Chương 29

Sáng hôm sau, trời chưa sáng hẳn. Lâm đã ngồi ở bậc thềm, điếu thuốc cháy dở trong tay, nhìn ra khoảng sân đầy cỏ dại ướt sương. Anh không ngủ được. Cả đêm qua, sau khi bế con gái ra khỏi nhà, anh đã chở vợ con về nhà nghỉ duy nhất còn mở cửa ở ven thị trấn. Căn phòng ẩm mốc, cái quạt trần kêu cót két, nhưng họ không dám ở lại ngôi nhà của ông nội. Không ai dám.

Hạnh bước ra, khoác chiếc áo len mỏng, tóc còn rối. Cô ngồi xuống bên cạnh anh, im lặng một lúc lâu rồi mới nói:

"Anh định làm gì với căn nhà?"

Lâm hút nốt hơi thuốc cuối, dụi tắt dưới gót giày.

"Bán. Hoặc để đó. Anh không quay lại nữa."

Hạnh không đáp ngay. Cô nhìn về hướng ngôi nhà cũ, dù từ đây chỉ thấy được mấy ngọn cây sau mái tôn của khu chợ.

"Con bé ngủ ngon không?" Lâm hỏi.

"Ngủ ngon. Không mộng du. Không nói gì. Sáng nay còn đòi ăn bánh mì." Hạnh ngừng một chút, rồi hạ giọng, "Nhưng em không dám nhìn vào mắt nó, anh ạ. Em cứ nhớ bức vẽ đó."

Lâm không nói gì. Anh cũng đang nghĩ về bức vẽ. Người đàn bà không mặt, đường hầm tối om, và dòng chữ nguệch ngoạc như của một đứa trẻ vừa biết viết. Con bé mới năm tuổi. Nó chưa từng được dạy viết chữ "bà" một cách rõ ràng đến thế. Vậy mà ở đó, nét chữ run rẩy ấy lại hiện lên như một lời khẳng định.

Buổi trưa, Lâm gọi điện cho chú Thịnh, người trông coi nhà thờ họ và cũng là người duy nhất trong gia đình còn nhớ chuyện cũ. Chú nghe máy, im lặng rất lâu sau khi Lâm kể lại mọi chuyện.

"Con đã mở cửa hầm rồi à?" Chú Thịnh hỏi, giọng khàn đặc.

"Con đập luôn cả bức tường gạch, chú ạ. Nó sập rồi. Cái hầm đó… giờ chỉ còn là đống đổ nát."

"Đống đổ nát." Chú Thịnh lặp lại, giọng như đang cân nhắc từng chữ. "Con có chắc là nó đã sập không? Hay chỉ là con không còn nhìn thấy lối vào nữa?"

Lâm thấy lạnh sống lưng. Anh nhớ lại cơn gió lạnh thổi qua đêm qua, tiếng thở dài trầm ấm, và câu nói thì thầm ấy. "Cảm ơn con. Cuối cùng thì mẹ cũng có cửa rồi."

"Chú ơi," Lâm hỏi, "người đàn bà đó là ai vậy? Ông nội con… ông đã giam ai dưới đó?"

Đầu dây bên kia im lặng hồi lâu, đến mức Lâm tưởng chú đã cúp máy. Rồi giọng chú vang lên, rất khẽ:

"Không phải ông giam. Ông chỉ giữ cửa. Còn người bị giam… là bà nội của con."

Lâm sững người. Bà nội anh mất khi anh còn nhỏ, anh chỉ nhớ mang máng một người đàn bà gầy gò, tóc búi cao, hay ngồi ở góc sân nhìn ra đường. Nhưng gia đình chưa bao giờ nói bà mất vì bệnh gì. Chỉ bảo là "bà đi xa". Hóa ra, bà chưa bao giờ đi đâu cả. Bà ở ngay dưới chân họ, suốt bao nhiêu năm.

"Ông nội con làm vậy vì sợ." Chú Thịnh tiếp tục, giọng run run. "Bà ấy không giống người bình thường. Bà ấy… nhìn thấy những thứ người khác không thấy. Hồi đó cả họ sợ. Ông con thương bà, nhưng ông không biết làm cách nào khác. Ông xây căn hầm đó, khóa lại, và tự nhủ là để bảo vệ bà khỏi thế giới bên ngoài. Nhưng thật ra, ông đang tự nhốt mình trong nỗi sợ."

Lâm cúp máy. Anh ngồi thật lâu, nhìn bàn tay mình. Những ngón tay đã từng cầm búa đập vỡ bức tường. Những ngón tay đã từng bế con gái lên khỏi căn nhà đó.

Chiều hôm đó, Lâm quay lại ngôi nhà một mình. Hạnh phản đối, nhưng anh nói chỉ cần kiểm tra lần cuối, rồi sẽ gọi người đến niêm phong. Anh mang theo một cây đèn pin và một chiếc búa, dù không biết mình sẽ đập cái gì nữa. Căn nhà im lặng như tờ. Nắng chiều xiên qua cửa sổ, đổ những vệt vàng vọt xuống sàn gỗ đã mục. Lâm bước vào phòng khách, nơi bức vẽ của con gái vẫn còn nằm trên mặt bàn. Anh định gom nó lại, đốt đi. Nhưng khi cầm tờ giấy lên, anh chợt khựng lại.

Bức vẽ đã thay đổi.

Vẫn là người đàn bà không mặt, vẫn chiếc ghế, vẫn cánh cửa dẫn xuống đường hầm. Nhưng lần này, bên trên đường hầm, có thêm một ô vuông nhỏ. Một cửa sổ. Nét vẽ mới, bằng bút sáp màu xanh, nguệch ngoạc nhưng rõ ràng. Và bên cạnh cửa sổ ấy, một dòng chữ khác, cũng run rẩy, nhưng lần này là nét chữ của người lớn, mảnh và thanh thoát:

"Cho mẹ nhìn thấy trời."

Lâm đứng chết lặng. Anh không biết ai đã vẽ thêm. Con gái anh đang ở nhà nghỉ với Hạnh. Cửa nhà đã khóa. Không ai vào đây được. Vậy mà tờ giấy trong tay anh lại ấm, như vừa được ai đó cầm lên, đặt xuống. Như thể có người đã ngồi đây, cẩn thận vẽ thêm một ô cửa sổ nhỏ, chỉ để được nhìn thấy bầu trời.

Anh quỳ xuống, nhìn về phía căn hầm. Đống gạch đổ nát vẫn nằm đó, nhưng không còn lạnh lẽo như đêm qua. Ánh nắng chiều tràn qua khung cửa sổ phòng khách, hắt xuống sàn, chạm tới mép hầm. Lâm nghe thấy tiếng gió, rất nhẹ, thổi qua những viên gạch vụn, mang theo mùi đất ẩm và một thoáng hương hoa cau. Anh không sợ nữa. Anh chỉ thấy buồn. Một nỗi buồn sâu thẳm, như thể anh vừa hiểu ra điều gì đó quá muộn.

Tối hôm đó, Lâm gọi thợ đến niêm phong căn nhà. Họ đóng ván lên tất cả các cửa sổ, dán giấy niêm phong lên cửa chính. Lâm đứng nhìn, lòng trống rỗng. Trước khi rời đi, anh quay lại, đặt tờ giấy vẽ của con gái lên bậc thềm, dưới ánh đèn đường vàng vọt. Anh không biết mình làm vậy để làm gì. Chỉ là anh không nỡ mang nó đi. Không nỡ đốt nó. Anh để nó lại, cho người đàn bà dưới hầm. Cho bà nội anh.

Đêm cuối cùng ở nhà nghỉ, Lâm nằm cạnh vợ, nghe tiếng thở đều đều của con gái nhỏ. Hạnh đã ngủ, nhưng tay cô vẫn nắm chặt lấy tay anh, như sợ buông ra thì mọi thứ sẽ tan biến. Lâm nhắm mắt, nhưng không ngủ được. Anh nghĩ về căn nhà, về ông nội, về những gì đã xảy ra. Anh không biết mình có nên tin vào những gì mình đã thấy không. Nhưng anh biết một điều: từ giờ, mỗi khi con gái anh vẽ một cửa sổ, anh sẽ không bao giờ xé nó đi nữa.

Gần sáng, con gái anh cựa mình, rồi ngồi dậy. Con bé không khóc, không mộng du. Nó chỉ lặng lẽ bò ra khỏi giường, đến bên chiếc bàn nhỏ trong phòng, nơi có tập giấy và hộp bút màu. Lâm giả vờ ngủ, hé mắt nhìn. Con bé cầm bút, cúi xuống, vẽ rất chậm, rất tập trung. Rồi nó đặt bút xuống, quay lại giường, nằm xuống, nhắm mắt, như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Lâm đợi con ngủ hẳn, mới nhẹ nhàng bước ra bàn. Tờ giấy trắng đã có thêm một bức vẽ mới. Lần này, không có người đàn bà không mặt. Chỉ có một ngôi nhà nhỏ, mái ngói đỏ, và một ô cửa sổ mở toang. Bên trong cửa sổ, một người đàn bà tóc búi cao đang ngồi, khuôn mặt không rõ nét, nhưng trên môi bà có một nụ cười. Dưới bức vẽ, con gái anh viết, nét chữ non nớt nhưng rõ ràng: "Bà bảo con cảm ơn bố."

Lâm đứng đó, nước mắt chảy xuống, không lau. Anh không biết mình đang khóc vì sợ, vì thương, hay vì nhẹ nhõm. Anh chỉ biết một điều: căn nhà đó, căn hầm đó, sẽ không còn ai phải chờ đợi nữa. Cửa đã mở. Và lần này, là mở thật.

Sáng hôm sau, gia đình anh rời khỏi thị trấn. Xe chạy qua ngôi nhà cũ, Lâm không quay đầu lại, nhưng anh biết, ở đâu đó trong căn nhà đã bị niêm phong ấy, có một ô cửa sổ nhỏ vừa được vẽ thêm. Và có lẽ, chỉ có lẽ thôi, một người đàn bà đang ngồi đó, nhìn ra ngoài, lần đầu tiên sau bao nhiêu năm, nhìn thấy bầu trời.