Sáng hôm ấy, trời trong xanh hiếm hoi sau mấy ngày mưa dầm. Kiên dậy từ tinh mờ, nghe tiếng gà gáy vọng từ xóm dưới, nghe cả tiếng chổi tre sột soạt quét sân nhà ai. Cậu nằm im trên tấm phản gỗ, mắt nhìn lên mái ngói rêu phong của căn nhà ông Ba Chín, lòng nhẹ tênh như thể vừa trút được gánh nặng đè cả tháng trời.
Thảo đã dậy từ lúc nào, đang ngồi bên bếp lửa, thổi nồi nước chè xanh. Khói bếp lẫn mùi lá ổi khô thơm nồng. Cô ngẩng lên khi thấy Kiên bước ra:
“Dậy rồi à? Ông Ba Chín đi từ sớm. Ông bảo hôm nay cả làng làm giỗ bà Khiêm, phải ra đình trước để sắp lễ.”
Kiên ngồi xuống bên cạnh, đưa hai tay hơ lửa. “Làm giỗ bà Khiêm? Bà ấy là ai vậy?”
Thảo rót nước chè ra bát, đưa cho cậu. “Ông Ba Chín kể đêm qua. Bà Khiêm là mẹ của ba đứa trẻ chết trôi năm xưa. Cái người mà mình nghe tiếng ru ấy. Mấy chục năm nay, dân làng không ai dám làm giỗ bà, vì sợ. Nhưng hôm qua, sau khi ông cháu mình đốt đống tro ấy, ông bảo đêm về bà Khiêm hiện ra trong mơ, mặc áo the, đầu vấn khăn, đứng trước sân nhà ông, chỉ tay về phía nghĩa địa rồi biến mất. Ông nói đó là lời nhắn: bà muốn được thờ cúng đàng hoàng.”
Kiên nhấp ngụm chè, vị chát ngọt lan nơi đầu lưỡi. Cậu nhớ lại đêm qua, tiếng ru êm đềm tan vào gió sớm. Không còn day dứt. Chỉ còn một nỗi buồn man mác.
“Vậy mình ra đình chứ?”
“Ừ. Ông dặn hai đứa ra sau, khi nào lễ bắt đầu thì đứng phía ngoài. Ông sẽ làm chủ lễ.”
Nắng lên cao dần, đốt cháy lớp sương mỏng còn vương trên những ngọn sim. Kiên và Thảo đi men theo con đường đất đỏ, qua cánh đồng lúa đang thì con gái, xanh mướt một màu. Xa xa, ngôi đình làng hiện ra với mái ngói cong vút, rêu phủ xanh rì. Trước sân đình, dân làng đã tụ tập khá đông. Người già áo nâu, người trẻ áo cánh, đứng thành từng nhóm nhỏ, giọng nói râm ran như ong vỡ tổ.
Kiên nhận ra bác Hợi, trưởng thôn, đang đứng bên chiếc chiếu hoa, tay cầm danh sách đọc tên từng hộ. Thấy Kiên, bác gật đầu chào:
“Cháu về chơi à? Hôm nay làng làm giỗ bà Khiêm. Chuyện lạ đấy, mấy chục năm rồi mới làm lại. Ông Ba Chín bảo phải làm cho đúng lễ, không thì bà ấy không siêu thoát được.”
Kiên chỉ gật đầu, không nói gì. Cậu đứng nép bên cây gạo già, nhìn cảnh làng quê rộn rịp. Mâm cỗ được bày biện trên chiếc bàn dài kê trước sân đình: xôi gấc đỏ au, gà luộc vàng óng, canh măng, miến xào, cả một đĩa xôi chè ba màu. Hương trầm từ lư hương đồng tỏa ra nghi ngút, quyện với mùi hoa huệ trắng cắm trong lọ sứ.
Ông Ba Chín xuất hiện, áo the đen, khăn xếp chỉnh tề, tay cầm cây gậy tre. Ông bước lên bậc thềm đình, giọng khàn khàn nhưng vang rõ:
“Hôm nay, làng ta làm lễ giỗ bà Khiêm, người đàn bà đã mất cách đây bốn mươi mốt năm, mẹ của ba đứa trẻ xấu số. Bà không có mộ, không có bia. Nhưng từ nay, bà sẽ có chỗ thờ tự. Mong bà phù hộ cho làng, cho con cháu.”
Cả sân đình im phăng phắc. Người già cúi đầu, người trẻ đứng nghiêm trang. Ông Ba Chín châm nén hương, cắm lên bàn thờ nhỏ đặt trước cửa đình. Khói trầm cuộn lên, xoắn xuýt thành những vòng tròn kỳ lạ, rồi tan vào nắng.
Lễ diễn ra đơn giản nhưng trang nghiêm. Bác Hợi đọc chúc văn, giọng vang vọng khắp sân đình. Ông Ba Chín khấn to, từng từ rõ ràng. Kiên đứng phía ngoài, nghe tiếng khấn mà lòng chùng xuống. Cậu bỗng thấy cay cay nơi khóe mắt. Thảo bên cạnh khẽ nắm tay cậu, siết nhẹ.
Khi lễ tàn, dân làng chia nhau mâm cỗ. Tiếng cười nói rộn ràng thay cho không khí nặng nề ban sáng. Một cụ bà tóc bạc trắng, răng đen hạt na, run run bưng bát canh măng đến trước mặt Kiên:
“Cháu trai, cháu ăn đi. Hôm nay bà Khiêm vui lắm. Bà ấy vừa hiện về, đứng bên cây gạo, cười với cả làng đấy.”
Kiên giật mình nhìn quanh. Cây gạo già đứng sừng sững, cành lá xum xuê, nhưng chẳng có ai. Cậu nhận bát canh, cảm ơn cụ bà. Thảo khẽ thì thầm:
“Cụ ấy già rồi, nói nhăng nói cuội. Cậu đừng để bụng.”
Kiên cười, lắc đầu. Nhưng trong lòng cậu, câu nói ấy lại gieo một chút xao động. Bà Khiêm. Người đàn bà đã ru con suốt bốn mươi năm. Bà đã đi chưa? Hay vẫn còn đứng đâu đây, nhìn cảnh làng đổi thay?
Buổi chiều, trời trở gió. Kiên cùng Thảo ra nghĩa địa thắp hương cho những ngôi mộ vô danh. Ông Ba Chín đã dựng một tấm bia mới, bằng đá xanh, khắc dòng chữ: “Nơi thờ tự bà Khiêm và ba người con”. Không có tên tuổi, chỉ có ngày tháng và một câu thơ ngắn ông tự viết: “Mẹ ru con giữa trời khuya/ Nửa đời sau tiếng ru về với con.”
Kiên đứng trước tấm bia, đốt nén hương. Khói hương bay lên, quấn quýt như một bàn tay vô hình. Cậu thấy nhẹ nhõm, như thể món nợ nào đó vừa được trả xong.
Đêm cuối cùng trước khi về thành phố, Kiên xin phép ngủ lại nhà ông Ba Chín. Ông không nói gì, chỉ gật đầu, mắc võng ngoài sân, bảo:
“Đêm nay trăng sáng, ngủ ngoài cho mát. Có gì thì gọi ta.”
Kiên nằm trên võng, nhìn trời đầy sao. Gió từ nghĩa địa thổi về, mang theo mùi cỏ khô và đất ẩm. Cậu nhắm mắt, thả lỏng người. Lần đầu tiên sau nhiều ngày, cậu không còn nghe thấy tiếng ru. Không phải vì nó biến mất, mà vì cậu biết nó đã về đúng chỗ của nó.
Trong cơn mơ màng, Kiên thấy mình đứng trước căn nhà gỗ bỏ hoang. Căn nhà không còn tối tăm như trước. Ánh trăng tràn qua khung cửa sổ, rọi lên nền đất. Trước sân, một người đàn bà mặc áo the, tóc vấn khăn, đang đứng quay lưng lại. Bà chậm rãi quay người, khuôn mặt hiền từ, nước da trắng hồng, đôi mắt sáng như sao. Bà mỉm cười, giơ tay vẫy nhẹ. Kiên không sợ. Cậu bước tới, nhưng chân không nhấc lên được. Bà vẫn cười, nụ cười hiền hậu như mẹ ru con thơ. Rồi bà quay đi, bước vào trong nhà. Cánh cửa gỗ khép lại, êm ru.
Kiên choàng tỉnh. Trăng đã lên đỉnh đầu, sáng vằng vặc. Thảo ngồi bên cạnh từ lúc nào, tay cầm quạt nan, phe phẩy cho cậu. Ông Ba Chín ngồi trên bậc thềm, tay cầm điếu cày, mắt nhìn về phía nghĩa địa.
“Thấy gì không?” Ông hỏi, giọng trầm.
Kiên ngồi dậy, dụi mắt. “Cháu thấy… một người đàn bà. Mặc áo the. Đứng vẫy tay. Rồi bà đi vào nhà.”
Ông Ba Chín gật đầu, rít một hơi thuốc lào dài. “Đó là bà Khiêm. Bà ấy đến chào cháu đấy. Cảm ơn cháu đã giúp bà tìm lại con.”
Thảo khẽ nói: “Cháu sợ không?”
Kiên lắc đầu. “Không. Cháu thấy bình yên. Như thể mẹ cháu đang vẫy tay gọi cháu về nhà.”
Ông Ba Chín đứng dậy, vỗ vai Kiên. “Thôi, ngủ đi. Mai còn về sớm. Căn nhà gỗ ấy, từ nay sẽ không còn ai nghe thấy tiếng ru nữa. Bà Khiêm đã đi rồi.”
Kiên nằm xuống võng, mắt vẫn nhìn về phía nghĩa địa. Căn nhà gỗ bỏ hoang giờ chỉ còn là một bóng đen im lìm dưới trăng. Nhưng lạ thay, bóng đen ấy không còn đáng sợ. Nó giống như một người mẹ già đang ngủ, sau bao năm thao thức, cuối cùng đã được yên giấc.
Sáng hôm sau, Kiên và Thảo từ biệt ông Ba Chín. Ông đưa cho Kiên một gói nhỏ, bọc lá chuối khô. “Mấy củ sắn, mang về cho bố mẹ cháu. À, còn cái này.”
Ông móc trong túi áo ra một miếng xúc xắc bạc, nhỏ xíu, đã xỉn màu. “Cái này, cháu giữ đi. Bà Khiêm gửi lại cho cháu đấy. Đêm qua, bà ấy bỏ vào túi áo ta, bảo ta đưa lại cho cháu trai. Bà bảo, cháu là người đã nghe tiếng ru của bà, thì cháu là con của bà.”
Kiên cầm miếng xúc xắc, tay run nhẹ. Miếng bạc lạnh, nhưng khi áp vào lòng bàn tay, nó dần ấm lên. Cậu nhìn ông Ba Chín, rồi nhìn Thảo. Cả hai đều mỉm cười.
“Cháu cảm ơn ông. Cháu sẽ giữ cẩn thận.”
Ba người đứng đó, giữa sân nhà ông Ba Chín, dưới nắng sớm. Gió thổi qua, mang theo hương sim và hương đất. Kiên quay lưng, bước ra ngõ. Thảo đi bên cạnh, vai chạm vai. Cậu không biết rằng, phía sau, ông Ba Chín đang lẩm bẩm một mình: “Bà Khiêm ơi, bà yên tâm. Thằng bé này, nó là con bà. Cả làng này, ai rồi cũng là con bà.”
Kiên về thành phố, mang theo miếng xúc xắc bạc và một câu chuyện không thể kể cho ai nghe. Nhưng mỗi đêm rằm, khi ngồi bên cửa sổ, cậu lại nghe thấy tiếng ru. Không phải từ nghĩa địa Cồn Mây. Mà từ trong ký ức. Tiếng ru của một người mẹ, ru con ngủ, giữa đêm khuya thanh vắng. Và cậu biết, từ nay, cậu không còn cô đơn.
💬
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
✍ Viết bình luận
Bạn cần đăng nhập để tham gia thảo luận.
Đăng nhập ngayChưa có tài khoản? Đăng ký miễn phí