Chương 1

Mưa tháng Sáu đổ xuống thành phố như trút, từng hạt nặng trịch đập vào mái tôn xám ngoét ven đường, bắn lên những bông nước trắng xóa rồi tan biến. Minh kéo vành mũ lưỡi trai rách sụp xuống che gần hết khuôn mặt gầy gò, hai bàn tay nhỏ bé siết chặt ghi-đông chiếc xe đạp cũ kỹ đến mức những khớp ngón tay trắng bệch ra. Chiếc xe cà tàng chở sau yên một chồng báo đã ướt sũng, mực in nhòe nhoẹt thành những vệt đen chảy dài xuống mặt giấy. Cậu đạp xe len lỏi qua những con hẻm tối om, nước mưa ngập đến mắt cá chân, bùn đất bắn lên đầy ống quần.

"Báo đây… báo mới đây…"

Giọng cậu khàn đặc, yếu ớt đến mức gần như bị tiếng mưa nuốt chửng. Mấy người đàn bà ngồi trong hiên nhà, tay phe phẩy quạt giấy, liếc ra ngoài rồi lại quay vào, chẳng ai buồn mua một tờ. Minh cắn môi, tiếp tục đạp xe về phía cuối dãy phố, nơi có tiệm thuốc tây nhỏ của bà cụ Tư. Cậu biết hôm nay bà ngoại đã hết thuốc. Đêm qua bà ho suốt, từng cơn co thắt khiến cả người bà run lên như chiếc lá già trước gió. Minh nằm bên cạnh, mắt mở thao láo trong bóng tối, đếm từng tiếng ho và lặng lẽ đếm luôn số tiền ít ỏi trong túi áo.

"Cố thêm chút nữa… cố thêm chút nữa là đủ rồi…"

Cậu thì thầm với chính mình, nước mưa hòa lẫn mồ hôi chảy xuống khóe miệng mặn chát. Chiếc xe đạp lạo xạo lao qua một vũng nước lớn, bánh trước chệnh choạng suýt đổ. Minh vội vàng chống chân xuống đất, giữ thăng bằng cho chồng báo sau yên. Bàn chân trần trong đôi dép nhựa rách buốt lên vì lạnh, nhưng cậu không dám dừng lại. Dừng lại là bà sẽ không có thuốc. Mà bà mà không có thuốc thì…

Cậu lắc đầu thật mạnh, xua đi cái ý nghĩ vừa lóe lên trong đầu. Không được nghĩ bậy. Bà ngoại đã hứa với cậu rằng bà sẽ cố gắng sống thật lâu, sống đến khi Minh lớn khôn, thi đỗ đại học, rồi kiếm được một công việc tử tế. Bà bảo bà muốn nhìn thấy ngày đó. Vậy nên cậu không được phép nghĩ bậy.

Đến ngã tư đường Nguyễn Du, Minh dừng xe lại trước một quán cà phê cóc ven hè. Ông chủ quán, một người đàn ông trung niên bụng phệ, đang ngồi hút thuốc lào sau quầy, nghe tiếng rao liền ngẩng đầu lên.

"Báo gì đó nhóc?"

"Dạ… báo Tuổi Trẻ với Thanh Niên ạ. Hai nghìn một tờ, ông mua giúp cháu đi, trời mưa quá cháu chưa bán được tờ nào…"

Ông chủ quán nhìn cậu bé ướt như chuột lột, thở dài, móc ví ra. "Đưa đây ba tờ. Mà mưa thế này bán gì nữa, về nhà đi con."

Minh líu ríu cảm ơn, run run đếm số tiền vừa nhận được, cộng thêm vào nắm tiền lẻ trong túi áo. Còn thiếu ba nghìn nữa mới đủ mua vỉ thuốc ho cho bà. Cậu đạp xe tiếp về phía cuối phố, nơi có mấy quán nhậu bình dân. Giờ này chắc cũng có vài người ngồi nhậu sớm, biết đâu họ cần báo để gói đồ ăn thừa mang về.

Đúng như cậu đoán, một bàn nhậu gần đó có ba người đàn ông đang ngồi với nhau, chai rượu đã vơi một nửa. Minh tiến lại gần, giọng run run: "Các bác ơi, mua giúp cháu ít báo đi ạ. Trời mưa, cháu chưa đủ tiền mua thuốc cho bà…"

Một người trong bàn nhìn cậu bé ướt sũng từ đầu đến chân, tóc tai dính bết vào trán, môi tím ngắt vì lạnh, bỗng nhiên ánh mắt ông ta dịu lại. Ông ta móc túi, đưa cho Minh một tờ hai mươi nghìn rồi xua tay: "Thôi khỏi thối lại. Mua thuốc cho bà đi cháu."

Minh mở to mắt, cúi gập người cảm ơn rối rít. Cậu nhét số tiền vào túi áo trong, nơi cậu cất giữ tất cả những gì quý giá nhất. Vậy là đủ rồi. Đủ mua thuốc cho bà rồi. Cậu quay xe, đạp thật nhanh về phía tiệm thuốc của bà cụ Tư. Mưa vẫn rơi, nhưng trong lòng cậu bỗng ấm lên lạ thường.

Mua xong vỉ thuốc, Minh đạp xe về nhà. Nhưng khi đi ngang qua Nhà hát Lớn thành phố, cậu bỗng nghe thấy một âm thanh kỳ lạ. Tiếng hát. Một giọng hát trong trẻo đến mức khiến cậu phải bóp phanh, dừng xe lại giữa màn mưa. Giọng hát vọng ra từ một khung cửa sổ nhỏ hé mở trên tầng hai của nhà hát, nơi có ánh đèn vàng vọt hắt ra. Cậu nghe không rõ lời, chỉ thấy từng nốt nhạc bay lên, xoáy vào màn mưa, ngọt ngào và buồn bã đến lạ kỳ.

Minh nín thở, đứng dưới mưa, nghe trọn một đoạn. Cậu không biết đó là ai, cũng không biết người ta đang hát vì lý do gì. Nhưng có một điều cậu cảm nhận rất rõ: tiếng hát đó đẹp đến mức khiến cậu quên đi cái lạnh buốt đang bám vào da thịt, quên đi cơn đói đang cồn cào trong bụng, quên cả chiếc xe đạp cũ kỹ đang rung lên dưới mưa. Chỉ có tiếng hát ở lại, vang vọng trong tâm trí cậu bé mười hai tuổi đang cố gắng xoay xở giữa thành phố rộng lớn này.

Tiếng hát bỗng nhiên ngắt quãng. Một tiếng động mạnh vang lên từ bên trong, rồi im bặt. Minh giật mình, chồm người về phía trước như để nghe thêm, nhưng không còn gì nữa. Chỉ còn tiếng mưa rơi đều đều trên mái nhà hát, và ánh đèn vàng mong manh nơi khung cửa sổ nhỏ vẫn chưa tắt.

Cậu đứng đó thêm một lúc lâu, nước mưa chảy dọc sống mũi, nhỏ giọt xuống cằm. Trong lòng cậu bỗng dấy lên một cảm giác kỳ lạ, vừa tò mò, vừa lo lắng. Không biết người hát là ai? Có phải là một ca sĩ nổi tiếng không? Và tại sao tiếng hát ấy lại buồn đến vậy? Cậu tự hỏi, nhưng rồi lại tự trả lời: Thôi, về nhà thôi. Bà ngoại đang đợi thuốc.

Minh quay xe, đạp về phía con hẻm nhỏ dẫn vào khu nhà ổ chuột ven sông. Trước khi rẽ vào hẻm, cậu ngoái đầu nhìn lại nhà hát một lần nữa. Ánh đèn vàng vẫn sáng lặng lẽ trong màn mưa xám xịt. Cậu chợt nghĩ, nếu một ngày nào đó cậu có đủ tiền, cậu sẽ mua một chiếc vé vào trong nhà hát ấy. Cậu sẽ ngồi ở hàng ghế đầu, nghe người ta hát, nghe cho thỏa thích. Nhưng nghĩ đến đó, cậu lại bật cười. Tiền đâu mà mua vé. Tiền đó để mua thuốc cho bà còn hơn.

Về đến nhà, Minh cẩn thận lau khô người, thay bộ quần áo cũ nhưng còn khô ráo duy nhất trong tủ. Cậu rót nước ấm, bẻ vỉ thuốc, đưa cho bà ngoại đang nằm co ro trên chiếc giường tre ọp ẹp. Bà ngoại mở mắt nhìn cậu, đôi mắt đục ngầu vì tuổi tác ánh lên vẻ xót xa.

"Con lại đi bán báo dưới mưa à? Khổ thân con tôi…"

Minh lắc đầu, cố nở nụ cười thật tươi: "Không sao đâu bà. Con bán hết báo rồi, lại còn được cho thêm tiền nữa. Bà uống thuốc đi, rồi ngủ một giấc, mai bà sẽ khỏe."

Bà ngoại uống thuốc, rồi nắm lấy bàn tay nhỏ bé, lạnh cóng của Minh, khẽ vỗ về. Cậu ngồi bên giường, đợi cho bà ngủ thiếp đi, rồi mới lặng lẽ thu dọn mọi thứ. Nhưng khi đang lau lại chiếc xe đạp, trong đầu cậu lại vang lên tiếng hát lúc chiều. Nó vẫn còn đó, nguyên vẹn, trong trẻo, ám ảnh. Cậu chợt tự hỏi: Người hát có phải đang buồn lắm không? Buồn như chính cậu bây giờ, khi cứ phải cố gắng mỗi ngày mà không biết ngày mai sẽ thế nào?

Đêm đó, Minh nằm cạnh bà, nghe tiếng thở đều đều của bà hòa cùng tiếng mưa rơi ngoài mái hiên. Trước khi chìm vào giấc ngủ, cậu tự hứa với lòng mình: Ngày mai, nếu bán báo xong sớm, cậu sẽ quay lại nhà hát ấy. Chỉ để nghe thêm một lần nữa. Chỉ để xem người hát ấy là ai. Cậu không biết rằng, chính tiếng hát ấy sẽ thay đổi cuộc đời cậu mãi mãi.