Sáng hôm sau, Kiên dậy thật sớm. Trời còn chưa sáng hẳn, sương mù giăng kín ngõ nhỏ, và cái lạnh của đất ẩm thấm vào từng viên gạch dưới chân. Cậu đứng trước cửa buồng bà nội, do dự một lúc lâu rồi mới đẩy nhẹ cánh cửa gỗ. Mùi long não và mùi vải cũ ẩm mốc xộc ra, quen thuộc đến mức khiến sống mũi cậu cay xè. Bà nội mất đã ba năm, nhưng căn buồng vẫn giữ nguyên như ngày bà nằm xuống. Người trong nhà không ai nỡ dọn.
Cậu ngồi xuống bên chiếc rương gỗ kê dưới chân giường, tay lần theo nắp rương. Bà nội vốn là người kỹ tính, mọi thứ đều được xếp gọn gàng trong những túi vải nhỏ, buộc dây rơm, dán nhãn bằng chữ viết nguệch ngoạc. Kiên lật từng lớp: sổ hộ khẩu cũ, giấy khai sinh của bố, mấy tấm bằng khen đã ố vàng, một gói trầu khô, vài chiếc khăn tay thêu hoa. Không có gì liên quan đến căn nhà bên nghĩa địa. Cậu thở dài, toan đậy nắp rương lại thì tay chạm phải một lớp vải cứng hơn bình thường ở tận cùng đáy. Cậu dùng ngón tay móc nhẹ, kéo lên một phong bì giấy nâu, đã mềm nhũn vì ẩm, miệng phong bì dán kín bằng keo bị mối xông gần đứt.
Bên trong là một tấm ảnh.
Kiên nhìn tấm ảnh, và trong khoảnh khắc đầu tiên, cậu tưởng như có ai đó vừa đổ một gáo nước lạnh xuống gáy cậu. Đó là một tấm ảnh cưới, khổ nhỏ, hai bên mép bị rách mất một góc, còn lại một vết ố nâu loang lổ hình bàn tay. Người chồng mặc áo sơ mi trắng, tóc cắt gọn, mặt mũi hiền lành — bố cậu hồi trẻ, Kiên nhận ra ngay ở cái nốt ruồi dưới mắt trái. Nhưng người vợ thì khiến cậu nghẹn thở. Người phụ nữ trong ảnh mặc áo dài trắng, đầu đội khăn đóng, mặt trái xoan, sống mũi thẳng và đôi mắt một mí hơi xếch. Cô ấy đang mỉm cười rụt rè, cái kiểu cười của người không quen đứng trước ống kính. Kiên lật mặt sau tấm ảnh. Ở đó có dòng chữ mờ nhòe, viết bằng mực tím, chỉ đọc được vài chữ: "…ngày cưới… Cồn Mây…"
Nhưng điều khiến tay cậu run lên không phải dòng chữ ấy. Mà là khuôn mặt người vợ. Kiên đã nhìn khuôn mặt đó mỗi sáng trong gương suốt hơn hai mươi năm. Vầng trán cao, cái cằm hơi nhọn, và đặc biệt là nốt ruồi son nhỏ xíu ở đuôi mày phải. Cậu đưa tay sờ lên đuôi mày mình theo phản xạ. Nốt ruồi vẫn ở đó, từ lúc cậu sinh ra đã ở đó, bà nội từng bảo nó là "sao của bà để lại". Nhưng bà nội đâu có nốt ruồi ấy.
Cậu đứng bật dậy, suýt đánh đổ chiếc rương. Không thể nào. Chỉ là trùng hợp. Người ta vẫn nói trên đời có người giống nhau như hai giọt nước. Nhưng cái cảm giác trong bụng cậu lúc này không giống như đang nhìn một người xa lạ. Nó giống như đang nhìn một người thân, một người mà cậu đã từng gặp ở đâu đó, trong một giấc mơ mà cậu không thể nhớ nổi.
Kiên mang tấm ảnh xuống nhà, đặt lên bàn, rồi ngồi im nhìn nó rất lâu. Bố cậu đi làm từ sớm, mẹ cậu đang nấu cơm dưới bếp. Cậu cân nhắc rồi quyết định không hỏi mẹ. Mẹ cậu vốn là người hay lo, chỉ cần thấy cậu động đến chuyện liên quan đến nghĩa địa là mẹ sẽ khóc. Cậu cất tấm ảnh vào túi áo, dắt xe đạp ra ngõ, đi thẳng một mạch về phía nhà ông Ba Chín.
Ông Ba Chín đang ngồi trước hiên, đan một chiếc rổ tre. Nghe tiếng xe đạp, ông ngẩng lên, đôi mắt già nheo lại sau làn khói thuốc lào. Không đợi ông hỏi, Kiên đã đưa tấm ảnh ra. Ông Ba Chín nhìn tấm ảnh, bàn tay đang đan rổ khựng lại giữa không trung. Một lúc lâu, ông mới đặt chiếc rổ xuống, đón lấy tấm ảnh bằng hai tay, như thể nó là một vật linh thiêng.
"Cháu tìm thấy ở đâu?" — ông hỏi, giọng khàn đi.
"Trong rương của bà nội cháu. Ông ơi, người phụ nữ này là ai? Sao cháu nhìn giống cô ấy đến vậy?"
Ông Ba Chín không trả lời ngay. Ông đứng dậy, đi vào trong nhà, lấy ra một chiếc kính lão, rồi soi tấm ảnh dưới ánh sáng. Ngón tay ông run nhẹ khi lần theo vết rách bên mép ảnh.
"Cậu bé ạ," — ông nói, chậm rãi — "Tao đã sống ở cái làng này bảy mươi mốt năm. Tao đã trông nghĩa địa từ khi còn trẻ hơn bố mày. Và tao biết một điều: có những chuyện người ta cố tình quên đi, không phải vì nó không có thật, mà vì nó đau quá."
Ông ngồi xuống bậc thềm, ra hiệu cho Kiên ngồi bên cạnh. Mùi trầu và mùi đất ẩm từ người ông phả sang, cái mùi của một người già đã quá quen với cái chết.
"Người trong ảnh là mẹ của bố mày," — ông nói. — "Vợ đầu của bố mày. Cưới nhau được chừng hơn một năm thì mất. Mất trẻ lắm, mới hai mươi hai tuổi. Bố mày hồi đó còn chưa biết đi."
Kiên nuốt nước bọt. "Nhưng… cháu chưa từng nghe ai nhắc đến. Mẹ cháu bảo bố cháu chỉ có một đời vợ."
"Vì người ta không muốn nhắc. Và vì bố mày… bố mày không nhớ nổi. Hồi đó bố mày mới hơn một tuổi, rồi sốt cao mấy ngày liền, tỉnh dậy thì quên sạch. Bà nội mày bảo quên đi thì tốt hơn cho nó. Nhưng tao nghĩ bà ấy giấu mày cái ảnh này trong rương, không nỡ vứt đi, tức là trong lòng bà ấy vẫn còn nhớ."
"Vậy cô ấy mất vì sao?" — Kiên hỏi, giọng cậu bắt đầu lạc đi.
Ông Ba Chín hít một hơi thuốc lào dài, khói bay lên quyện vào sương sớm. Ông nhìn về phía Cồn Mây, nơi hàng bia mộ đang mờ dần trong nắng sớm.
"Cô ấy tên là Hạnh. Người làng nói cô ấy chết đuối. Nhưng tao là người gác nghĩa địa, tao biết cái xác cô ấy được tìm thấy ở đâu. Không phải dưới sông. Mà ở ngay trước cửa căn nhà gỗ ấy. Đêm rằm. Và cái bụng cô ấy… cô ấy đang mang thai. Đứa thứ hai. Chừng bốn tháng."
Kiên cảm thấy máu trong người mình chảy chậm lại. Cậu cầm tấm ảnh, nhìn khuôn mặt người phụ nữ trẻ. Đôi mắt một mí hơi xếch. Cái cằm nhọn. Nốt ruồi son ở đuôi mày phải.
"Ông ơi," — cậu nói, giọng khản đặc — "Có phải… có phải cái tiếng ru đó là của cô ấy không?"
Ông Ba Chín không trả lời ngay. Ông đứng dậy, đi vào nhà, một lúc sau mang ra một cái hộp sắt gỉ, mở ra, bên trong là mấy mảnh giấy ố vàng. Ông lật tìm một hồi rồi rút ra một tờ giấy mỏng, đưa cho Kiên.
"Đây là giấy khai tử của cô ấy. Tao giữ lại vì… vì tao là người duy nhất còn nhớ. Nhưng mày nhìn này, ở dòng tên con cái, người ta ghi hai đứa. Một đứa là bố mày. Đứa còn lại… người ta ghi là 'chết lưu'. Nhưng tao đã đào cái huyệt đó. Tao biết trong quan tài nhỏ ấy không có gì cả. Không có xương, không có tro. Chỉ có một nắm đất."
Kiên cầm tờ giấy, tay run lẩy bẩy. Cậu nhìn dòng chữ mờ nhòe, nhìn cái tên Hạnh, nhìn cái ngày tháng năm ấy — cách đây hơn bốn mươi năm. Rồi cậu nhìn lại tấm ảnh. Người phụ nữ trong ảnh đang mỉm cười, cái cười rụt rè của người sắp bước vào một cuộc đời mà cô không biết là quá ngắn.
"Ông ơi," — cậu nói, và lần này giọng cậu không còn run nữa, chỉ còn một nỗi buồn lạ lẫm, như thể cậu vừa nhận ra mình đã mất một người mà cậu chưa từng có — "Tối nay cháu sẽ vào căn nhà đó. Không phải đêm rằm. Nhưng cháu sẽ vào. Cháu cần biết chuyện gì đã xảy ra với cô ấy."
Ông Ba Chín nhìn cậu rất lâu, đôi mắt già như nhìn xuyên qua cậu, nhìn về một quá khứ mà ông đã cố chôn sâu dưới lớp đất nghĩa địa. Rồi ông thở dài, vỗ vai cậu một cái thật mạnh.
"Được. Tao sẽ đi cùng mày. Nhưng mày phải nghe tao. Và mày phải nhớ: cái tiếng ru đó không phải để dọa người ta đâu. Nó là tiếng gọi. Và có những tiếng gọi, một khi đã nghe thấy, thì cả đời không thể nào quên được."
Ngoài kia, mặt trời đã lên cao, nắng trải vàng trên những hàng bia mộ. Nhưng Kiên nhìn về phía Cồn Mây, và cậu thấy căn nhà gỗ vẫn đứng đó, im lìm, như một người đang nín thở chờ đợi. Trong túi áo cậu, tấm ảnh cưới rách vẫn còn ấm, như thể có ai đó vừa chạm vào nó.
💬
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
✍ Viết bình luận
Bạn cần đăng nhập để tham gia thảo luận.
Đăng nhập ngayChưa có tài khoản? Đăng ký miễn phí