Tiệm Cơm Chay Của Bà Nội - Chương 10

Người thợ điện tên Tâm, dáng người nhỏ thó nhưng đôi tay thoăn thoắt, loay hoay một mình ngoài cột điện trước hiên tiệm suốt hơn nửa giờ. Trang bận pha trà, rót ra chiếc tách sứt men bà nội để lại, nhưng chưa kịp mời thì đoạn tin nhắn của ông Đạt cứ lởn vởn trong đầu như một vết dầu loang.

Di chúc do luật sư của ông ta soạn.

Nếu vậy, tại sao bà nội lại để nó vào phong bì ố vàng, giấu trong ngăn tủ gỗ nơi góc bàn thờ, nơi chỉ có người trong nhà mới biết? Nếu vậy, tại sao chữ ký của bà – run rẩy, mực xanh đã ngả màu – lại nằm ngay dưới dòng chữ “để lại cho cháu gái Nguyễn Thị Trang”?

— Cô Trang ơi, lại đây chút! – Tâm gọi vọng từ ngoài sân.

Trang đặt tách trà xuống, bước ra. Tâm đang chỉ vào hộp điện tổng gắn sau cột gỗ, mặt hộp đã hoen gỉ. Anh ta cạy nắp, đèn pin nhỏ trong tay rọi vào trong.

— Dây trong này bị cắt đứt hai chỗ, gọn ghẽ lắm. Không phải chuột cắn, cũng không phải mục tự nhiên. Ai đó lấy kìm cắt. – Tâm ngẩng lên, ánh mắt nghiêm lại. – Tôi nói thẳng, chị nên cẩn thận. Cắt kiểu này để cho chập, cho cháy. May lúc đó nhà chưa xài nhiều điện.

Trang khẽ nhíu mày. Cô nhớ lại đêm mất điện, những giọt nến chảy dài trên bàn, những chiếc đèn pin dân làng mang tới, tiếng nói râm ran trong sân. Đêm đó cô đã tưởng chỉ là sự cố. Giờ thì không còn ngây thơ nữa.

— Anh sửa được không?

— Được. Nhưng tôi thay luôn dây mới cho chắc. Chị em ngoài này ở một mình, hơi đâu mà sống chung với mối nguy.

Trang gật đầu, định quay vào lấy tiền thì thấy bé Tí dắt chiếc xe đạp cũ lọc cọc ngoài cổng. Trán thằng bé dán một miếng băng cá nhân nhỏ hình con thỏ. Tay áo rách một đường, đã được khâu lại bằng chỉ trắng to bản, mũi khâu vụng về – chắc là ông ngoại khâu cho.

— Bé Tí, sao trán con bị gì đó? – Trang ngồi xuống, đưa tay phủi vụn bụi trên vai áo nó.

— Dạ… hôm qua con bị té xe. Tại con vội quá. – Bé Tí cúi mặt, ngón tay xoay vô lăng cũ. – Nhưng mà không đau lắm đâu. Con tự chạy được tới đây, mà phải đi đường vòng.

— Đường vòng?

— Dạ. Con không dám đi ngang trước tiệm tạp hóa. Lũ bạn nói… – Thằng bé ngừng lại, hít mũi một cái.

Trang im lặng. Cô đã nghe cô Hạnh kể về mấy tờ rơi. Rằng tiệm cơm “nấu bằng nồi gang gỉ sét”, rằng “dầu ăn để quá hạn”, rằng “khách ăn vô phải đau bụng”. Những câu chữ được in rõ ràng trên giấy trắng, nhưng ẩn sau nó là bàn tay nào thì ai cũng đoán được. Chỉ là không ai nói ra.

— Bạn con nói gì?

— Nói bà con bỏ đi rồi, tiệm dơ. Nói con ăn cơm thừa của bà, ngu người. – Bé Tí ngẩng lên, mắt long lanh nước nhưng cố không để rớt. – Nhưng mà con biết tiệm sạch. Con phụ rửa chén mà.

Trang đưa tay xoa đầu thằng bé, cổ họng nghẹn một khối gì đó không gọi được thành tên. Bé Tí mười tuổi, mồ côi cả cha lẫn mẹ, ở với ông ngoại đau khớp không đi lại được nhiều. Trước đây mỗi chiều bà nội nấu cơm, thằng bé lại ngồi ở chiếc ghế đẩu ngoài hiên, ăn hết hai chén rồi phụ dọn, phụ quét. Bà nội từng nói nó là “đứa nhỏ có lộc ăn”, ăn cơm chay mà má đỏ hồng lên.

Bây giờ bà không còn. Con nít ngoài chợ đã biết dùng miệng người lớn để chọc nhau.

— Vô, con ăn miếng cơm rồi phụ dì dọn bếp. – Trang đứng lên, kéo tay bé Tí.

— Nhưng hôm nay tiệm đâu có mở?

— Không mở cho khách. Nhưng dì cháu mình ăn. Được chứ?

Bé Tí nhìn cô, rồi nhoẻn miệng cười, chiếc răng sún lộ ra ngộ nghĩnh. Tâm ngoài sân vừa vặn xong ốc vít cuối cùng, đứng dậy phủi tay.

— Dây mới rồi. Chạy ngon lành. Chị đóng tiền công tùy hỷ, tôi ghi hóa đơn.

Trang trả tiền, cảm ơn. Tâm gom đồ nghề, lúc bước ra cổng còn quay lại nói:

— À, cô Thảo có nhắn một câu. Nói rằng nếu chị cần gì, cứ gọi cô ấy. Đừng sợ.

Trang gật đầu, nhưng trong lòng thì chưa kịp hiểu hết ý câu đó. Đừng sợ — nghe nhẹ như lời an ủi, mà nặng như lời thú nhận.

—–

Buổi trưa, Trang mở sổ tay của bà ra một lần nữa. Cuốn sổ bìa da sờn, mép giấy ngả màu như màu nắng cũ trên rơm. Cô lật đến trang có dòng chữ hôm qua cô viết thêm. “Bà ơi, con nhận. Mười hai tháng. Con sẽ giữ.”

Phía dưới dòng đó, bỗng dưng cô không nhớ tối qua mình có ghi thêm gì. Vậy mà trên trang giấy giờ có mấy chữ nhỏ, không phải nét chữ của Trang, cũng không phải chữ bà – nét chữ nghiêng nghiêng, mảnh như tăm, viết bằng bút mực không xanh không tím:

“Cháu giữ được thì giữ. Còn không, bà cũng không giận.”

Trang chộp lấy cuốn sổ đưa lên sát đèn. Mực còn tươi, bóng loáng như vừa khô hôm nay. Mùi mực thoang thoảng, lẫn với mùi giấy ẩm. Cô đứng bật dậy, nhìn quanh. Trong nhà chỉ có tiếng quạt trần kêu cạch cạch, bé Tí ngồi ngoài sân nhặt rau, ngoài kia tiếng xe tải chạy xa xa.

Không ai có thể viết vào đó ngoài cô. Trừ phi ai đó đã lẻn vào trong buổi trưa. Trừ phi – Trang lắc đầu, gạt ý nghĩ đi – chẳng có gì là ma thuật ở đây hết. Chỉ có người. Và nếu là người, kẻ đó biết bà để sổ ở đâu, biết Trang đang đọc trang nào, và biết quá rõ ruột gan cô cháu.

Cô gọi cho cô Thảo.

— Dạ, Trang hả em? – Giọng cô Thảo bên kia hỏi nhỏ, như đang ở nơi đông người.

— Cô Thảo, cô có dặn người đến viết gì vào sổ của bà tôi không?

— Viết gì cơ? Chị chỉ nhờ anh Tâm sửa điện thôi. Em nói rõ xem nào.

Trang kể lại, giọng nén xuống. Đầu dây bên kia im lặng vài giây.

— Trang nghe đây. – Cô Thảo chuyển giọng, nghiêm hẳn. – Di chúc bà để lại, nếu do luật sư của Trường Thịnh soạn, thì nó thuộc dạng di chúc có công chứng hoặc có người làm chứng. Một người như bà em, không thể tự nhiên có bản đó nếu không được đưa. Vấn đề là ai đưa, đưa khi nào. Em để ý giấy tờ, sổ sách xem có chữ ký nào khác không, hoặc một cái tên nào lạ không.

— Có. – Trang ngập ngừng, rồi nhìn xuống bàn thờ. – Có một phong bì để trên đó, người ta để lại. Tên người gửi là “anh Ba Cần”.

— Ba Cần… – Cô Thảo lặp lại, giọng trầm xuống. – Em giữ nguyên hiện trạng, đừng mở. Chị sẽ tìm xem đó là ai.

Trang cúp máy. Ngoài sân, bé Tí đã nhặt xong rổ rau muống, mang vào bếp để trên chạn. Thằng bé đứng bên bồn nước rửa tay, khẽ hỏi:

— Dì Trang ơi, hôm nay mình nấu gì?

Trang mở sổ tay, lật đến một trang gần cuối. Một công thức viết bằng nét chữ run của bà:

“Canh chua lá me – cho người đang chờ đợi. Me chín, nêm đường phèn, ớt bỏ hột. Đừng cho cà chua, người chờ tin không cần vị chua cay.”

Cô đọc dòng chữ thêm một lần nữa, rồi nhìn bé Tí. Thằng nhỏ đang chờ. Không phải chờ cơm. Nó chờ một điều gì đó lớn hơn, một người lớn nào đó nói với nó rằng nó vẫn còn chỗ để về.

— Canh chua lá me. – Trang nói, giọng nhẹ như đang đọc thơ. – Nhưng mà dì chưa nấu bao giờ hết.

— Con biết bà nấu. – Bé Tí bước lại, hai tay bưng chén nước. – Bà nói me chín phải hái trên cây, không mua me chua ngoài chợ. Bà nói vậy bao giờ cũng ngon.

Trang nhìn ra sân. Cây me già trước hiên, tán lá xanh rậm, trái chín lủng lẳng như những chiếc chuông nâu. Bà nội từng trồng nó năm nào, nghe nói lúc ba Trang còn nhỏ. Bây giờ ba cô đã đi biền biệt, cây me còn nguyên đó, đứng chờ mỗi mùa trái chín.

— Vậy mình hái me. – Trang đứng lên. – Nhưng mà trước tiên, có chuyện này quan trọng hơn.

Cô bước lại ngăn bàn thờ, mở ngăn kéo. Phong bì ố vàng vẫn nằm im. Bên cạnh nó, tờ di chúc đã được đặt xuống dưới. Trang kéo một băng ghế đẩu ngồi ngay trước bàn thờ, một bên là di ảnh bà, một bên là phong bì bí mật. Cô nói nhỏ, không với bé Tí, không với bà, mà với chính mình.

— Nếu cái này là do luật sư của ông Đạt soạn thật, thì nghĩa là bà biết trước. Bà biết Trường Thịnh sẽ đến.

Bé Tí ngồi xuống cạnh cô, chân đu đưa. Thằng bé ngẩng mặt lên, nói như đinh đóng cột:

— Bà biết hết mà. Bà nói trước cho con rồi. Bà nói: “Tí à, sau này dì Trang về, con chỉ dì đường. Bà đi đây.”

Trang quay phắt lại.

— Con nói gì? Bao giờ?

— Dạ… lâu rồi. Hôm bà nằm trong bệnh viện, con vô thăm. Bà nắm tay con. Bà nói con chỉ đường cho dì Trang. – Bé Tí chớp mắt, giọng ngây thơ. – Con hỏi đường nào, bà nói “đường vô tiệm”.

Trang im lặng, lòng bàn tay cô bấu chặt vào mép bàn thờ. Cơn giận dâng lên vừa phải, rồi vơi đi, nhường chỗ cho một cái gì đó trống rỗng. Bà biết hết. Bà chưa từng giận cô bỏ quê nhiều năm. Bà chỉ khất lại một lời hẹn, một nơi để cô quay về mà thôi.

Cô đứng dậy, bước ra sân hái me. Bé Tí lon ton theo sau. Trong lúc ngửa tay hái trái me chín, Trang nghe tiếng máy xe tắt trước cổng. Cô ngoái lại. Một chiếc ô tô đen nhả khói già đỗ bên ngoài. Cửa mở. Ông Đạt bước xuống, áo sơ mi trắng đóng thùng, giày tây bóng loáng dẫm lên nền gạch mộc đỏ. Ông ta cầm theo một xấp giấy, mặt lạnh tanh, mắt quét qua cây me, đống củi bếp, rồi dừng lại nơi bé Tí.

— Cô Trang, tôi đến để nói chuyện pháp lý. – Ông Đạt cười, nửa thân thiện nửa kẻ cả. – Về việc di chúc. Tôi khuyên cô nên có mặt đầy đủ giấy tờ.

Trang siết trái me trong tay, nước me chua rịn ra kẽ ngón. Bé Tí nép sau lưng cô, im không một tiếng.

— Ông vào nhà đi. – Trang nói, giọng bình tĩnh đến mức bản thân cô cũng bất ngờ. – Tôi cũng vừa có vài câu muốn hỏi thẳng ông.

Ông Đạt bước lên bậc tam cấp. Trời đang chuyển nắng, bóng ông ta phủ dài trên nền gạch như một vệt mực loang. Trang biết rằng, phía sau cánh cửa kia, trong ngăn bàn thờ, có một phong bì khác chưa mở. Và cô tự hỏi liệu cái tên “Ba Cần” có phải là người đã viết dòng chữ lạ trong sổ bà hay không – dòng chữ nhỏ như sợ người khác đọc thấy:

“Cháu giữ được thì giữ. Còn không, bà cũng không giận.”