn lại màu xanh nõn chuối. Một tấm bạt xanh căng trên khung sắt để che nắng. Một chiếc ghế đẩu con cóc sơn đỏ. Và một hộp gỗ đựng tiền, nắp ghi hai chữ "Cảm ơn".

"Chị làm hết chỗ này hả?" Minh hỏi, giọng vẫn còn ngỡ ngàng.

"Chị nhờ mấy anh thợ quen ở nhà hát đóng giúp. Kệ này chắc chắn lắm, em yên tâm." Lam vỗ nhẹ lên thành kệ. "Còn bà ngoại đâu rồi?"

"Bà đang nghỉ trong nhà. Hôm qua bà mệt, nhưng sáng nay bà nói đỡ hơn rồi." Minh vừa nói vừa xếp những chồng báo lên kệ. Những tờ báo cũ được gấp gọn gàng, phân loại theo ngày. Cậu còn cẩn thận đặt một lọ hoa nhỏ xíu bằng nhựa lên góc kệ. "Em muốn sạp báo của mình đẹp nhất chợ."

Lam bật cười. "Nhất định rồi. Nhưng em định bán cho ai? Giờ người ta đọc báo trên điện thoại hết rồi."

Minh gãi đầu, vẻ mặt nghiêm túc lạ thường. "Em biết. Nhưng không phải ai cũng có điện thoại. Mấy bà bán rau, mấy bác xe ôm, mấy em nhỏ trong xóm… Họ vẫn thích báo giấy. Với lại, em bán báo cũ, rẻ hơn. Ai không có tiền, em cho mượn đọc. Đọc xong trả lại, em bán tiếp."

Lam nhìn cậu bé, lòng chợt ấm lên. Cái sạp báo nhỏ xíu này không phải để kiếm tiền. Nó là một ý tưởng. Một cách để Minh không phải đạp xe rong ruổi khắp thành phố dưới nắng mưa, để cậu có chỗ dừng chân, để bà ngoại cậu có thể nhìn thấy cháu mình mỗi ngày.

"Vậy em cần chị giúp gì nữa không?"

Minh lắc đầu, rồi lại gật đầu. "Chị giúp em một việc. Chị đứng ở đây, giả làm khách mua báo đi. Em muốn tập rao."

Lam cười, đứng nép vào bên kệ. Minh hắng giọng, hai tay chống nạnh, rồi cất tiếng rao. Giọng cậu vẫn còn ngượng ngùng, nhưng lần này không run như những lần trước.

"Báo cũ đây! Báo cũ giá rẻ! Ai cần tin tức, ai cần giải trí, ghé qua sạp em một chút!"

Lam vỗ tay. "Hay lắm! Nhưng mà này, em phải rao to hơn. Và cười lên. Người ta mua báo của người vui vẻ, không mua của người mặt mày ủ rũ."

Minh phì cười. "Chị nói y như bà em."

"Vì bà em nói đúng."

Cả hai cùng cười. Tiếng cười vang vọng khắp con hẻm nhỏ, hòa vào tiếng chợ đang dần đông người. Mấy bà bán rau gần đó ngó sang, thấy sạp báo mới, liền gọi nhau. "Ủa, sạp báo của thằng Minh hả? Đẹp quá vậy!"

Minh chạy ra, líu lo mời chào. Lam đứng phía sau, lặng lẽ quan sát. Trong khoảnh khắc, cô thấy mình của nhiều năm về trước. Cô của ngày đầu tiên đứng trên sân khấu, run đến mức quên lời, nhưng vẫn hát. Không phải vì cô tự tin. Mà vì cô yêu tiếng hát của mình. Cũng như Minh yêu cái sạp báo nhỏ này. Không phải vì nó to lớn. Mà vì nó là của cậu.

Đến trưa, nắng bắt đầu gắt. Lam giúp Minh che lại tấm bạt, rồi cả hai vào nhà. Bà ngoại đang ngồi trên chiếc giường tre, tay cầm một tấm ảnh cũ. Thấy Lam, bà nở nụ cười hiền. "Cháu gái, lại đây ngồi với bà."

Lam ngồi xuống bên cạnh. Bà ngoại nắm tay cô, bàn tay gầy guộc, ấm áp. "Bà nghe Minh kể cháu giúp nó nhiều lắm. Cảm ơn cháu."

"Dạ, không có gì đâu bà. Minh giúp cháu nhiều hơn." Lam thành thật.

Bà ngoại nhìn cô, mắt hơi nheo lại. "Cháu hát cho bà nghe một câu được không? Lâu rồi bà không được nghe ai hát."

Lam hơi khựng lại. Cô nhìn Minh, cậu bé gật đầu nhẹ. Lam hít một hơi, rồi cất tiếng. Không phải một bài hát lớn. Chỉ là một câu hát ru cũ kỹ mà cô nhớ mang máng từ thời thơ ấu. Giọng cô vẫn còn khàn nhẹ, nhưng trong trẻo. Nó không còn cố gồng mình để vang xa, mà chỉ thì thầm, như một lời thú nhận.

Bà ngoại nghe xong, khẽ gật gù. "Hay lắm. Giọng cháu hay lắm. Không cần phải cố. Chỉ cần hát thôi."

Lam chớp mắt, ngạc nhiên. "Bà… bà nói giống hệt Minh."

Bà cười, hàm răng đã rụng mấy chiếc. "Vì đó là sự thật. Hát là để vui. Không phải để thi."

Rồi bà quay sang Minh, giọng chợt nghiêm lại. "Minh, con ra ngoài trông sạp đi. Bà muốn nói chuyện với chị Lam một chút."

Minh ngoan ngoãn chạy ra. Lam hơi lo lắng. Bà ngoại nắm tay cô chặt hơn. "Cháu biết không, bà từng hát. Hồi trẻ, bà là ca sĩ của đoàn văn công tỉnh. Nhưng rồi bà mất giọng. Bác sĩ nói bà bị u ở thanh quản. Bà phải mổ. Sau ca mổ, bà không hát được nữa."

Lam sững người. Cô nhìn bà, nhìn cái cổ gầy với vết sẹo mờ theo năm tháng. "Bà… bà từng mất giọng?"

"Ừ. Giống cháu." Bà cười buồn. "Nhưng bà không có ai bên cạnh. Không có ai nói với bà rằng bà hát hay khi bà không cố gồng mình. Bà bỏ hát luôn. Cho đến hôm nay."

Bà ngừng lại, hít một hơi. Rồi bà cất tiếng. Một câu hát ru. Giọng bà khàn đặc, nhưng vẫn đúng nhịp, vẫn ngọt ngào. Lam nghe mà nước mắt trào ra. Cô không ngờ. Sau bao nhiêu năm, sau một ca phẫu thuật tưởng chừng đã cướp đi tất cả, bà ngoại vẫn có thể hát. Không phải hát hay. Mà là hát thật.

"Bà ơi…" Lam nghẹn ngào.

"Bà hát được là nhờ cháu đấy." Bà ngoại nói. "Cháu đến, cháu hát, cháu làm cho thằng Minh vui. Bà nghe thấy, bà nhớ ra. Hóa ra bà vẫn còn giọng. Chỉ là bà quên mất thôi."

Lam ôm bà ngoại, nước mắt thấm ướt vai áo. Cô không biết nói gì. Chỉ ôm, và khóc. Khóc cho bà, khóc cho mình, và khóc cho tất cả những giọng hát đã từng bị lãng quên.

Minh từ ngoài chạy vào, thấy cảnh đó thì đứng sững. "Bà… bà hát lại được rồi hả bà?"

Bà ngoại gật đầu, mắt cũng rưng rưng. "Ừ. Bà hát lại được rồi."

Minh chạy đến, ôm chầm lấy bà và Lam. Ba con người, ba thế hệ, ba số phận. Một cậu bé bán báo. Một nữ ca sĩ từng mất giọng. Một bà lão từng bỏ hát. Họ ngồi đó, trong căn nhà nhỏ, giữa buổi trưa nắng, và cùng nhau cười. Tiếng cười trong veo, không chút toan tính.

Buổi chiều, Lam và Minh đưa bà ngoại ra sạp báo. Bà ngồi trên chiếc ghế đẩu đỏ, tay cầm một tờ báo cũ, miệng cười tươi. Mấy người hàng xóm đi ngang, thấy bà khỏe lại, ai cũng mừng. "Bà Ba ơi, bà hát cho con nghe một câu đi!"

Bà ngoại cười, rồi hát. Giọng khàn khàn, nhưng vang khắp con hẻm. Minh đứng bên cạnh, rao báo. Lam ngồi trên bậc thềm, gảy đàn. Không ai thu âm. Không ai quay phim. Chỉ có nắng, gió, và tiếng hát của ba con người. Một tiếng hát vụng về. Một tiếng hát trong trẻo. Một tiếng hát khàn đặc. Hòa vào nhau, thành một bản hòa ca nhỏ xíu, của những con người nhỏ bé, trong một góc phố nhỏ bé, của một thành phố lớn.

Và có lẽ, đó chính là điều kỳ diệu lớn nhất. Không phải tiếng hát. Mà là những con người đã dám hát, dù không ai nghe. Dám sống, dù cuộc đời chẳng dễ dàng. Dám yêu thương, dù chẳng ai bắt họ phải làm vậy.

Lam nhìn Minh, nhìn bà ngoại, rồi nhìn lên bầu trời xanh. Cô mỉm cười. Cô biết mình sẽ hát lại. Không phải trên sân khấu lớn. Mà ở đây. Ở sạp báo nhỏ này. Với những người đã cứu giọng hát của cô. Và cứu cả cuộc đời cô.

Minh quay sang, nói: "Chị Lam, chị hát đi. Em thích nghe chị hát lắm."

Lam gật đầu. Cô gảy một hợp âm. Rồi cất tiếng. Lần này, cô không hát cho khán giả. Cô hát cho bà ngoại. Cho Minh. Cho chính mình. Và tiếng hát của cô, hòa cùng tiếng rao báo của Minh, hòa cùng tiếng cười của bà ngoại, bay lên, bay xa, tan vào nắng sớm.