Chương 12

Đêm cuối cùng trước ngày đại lễ, Đinh Bộ Lĩnh ngồi một mình bên bến sông Hoàng Long. Trăng thượng tuần treo lơ lửng trên đỉnh núi, ánh bạc trải dài trên mặt nước, như tấm lụa ai trải sẵn chờ người về. Chàng đặt ba mảnh trống đồng trước mặt. Mảnh thứ nhất khắc hình chim Lạc, mảnh thứ hai mang họa tiết thuyền và người chèo, mảnh thứ ba – mảnh tìm được nơi miền ngược – in sâu hình mặt trời tỏa sáng. Ba mảnh rời rạc suốt bao năm, giờ đây nằm cạnh nhau, khe hở giữa chúng vẫn còn nhưng linh khí đã bắt đầu rung lên như hơi thở của đất trời.

Tán Viên bước đến, tay ôm một bó đuốc đã tắt. Nàng ngồi xuống cạnh chàng, không nói gì, chỉ nhìn ba mảnh trống. Một lúc lâu, nàng mới khẽ cất tiếng: "Chàng đã nhìn chúng suốt canh giờ rồi. Có điều gì khiến chàng băn khoăn?"

Đinh Bộ Lĩnh không rời mắt khỏi mặt trống. "Ta đang nghĩ – khi ba mảnh này ghép lại, liệu tiếng trống có còn vang vọng như thuở ban đầu? Hay ta đã đánh mất thanh âm nào đó trên đường đi?"

Tán Viên đặt bó đuốc xuống, chạm nhẹ vào tay chàng. "Chàng đã đi từ Cổ Loa đến tận núi Tản, qua bao nhiêu làng mạc, gặp bao nhiêu con người. Nếu có thanh âm nào bị mất, thì cũng đã có thanh âm mới sinh ra. Đó là lẽ tự nhiên của đất trời."

Chàng im lặng hồi lâu, rồi gật đầu. "Nàng nói phải. Ngày mai, chúng ta sẽ ghép trống. Và ta sẽ lên ngôi, không phải để làm vua của một vùng đất, mà để giữ cho tiếng trống này mãi mãi vang xa."

Sáng hôm sau, trời trong như ngọc. Dân chúng từ các ngả đường đổ về kinh đô Hoa Lư. Người từ đồng bằng mang theo lúa gạo, người miền ngược cưỡi ngựa chở theo thổ sản, người ven biển chèo thuyền chở cá khô và muối trắng. Tất cả đều hướng về quảng trường lớn trước cung điện mới dựng, nơi ba mảnh trống đồng đã được đặt trên đài cao, chờ giờ lành.

Đinh Bộ Lĩnh mặc áo hoàng bào thêu hình rồng bay, đầu đội mũ miện kết bằng lông chim trĩ trắng. Chàng đứng giữa quảng trường, trước mặt là muôn dân, sau lưng là cung điện còn thơm mùi gỗ mới. Ông thầy bói mù đứng bên trái, tay cầm cây gậy gỗ trắc, miệng lẩm nhẩm đọc lời chúc tụng trời đất. Người thợ rèn già đứng bên phải, tay cầm chiếc búa nhỏ đã đánh thức từng mảnh trống từ trong lòng đất. Tán Viên đứng sau chàng, mặc áo lụa trắng, tóc búi cao, mắt ngời sáng.

Khi mặt trời lên đến đỉnh đầu, Đinh Bộ Lĩnh bước lên đài. Chàng cầm chiếc búa từ tay người thợ rèn già, giơ cao, rồi nhẹ nhàng gõ vào mép mảnh trống thứ nhất. Một tiếng vang trầm ấm dội khắp quảng trường, như tiếng sấm đầu mùa báo hiệu mưa thuận gió hòa. Chàng gõ tiếp mảnh thứ hai. Tiếng vang trong và cao hơn, như tiếng hạc giữa trời xanh. Rồi mảnh thứ ba – tiếng vang rền, dài, như tiếng thác đổ từ núi cao xuống biển cả.

Ba mảnh trống rời nhau, tiếng vang khác biệt. Nhưng khi chàng đặt chúng cạnh nhau, dùng búa gõ một cái thật mạnh vào giữa, ba mảnh khẽ rung lên, rồi như có bàn tay vô hình kéo lại, chúng dính liền thành một khối. Một chiếc trống đồng hoàn chỉnh, mặt trống in hình mặt trời ở giữa, chim Lạc bay lượn chung quanh, thuyền và người chèo nối nhau thành vòng tròn bất tận.

Đinh Bộ Lĩnh đặt búa xuống, hai tay nâng chiếc trống lên. Chàng hít một hơi sâu, rồi giơ cao. Tiếng trống đồng vang lên – không phải do ai đánh, mà tự thân nó rung động, như thể đất trời đã chờ đợi giây phút này suốt nhiều thế kỷ. Tiếng trống vang qua quảng trường, vang qua cung điện, vang qua núi rừng, vang qua sông biển. Người dân đang cúi đầu, nghe tiếng trống, bỗng ngẩng lên. Trong mắt họ, ánh lên một thứ ánh sáng chưa từng có – ánh sáng của tự do, của đoàn kết, của một dân tộc vừa tìm lại được tiếng nói của tổ tiên.

Tán Viên bước lên đài, hai tay dâng một tấm vải đỏ. Trên đó, thêu ba chữ vàng rực rỡ: Đại Cồ Việt. Đinh Bộ Lĩnh nhận tấm vải, giơ cao cho muôn dân thấy. Chàng nói, giọng vang vọng khắp quảng trường: "Hỡi muôn dân! Từ hôm nay, đất nước ta không còn chia cắt. Từ núi Tản đến sông Đằng, từ biên giới phía bắc đến bờ biển phía đông, tất cả là một khối. Ta lấy hiệu là Đinh Tiên Hoàng, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt. Chúng ta sẽ xây dựng một đất nước thái bình, nơi tiếng trống đồng vang vọng khắp non sông!"

Muôn dân đồng thanh hô vang: "Vạn tuế! Vạn tuế! Đại Cồ Việt vạn tuế!" Tiếng hô như sóng dậy, hòa cùng tiếng trống đồng vẫn đang ngân nga, tạo thành một bản hòa âm kỳ diệu. Ông thầy bói mù đứng bên cạnh, nước mắt lăn dài trên má. Ông khẽ nói, giọng run run: "Ta đã nghe tiếng trống này từ thuở còn sáng mắt. Đêm nay, dù mù lòa, ta vẫn thấy được bình minh."

Người thợ rèn già cúi đầu, hai tay chắp trước ngực. "Tôi đã đánh thức ba mảnh trống từ trong lòng đất. Nhưng chính chàng trai này mới là người thổi hồn vào chúng."

Đinh Bộ Lĩnh quay sang Tán Viên. Chàng đặt chiếc trống đồng xuống, rồi nắm lấy tay nàng. Trước muôn dân, chàng nói: "Tán Viên – nàng không chỉ là người bạn đồng hành trên con đường đi tìm trống. Nàng là người đã giữ cho ta niềm tin khi mọi thứ tưởng như sụp đổ. Hôm nay, ta lập nàng làm hoàng hậu, để cùng ta gìn giữ đất nước này, cho đến khi tiếng trống đồng vang đến tận cháu con muôn đời."

Tán Viên quỳ xuống, hai tay nâng vạt áo. "Thần thiếp xin nguyện một lòng, cùng bệ hạ giữ gìn non sông." Đinh Bộ Lĩnh đỡ nàng dậy, trao cho nàng một chiếc trống đồng nhỏ, đúc theo hình chiếc trống thiêng, tượng trưng cho trách nhiệm và tình yêu.

Đêm hôm đó, kinh đô Hoa Lư chưa bao giờ rực rỡ đến thế. Đèn lồng treo khắp các ngả đường, tiếng nhạc, tiếng hát, tiếng cười nói vang khắp nơi. Trên đài cao, chiếc trống đồng được đặt trong một khám thờ bằng gỗ quý, hương trầm tỏa ngát. Đinh Bộ Lĩnh cùng Tán Viên đứng bên cạnh, nhìn xuống muôn dân đang vui mừng. Chàng khẽ nói với nàng: "Ngày mai, chúng ta sẽ bắt đầu xây dựng. Sẽ có những khó khăn, những thử thách mới. Nhưng ta tin, khi tiếng trống này còn vang, dân tộc này còn đứng vững."

Tán Viên tựa đầu vào vai chàng. "Chàng có sợ không?"

Chàng cười, nụ cười của người đã đi qua bao gian khổ, giờ đây đã tìm thấy bến bờ. "Ta không sợ. Vì ta biết, sau lưng ta có nàng, có muôn dân, và có tiếng trống đồng của tổ tiên."

Đêm dần về khuya. Muôn dân đã trở về nhà, nhưng quảng trường vẫn sáng đèn. Đinh Bộ Lĩnh và Tán Viên đứng trên đài cao, nhìn về phía xa. Ở đó, dòng sông Hoàng Long vẫn chảy, núi Tản vẫn đứng, biển Đông vẫn vỗ sóng. Và trong lòng đất, dưới những cánh đồng, dưới những mái nhà, những chiếc trống đồng nhỏ khác – được đúc từ đất và lửa – đang bắt đầu rung lên, như những hạt giống đang chờ ngày nảy mầm. Tiếng trống đồng vang vọng đất tổ, từ ngàn xưa đến ngàn sau, mãi mãi là nhịp tim của một dân tộc không bao giờ khuất phục.